[ Ta lanalogìa: il siòr = San Pieri; il servo = Dante.]
1575 (return)
[ I vegnaràj incoronàt poeta, cu la corona di oràr, tal Batisteri di San Zuan indulà chi soj stàt batieàt.]
1576 (return)
[ Coma che di fàt, San Pieri al à fàt a la fin dal ùltin cjànt.]
1577 (return)
[ San Jacu al veva il so sepulcri in Spagna (Galisia), indà che par jòdilu tàncjus a pelegrinàvin.]
1578 (return)
[ San Jacu al veva comentàt su la bondansa di gràsis dal cjelo (la nustra baìlicao la cjaa di Diu).]
1579 (return)
[ I tre, Pieri, Jacu e Zuan, a vègnin a rapreentà la fede, la speransa e la caritàt.]
1580 (return)
[ Cul incoragjamìnt di San Jacu al pòl adès vuardà la granda luminoitàt daj beàs che prin i so vuj a no èrin rivàs a sopuartà.]
1581 (return)
[ Di front di Diu e daj beàs.]
1582 (return)
[ Sal vès rispundùt luj al varès corùt il rìscju di someà vanitòus. Miej lasà che ic a ghi fèdi i cumplimìns.]
1583 (return)
[ Coma ca dìs Beatrìs, a Dante a ghi è concedùt di vignì chì, in ta sta Gjerualem, par viionà la so realtàt prima di tornàn tal mont e finì il so lotà in ta la Gliia militànt.]
1584 (return)
[ Aut `òus da la Bibia, etc.]
1585 (return)
[ David.]
1586 (return)
[ Diu.]
1587 (return)
[ Salm IX. [Footnote 11]: Sperent in te qui noverunt nomen tuum, coma ca leèvin na volta.]
1588 (return)
[ La speransa ca ghi è stada istilada da San Jacu e Davide adès al pol luj stes istilala in àltris.]
1589 (return)
[ Al sinti li làudis di Dante, San Jacu al và pròpit in bròut di gjugjulis!]
1590 (return)
[ San Jacu al àrt di chel amòu ca ghi veva permetùt di afrontà il so martìri fin al momènt da la so muàrt.]
1591 (return)
[ Cuant che un al và in paradìs (da sta cjera) al varà sù doj vistìs: il so spìrit e il so cuàrp.]
1592 (return)
[ San Zuan da lApocalìs, cuant cal parla da la risuresiòn daj cuàrps.]
1593 (return)
[ Secònt chej ca sintìndin, al tramontà dal soreli (vièrs la fin di zenàr) a vèn fòu la costelasiòn dal Cancri. E, Dante al dìs, se sta costelasiòn a varès na stela tant luminoa coma cal è chel lustri cal spunta fòu daj beàs in ta stu momèntcal sarès San Zuanalòra a sarès sempri dì par un mèis intej. Chì jo, no volìnt èsi pignòu, i ghi làsi i particolàrs a chej ca sàn.]
1594 (return)
[ L usièl = pelicàn = Crist. (Crist a ni ufrìs se stes coma chesecònt la storiail pelican a ghi ufrìs il so còu ai picinìns sos.)]
1595 (return)
[ Dante al tenta di jodi se San Zuan al è dotàt di cuàrp. San Zuan al sodisfa la curioitàt di Dante cun sè cal dìs pìn jù.]
1596 (return)
[ Cuant che il nùmar daj beàs ca sù al dovènta compàj dal nùmar predestinàt da Diu di vignì elèt par rimplasà i ànzui pierdùs che volta da la rivolta daj ànzui capitanada da chel tramàj di Lusìfar.]
1597 (return)
[ Doma Crist e Maria a sòn zùs sùn tal Empireo cun cuàrp e spìritno San Zuan, al contrari da la legenda.]
1598 (return)
[ Par via dal splendòu di San Zuan ca lu tegneva imbarlumìt.]
1599 (return)
[ Di San Zuan.]
1600 (return)
[ Beatrìs a no ghièn tal dì di Dante: a no ghiè pusìbul jòdila par via cal è encjamò imbarlumìt.]
1601 (return)
[ Anania a ghi veva ridàt la vista a San Pauli cul tocjàlu in taj vuj cu la so man.]
1602 (return)
[ Chèl cal fà contèns i beàs uchì al è il prinsìpit e la fin di dut sè chel Amòu (Diu) a minsegna.]
1603 (return)
[ San Zuan al vou savej in maniera pì particulariada coma che Dante al à imparàt a volèighi ben al Signòu.]
1604 (return)
[ Il ben (amòu) ca si ghi vòu a na roba al vèn pì grant se pì granda a è la bontàt da la roba a la cual a si ghi vòu ben.]
1605 (return)
[ Diu steslesènsa caa dut sè ca è di bon.]
1606 (return)
[ Aristòtil? Platon? Àltris? I studiòus a no sòn sigùrs.]
1607 (return)
[ San Zuan.]
1608 (return)
[ Secònt i comentatòus, chista a sarès na referensa a lApocalìs.]
1609 (return)
[ Ta lApocalìs, làcuila a è minsonada coma sìmbul di San Zuan. (Apocal. IV.7.)]
1610 (return)
[
Di sè cal voleva chi contàs.]
1611 (return)
[ Dal Signòu.]
1612 (return)
[ Diu. (Pater meus agricola est. Zuan XV.1)]
1613 (return)
[ Par dìila justa, il gran Diu prima di Adàm al veva creàt i ànzui. Ma Adàm al era sensaltri il prin omp creàt.]
1614 (return)
[ Tal sens di frut. Tal originàl Dante al ua pomo, intindìnt dii che Adàm al è l unic frut che l amòu di Diu al à creàt cuant cal era zà madùr.]
1615 (return)
[ Ogni fèmina a è o fìa di Adàm o a è so nuàra par vej spoàt un daj so fiòj.]
1616 (return)
[ Il plaej di Adàm (il prin spìrit) di contentà Dante a si pòl jòdilu sot da la lus ca lu inglùsa.]
1617 (return)
[ Diu.]
1618 (return)
[ Il paradìs terèstri.]
1619 (return)
[ E i ti vùs pur savej, etc.]
1620 (return)
[ Il gustà dal frut dal àrbul proibìt. (Se Dante al vès podùt dàighi na ocjada a che Eva ca ghi stà in bras dal Signòu in ta che famoa pitura da la Creasiòn dal Omp, al varès jodùt che, almancu par Michelangelo, il frut dal àrbul proibìt a ghiera sensaltrin tal vùli di che cocolota di Eva lì, coma che ben a somèa da la sberlocjada ca ghi dà a chel puarèt di Adàm.)]
1621 (return)
[ La proibisiòn di no tocjà il frut, etc.]
1622 (return)
[ Adàm al veva vivùt par [Footnote 930: àis. Dopo muàrt al veva pasàt in tal limbo [Footnote 4302: ajs. Cul vignì dal Signòu, Adàm al era zùt sù in tal Paradìs. Cussì chè da la creasiòn dal omp al vignì dal Signòu a èrin pasàs [Footnote 5232: àis. Si ghi metìn insièmit i [Footnote 2004: àis pasàs dal nasi di Crist al dì di vuej, Adàm al è stàt creàt [Footnote 7236: àis fà. Taj nustri timps, laritmetica da levolusiòn dal mont a è cambiada un puc pì di un puchitìn.]
1623 (return)
[ La lenga di Adàm a era stada parlada fin in taj timps di chel cuarantavòt di Babèl.]
1624 (return)
[ Raonèvul.]
1625 (return)
[
Mobil, cual piuma al vento a vèn a mins.]
1626 (return)
[ A è naturàl che l omp al parli, ma la lenga cal decìt di parlà a è na roba arbitrària ca decìt la zent di chì o di là.]
1627 (return)
[ Il limbo, cal circonda l infièr.]
1628 (return)
[ I e El a sarèsin ducju doj nòns ca si riferìsin a Diuil prin, secònt i comentatòus, al dà da intindi cualchicjusa di cabalìstic (e il I stes a si riferìs al nùmar un Romàn); il secònt al è Ebreo par Diu.]
1629 (return)
[ In ta [Footnote 24: òris il soreli a si moveva tra cuatri cuadràns. La prinora chì a sarès il prin cuadrànt, cussì che Adàm, esìnt stàt in tal Eden chel timp cal dura dal prin al secont cuadrànt, al sarès restàt in tal Eden par puc pì di sèis òris. (I amèt chi saj puc di chisti ròbis arcànis! Miej zì là di chej ca san.)]
1630 (return)
[ Li muis di San Zuan, San Jacu, San Pieri e Adàm.]
1631 (return)
[ San Pieri.]
1632 (return)
[ Lusìfar.]
1633 (return)
[ Tal infièr.]
1634 (return)
[ Daj timps da la pasiòn dal Signou.]
1635 (return)
[ La Gliia.]
1636 (return)
[ Una part: i Guelfs; laltra: i Ghibelìns.]
1637 (return)
[ Il Guascòn: il Papa Clement V; il Caorsìn: Zuan XXII (no il Papa bonZuan XXIIIma chel tristàt daj timps di Avignon. (Dèit pur nocjada ai comentatòus.)]
1638 (return)
[ Domanda dut, sensa platà nùja.]
1639 (return)
[ Cuant che il soreli al è in ta la costelasiòn dal cuar dal cjavròn (Capricorn).]
1640 (return)
[ A mi tòcja inchinami al furlàn di la da laga (ma al è doma un prestit).]
1641 (return)
[ Miej dà na ocjada ai comentatòus par capì chista arcana oservasiòn astrològica di Dante. Pal momènt a basta savej che Dante al stà diìnt ca sòn pasàdis sèis òris da cuant cal à par ùltin vuardàt la jùn ta la cjera. (Cf. Par XXII. [Footnote 128])]
1642 (return)
[ Da lì cal è Dante al riva a jodi ta una banda il Stret di Gibiltèra, indulà che la nàf di Ulìs a si veva infondada; ta che altra la spiagja, ta la Fenicja, indà che Europa a veva maroàt cun Gjove. Chel can da lostia di Gjove a si veva trasformàt in torutoru gentìl, si capìse a ic, secont Dante, a no ghi veva displaùt pròpit tant di vej dovùt sopuartà il so dols carc.]
1643 (return)
[ La nustra cjera.]
1644 (return)
[ Una costelasiòn.]
1645 (return)
[ Cjar umana a riferìs a la natura; pitura a riferìs a lart.]
1646 (return)
[ Leda, coma ca conta la storia, a era stada seduuda da chel scaltri di Gjove (ca li induvinava dùtis). Savìnt che a Leda a ghi plaèvin i cìgnos, a si veva tramutàt in ta un di chej usièj lì e da bièl usièl cal era doventàt, al veva fàt, mah, al veva fàt sè cal veva fàt, cul riultàt che dal òuf di Leda a ghi èrin nasùs i doj zìmuj che adès a sòn lasù tra li stèlis. Dante, duncja, a ni stà diint chen ta stu momènt la bielèsa divina daj vuj di Beatrìs a lua pocàt a vuardà in alt, vièrs il Prin Motu. A è da notà, però, l acopiamìnt da la soavitàt di Beatrìs (e Dante al è mat par ic) a latrasiòn cal sìnt pal bièl nìt di Leda. Tant par gust i vorès sugerì che latrasiòn sintùda da Dante par Beatrìs a ào a à vùttaj timps indavòu cualchicjùsa ca veva in sè almancu un puc di un tacadìs sensual ma che cul zì dal timp chista atrasiòn fiica a si veva sublimàt in ta che figura spirituàl che Beatrìs a è doventada, e di conseguensa in tal so viàs vièrs il Alt. A mi vèn in minsma cu na spunta un puc diferentana poeia di John Donne. Donne a si sinteva torturàt da che do costàntis atrasiòns: il spìrit da na banda e il cuàrp da che altra. Benònin ta na poeia al trata di un tipo coma luj, che volìnt sedùi na bièla zovinùta, ma savìnt che luj al varès da tègnisi sodisfàt di na relasiòn spirituàl, a la fin a si rasègna di otègni pur il so cuàrp, diìnt che, dopodùt, cuant ca si trata dal spìrit, po, the body is his book!]
1647 (return)
[ Il Prin motu e il nonu cjèl.]
1648 (return)
[ In ta cual post particulàr di stu cjèl ca mi veva partàt.]
1649 (return)
[ L Empireo.]
1650 (return)
[ Stu nonu cjèl (il Prin Motu) al è inglusàt da la lus e dal amòu ca fòrmin il pensej divìn, coma che il nonu cjèl al inclùt in sè stes dùcjus i altri vot cjèlos.]
1651 (return)
[ Mant in tal sens cal inglùsa il nonu cjèl e ducju i àltris.]
1652 (return)
[ A si jòt che il mestri di Dante a ghi veva insegnàt ben a jodi i mistèris da la santa aritmetica: il miès di dèis (= 5) e il cuint di dèis (= 2) a sòn dùcjus doj circoscrìs dal nùmar dèis; ma il dèis a nol è inglusàt da chej àltris.]
1653 (return)
[ Il timp al à li radìs in ta stu cjèl, che dopo a si manifesta in taj àltris vot cjèlos, fin a determinà il suseguisi da li ròbis in ta sta nustra cjera. A è da notà coma che chistu pensej di Dante (che di sigùr al riflèt il pensej Tomìstic) a ghi fa èco a li teorìis modèrnis su la inseparabilitàt dal timp e dal spàsiu e dal muvimìnt. Fra l altri la metàfora dal timp cal à li so radìs platàdis ta un vas a à aplicasiòn in ta cussì tanti ròbis di ogni dì. Basta pensà chi sìn dùcjus partàs a pasà judìsis su sè chi jodìn, ca si trati dal compuartamìnt un puc stran di un nustri amìc o una gueruta come che dal imperatòu Bush, e via diìnt, sensa tant pensà a li radìs di sè chi stìn jodìnt.]
1654 (return)
[ Il prin sen di na barba.]
1655 (return)
[ Parsè cal è stuf di sìntila tontonà.]
1656 (return)
[ Se chisti tre rìghis aan un significàt un puc misteriòus, a sòn pìncjamò in tal originàl. I studiòus a no sòn tant sigùrs sul coma interpretà il significàt da la fia. A pènsin, però, ca si trati di Circeche ostia di na maga ca varès tant afasinàt il Ariosto cualchi sècul dopo di Danteche Circe, fia dal Sol (chèl ca si fa jodi a la matìna e al sparìs cul scur da la sera) ca fa aparì cussì bièlis li ròbis dal mont che, par via di chès, un puc a la volta a si resta dùcjus imbrojàs. I blancs (o inocèns) a dovèntin nèris (o coròs). A propòit, Dante al finìs la riga di miès cun figlia. Jò, encja par esigensa di rima, i la finìs cun strea. Faìnt cussì i ghi cjoj via un puc dal mistèri da la tersina, che forsi a no è tant na bièla roba. Ma se si àja da fa?]
1657 (return)
[ A mancja la guida da la Gloria e dal Impero.]
1658 (return)
[ Zenàr = la nèjf dal unvièr. In altri peràulis, prin che l unvièr al sedi dut finìt.]
1659 (return)
[ Chel centèin dal dì cal vegneva pierdùt prima ca si fès avànt il calendàri gregoriàn.]
1660 (return)
[ Adventus veltri qui debe extirpare cupiditate de mundo. (Tal Vandelli.) Il Veltro al è stàt zà minsonàt in tal Infièr.]
1661 (return)
[ Da la Gliiache a la fìn a zarà pa la diresiòn justa.]
1662 (return)
[ Cu la veretàt.]
1663 (return)
[ Tal originàl: chemparadisa. Sta peràula inventada da Dante a mi plàse a ghi và pròpit ben encja al furlàn.]
1664 (return)
[ Chistu puntìn di lus (Diu) al è par nuàltris fàsil da capìabituàs coma chi sìn a magìis coma la lus dal laer, ca è buna da svuarbà un ca la vuarda fìs par via da la so intensitàt.]
1665 (return)
[ Chel puntìn di lus (Diu) metùt visìn di na stela, coma che na stela a ghi stà visìn di naltra stela, al somearès, in paragon, na luna.]
1666 (return)
[ Il concèt, chì, al è dal sercli che ogni tant a si jòt atòr da la lunae il soreli al è tant viìbil cuant ca è lintensitàt dal splendòu da la luna. (Pròpit do sèris fa iai jodùt un sercli biel e grant atòr da la luna di Ashcroft. I sìn a metàt mars. Il sercli al era na roba da jodi. Jò iai pensàt, Sel vòlia dii? E cuant chi mi soj levàt la matina dopo il tre di mars dal [Footnote 04], là di fòu iai jodùt un cuatri centìmetros di nèif. Che il sercli al vedi volùt dii chè? O cal vedi volùt dii che Lolli (la me cagna) a varà fra do setemànis na sgaravana di bièj cjanùs? Cuj lu sàja.]
1667 (return)
[ Il mont, in ta stu cau, al è chel cal inclùt ducju i cjèlos che, concèntrics, a zìrin atòr da la cjera, fin al Prin Motu. Cussi chè il sercli atòr dal puntìn di lus (Diu) al zira pì svelt di dùcjus.]
1668 (return)
[ Larcobalèn (Iris).]
1669 (return)
[ Tal so splendòu, chistu sercli a ghi somèa pì daj àltris a la lus divìna par via di èsighi pì visìn. E chì, coma ca ni dìin chej ca sàn, i sèrclis apena descrìs a rapreèntin i òrdins daj ànzui, tacànt cuj Serafìns, seguìs dai Cherubìns, i Trònos, li Dominasiòns, li Virtùs, i Potentàs, i Principàs, i Arcànzui e par ùltin i Ànzui (puarès).]
1670 (return)
[ Beatrìs a à sùbit jodùt che Dante al era penseròus, ca nol veva dut ben capìt.]
1671 (return)
[ Diu. (La fiica moderna a ghi è dacordu a lidea che dut aa tacàt da un puntìn.)]
1672 (return)
[ Il centro, cal sarès la cjera secònt il sistema di Tolomèo.]
1673 (return)
[ Eempli: il modèl; eemplàr: il modelàt. Il modèl al sarès chel mont di la sùl Empireo; il modelàt: il mont di ca jùchel sensìbil. Cussì a la pènsin i studiòuse jò i ghi soj dacòrdu.]
1674 (return)
[ Stu ntorgulamìnt di metàforis a nol è doma colpa me; un puc di colpa a biugna pur dàighila a che benedeta di Beatrìs.]
1675 (return)
[ Stu chì al è il Prin Motu che, coma ca è clar dal so nòn, a ghi da muvimìnt ai altri cjèlos. E chistu a ghi corispùnt pì di dut al sercli daj Serafìns.]
1676 (return)
[ A ogni cjèl a ghi corispùnt il so sercli ang èlic. Cussì al nonu cjèl a ghi corispùndin i Serafìns; al otàf, i Cherubìns, e via diìnt.]
1677 (return)
[ I comentatòus a ni dìin che Borèa a soflava cun tre curìns: il Maestràl, da destra; il Tramontàn, dal miès; e il Grecàl da la banda sinistra. ìn ta stu cau al tira il Maestràl, il vint pì dols daj tre.]
1678 (return)
[ In tal sens, i cròt, che il fièr cul cjalt dal cjarbòn ardìnt al doventa incandesènt.]
1679 (return)
[ L efièt chì al è chèl di mostrami il stragrànt nùmar di sintìlis ca dàn fòu i sèrclis celestiàj.]
1680 (return)
[ A tèntin pì ca pòsin di someàighi a Diu (il punt) in tal so splendòu.]
1681 (return)
[ Tersina.]
1682 (return)
[ Il ver al vèn par prin comprendùt dal intelèt e in sèguit dal amòuca lu seguìs coma che na onda a ghi va davòu da naltra. (Dante al ua la metàfora dal secondà par esprimi chista idea.)]
1683 (return)
[ Il mèrit al è generàt da la gràsia divina e da la buna volontàt da la creatura.]
1684 (return)
[ Sempri pìn sù, secònt il mèrit .]
1685 (return)
[ La gràsia a para via a flurì encjan tal secònt grup (di tre) ta la gerarchìa daj ànzuie a no svanìs, coma che invensi a smètin di flurì i flòus cul vignì dal autùn chì di nu, cuant ca si fa jodi la costelasiòn dal Arièt.]
1686 (return)
[ I prinschej che par prin a cjantusèjn sul finì dal unvièr.]
1687 (return)
[ Scju òrdins a sòn nominàs in ta la tersina ca seguìs.]
1688 (return)
[ Dionìs lAeropagita, che na volta a crodèvin cal vès scrìt il libri De coelesti hierarchia. (Comentatòus.)]
1689 (return)
[ San Pauli.]
1690 (return)
[ Apol e Diana (soreli e luna).]
1691 (return)
[ La sostansa di chisti rìghis a è che Beatrìs a stà sidina par un momentùtchel tant che soreli e luna, o li dos costelasiòns nominàdis, a sòn in ecuilibri. Pasàt il ecuilibri, la luna a và jù e il soreli al vèn sù. E a stu punt Beatrìs a taca di nòuf a parlà.]
1692 (return)
[ Beatrìs a à vuardàt in ta la mins di Diu, in ta la cual a si jòt ogni post e ogni timp. E, i diarès, chì a si unìsin idèis medievàlis e modèrnis tal ricognòsi la sìntei dal spàsiu e dal timp e la impusibilitàt di separàju.]
1693 (return)
[ La bontàt di Diu a sia cussì espandùt. A biugna ameti, però, che in ta la solitùdin da la so pre-angelica eternitàt, encja stu bon Diu al veva biugna di un pu di compagnìa. Ma a biugna sinti se cal dìs Dante in ta li rìghis ca seguìsin: prima da la creasiòn Diu al eisteva in ta un ambiènt ca nol veva nè un prin nè un dopoun ambiènt cal era na eternitàt fòu dal timp. Roba, chista, chi faj un pu di fadìja a capila, ma che peròcoma apena minsonàta somèa ca si visìni a li teorìis di astrofiica modèrnis, ca dìin che il timp e il spàsiu a sòn leàs l un cun l altri; e che tant l un che l altri aan vùt inisi al momènt dal Big Bang, coma che il timp e il spàsiu, secònt Dante, aan tacàt tal momènt da la creasiòn.]
1694 (return)
[ Coma zà sugerìt, a somèa che prin da la creasiòn Diu a nol vedi vùt il timp di stufasi.]
1695 (return)
[ Li tre frècjs a corispùndin a scju tre elemìns: la forma sostansiàl, la materia in sè stesa, e il insièmit perfèt da la forma e materia. A una mins medievàl coma che di San Tomàs chista fuiòn a sarès stada comprensìbil e naturàl. Par me, chiai doma cualchi vansadìsa dal medievàl, a miè fàsil capì stu concèt si la pensi coma cal fà me fradi Flavio cuant cal và a sarpì in ta la vigna. Il so impegnu al consist in tre fàis: prin lidea di coma cal vòu ca sedi la vit na volta sarpìda; dopo, il sarpì stestac tac cu li fuàrfis di vit; e par ultin la contemplasiòn da la vit che a stu punt a contèn in se la forma e la materia e, tant par dìila pì a la lungja, il potensiàl (il bon vin cal vegnarà da lùa da li vìs cussì sarpìdis). Pròpit cussì al fà chel lasù. Ma chistu a mi mèt in mins i me milusàrs là di fòu ca àn encja chej bisùgna di una buna doe di chel tipo di forma lì. Cussì a è miej chi làsi la pena e chi cjoli su li fuàrfis di vit! A mi tocja amèti che chel tipo di creasiòn chì al è un bièl puc diferènt di chel ca si stà preparànt di fà la me puòra cagna Lollipop, caè cussì rotonda e sglonfa che o vuèj ( [Footnote 17: mars [Footnote 2004]) o domàn a ti farà una sgaravana di cjanùs. E a pensà chan dè di chej ca pènsin che la creasiòn a fòs doma roba di na volta!]
1696 (return)
[ La pura forma, la pura materia, e la uniòn pura da li primi dos, coma za spiegàt.]
1697 (return)
[ La configurasiòn, il insièmit da li sostànsis (tal sens Aristotèlic) che in ta stu cau a sarèsin i ànzui.]
1698 (return)
[ Sot da la sfera da la luna, indulà che dut a è corutìbil. Chì la materia a pol risevi forma dal di sù.]
1699 (return)
[ Ta sta zona di miès a è la uniòn da la materia e dal pur àt divìn, ca si bràmin il un cun laltri e si tègnin sempri leàs. Chiscjus a sarèsin i cjèlos. Un bièl puc pì tars a mi par che Pico da la Mirandula al veva da vignì fòu cun lidea che l omp, esìnt tal pì alt da la zona corutìbil, al à il podej di zì in jù o di zì in sù cuj ànzui. Mentri chi staj scrivìnt, però, a rìvin nuvitàs (che par dìila justa aan puc di nuvitàt) che a Bagdad a si sìnt bombardà di nòuf. Chista nuvitàt a seguìs la nuvitàt da la distrusiòn di un hotel a Bagdad doj dìs fa, e dal masàcri di [Footnote 200: spagnòi laltra dì a Madrid, e via diìnt, ad nauseam. E chista, naturàl, a mi fa vignì in mins chan dè pì di na frigùja di ironìa tal clamani potensa pura nuàltris puora zent chi stìn garegjànt par jodi cuj cal mostra pì furbìsia in tal distrui e copà. Encja Pico, i cròt, al sarès tentàt di riviionà li so idèisse pì ca nol vès da vignì a jodi la me cagna Lolli che stanòt pasada aa vùt sièt Lolùs. Ic, besòla, mentri ca ti vegnèvin fòu a tiu lecava e sburtava e rodolava fin ca ti vierzèvin la bocjùta e a tacàvin a cainài no saj pròpit se cun contentesa par èsi rivàs in ta stu mont, o cu na lamentèla, ca sarès comprensìbi, par èsi stàs intrometùs in taun mont cal à dùtis ches asurditàs ca ghi dàn cussì tant da fà a li CNN di stu mont. Ma encja sa vèn da pensà che i cjanùs a si stèdin lagnànt, una roba a noè da dubitàe chè a è il compuartamìnt di Lolli che in ta la straordinaria maniera ca stà tegnìnt cont i so cjanùs a si stà sul seriu levànt da potensa pura a cualchicjusa di angèlic.]
1700 (return)
[ San Tomàs, secònt Vandelli, al dìs però che San Geronimo a si basava suj vècjus antìcs ca dièvin che angeli sunt ante mundum corporeum creati.]
1701 (return)
[ Tant par da un eempli: In principio creavit Deus caelum et terram
.]
1702 (return)
[ I ànzui, esìnt i motòus daj cjèlos, a no podarèsin èsi perfès sa ghi mancjàs chel stes ca sòn stàs creàs par movi. Di conseguensa, ànzui e cjèlos ( e dut il rest ca ghi dipìnt) aan di èsi stàs creàs tal stes timp. QED.]
1703 (return)
[ Ca sarès il stes che dii, cun pi o mancu preciion, che chej osteàs di ànzui malcontèns a sòn vignùs chì a ròmpini li scjàtulis.]
1704 (return)
[ Di zighi atorotòr di chel punt cal è Diu.]
1705 (return)
[ Coma ca nòtin i comentatòus, la supiàrbia di Lusìfar a è metùda in opoisiòn a la modèstia daj ànzui ca sòn restàs fedej a Diu.]
1706 (return)
[ Par gràsia divina e par mèrit so, a no pòsin pì vignì coròs dal mal. (E a Lusìfar se ghi vèvia mancjàt? Forsi nùja. Forsi il contrari. Forsi Diu al veva vùt na debulesa par luj, pensànt cal fòs stàt miej di chej altri ànzuiforsi al splendeva un puc di pì par luj che paj àltris, se sàju jò. Roba chista ca sarès comprensìbil. Dopodùt a susèit spès che un pari o na mari a vedi un preferìt fra i so fijòj. Chista preferensa, però, a pol vej vùt un efièt negatìf: la genei da la supiàrbia di Lusìfar a pol ben derivà da lì.)]
1707 (return)
[ E chistu afièt Lusìfar al à di vèilu sintùt mancu daj àltrispar via, forsi, da la raòn chiai apena sugerìt.]
1708 (return)
[ Daj insegnamìns fàs ta li scuèlis minsonàdis sùbit sù.]
1709 (return)
[ Par via ca dìin il fals savìnt di dii il fals.]
1710 (return)
[ In altri peràulis, dal momènt ca no pòl dàsi che na eclìs a sèdi susedùda par dut, il scurisi dal soreli al à di èsi stàt dovùt a un miràcul.]
1711 (return)
[ Secònt i comentatòus, Làpos e Bìndos a èrin nòns ca siu cjatava par dut ta la Toscana daj timps di Dante.]
1712 (return)
[ Ignorance, a si dìs in inglèis, is bliss. Ta stu cau a somèa ca sedi il contrarialmancu secònt Dante. Ma jò i no soj cunvìnt al sent par sent che la poisiòn di Dante a è che justa. I staj pensànt a un puòr contadìn di chej timps là che, sensa nisùna scuela, dut sè cal sà al sà par via dal plevàn dal so paìs e di sè ca ghi conta. Se stu plevàn a ghi dìs che sa nol vòu che la so ànima a zèdi a finila in ta chel fòr cal è l infièr, alòra a bisùgna ca ghi fedi na ofèrta al plevàn e cal otègni stu tocùt di tela che il plevàn a lu sigùra ca è un tocùt da la vela da la barcja di San Pieri, e che chistu tocùt di tela a biugna ca lu impici insìma dal so armàr e ogni sera a ghi dii un paternoster o doj. In ta stu cau se l àja da fà stu puòr contadìn? Al crompa la tela e ogni sera a ghi dìs il so paternostri o avemaria. Adès, secònt Dante e, i cròt, secònt chej san Tomàs prima di luj, stu contadinàt a nol và a pièrdi doma i bès ca ghia dàt al plevàn, ma encja la so puòra ànima. A mi pàr che chistu puòr disgrasiàt al vènpar dìila cun delicatèsafreàt do vòltis, e a la granda!]
1713 (return)
[ Cal sarès, comche ben si sà: Euntes in mundum universum praedicate evangelium omni creaturae. (Grasie, Vandelli.)]
1714 (return)
[ A vèn in mins una da li storiùtis di Chaucer (The Pardoners Tale) ca conta di un di scju predicjadòus cal fa sglinghinà li monèdis di arzènt ta li so sachètis contànt strambolòs dal zènar.]