CHAPTER V.

What to Write.

153

Quae scribenda sint praecipue.

V:1

V. Proximum est ut dicamus quae praecipue scribenda sint ἕξιν parantibus. _Non est huius_

quidem operis ut explicemus quae sint materiae, quae prima aut secunda

aut deinceps tractanda sint (nam id factum est iam primo libro, quo

puerorum, et secundo, quo iam robustorum studiis ordinem dedimus), sed,

de quo nunc agitur, unde copia ac facilitas maxime veniat.

§ 1.

ἑξιν: v. 1 §1 and note. For the reading see

Crit. Notes.

operis: ‘this part of my work,’ viz. the present chapter.

materiae. The plural is especially frequent in Quintilian 1 §62: 5 §22: 7 §25: cp. ii. 4, 12 and 41: 6, 1: 10, 1 and

4: iii. 5, 2: iv. 1, 43: vi. 2, 10: 3, 15: vii. pro. §4: 4, 24 and 40.

He is not treating here of the kinds of subjects for a general course of

rhetorical training, but limits himself to the point ‘de quo agitur,

unde copia ac facilitas maxime veniat.’

primo libro: see ch. 9, where he adds to the office of the

grammarian, after _ratio loquendi_ and _enarratio auctorum_,

quaedam dicendi primordia quibus aetates nondum rhetorem capientes

instituant.

secundo: ch. 4 de primis apud rhetorem exercitationibus, and

ch. 10 de utilitate et ratione declamandi.

puerorum ... robustorum: cp. i. 8, 12 priora illa ad pueros

magis, haec sequentia ad robustiores pertinebunt: ii. 2, 14 infirmitas a

robustioribus separanda est: x. 1 §130 robustis et severiore

genere satis firmatis: ii. 5, 2 robusti iuvenes: i. 1, 9 robustum quoque

et iam maximum regem ab institutione illa puerili sunt prosecuta: i. 5,

9: 12, 1.

sed: supply _ut explicemus_, or (for an independent

clause) _explicandum est_.

de quo nunc agitur: i.e. the avowed object of the tenth book:

cp. 1 §1.

copia: 1 §5

opes quaedam parandae ... eae constant copia rerum ac verborum. It is

the _copia verborum_ that is specially meant here.

V:2

Vertere Graeca in Latinum veteres nostri oratores optimum iudicabant. Id

se L. Crassus in illis Ciceronis de Oratore libris dicit

factitasse; id Cicero sua ipse persona frequentissime praecipit, quin

etiam libros Platonis atque Xenophontis edidit hoc

154

genere translatos; id Messallae placuit, multaeque sunt ab eo scriptae

ad hunc modum orationes, adeo ut etiam cum illa Hyperidis pro Phryne

difficillima Romanis subtilitate contenderet. Et manifesta est

exercitationis huiusce ratio.

§ 2.

Latinum: to be taken substantively, cp. i. 6, 3 and 19: ii. 1, 4:

§4 below, _Latinis_: cp. Cicero Tusc.

iii. §29 licet, ut saepe facimus, in Latinum illa convertere.

de Oratore i. §155 postea mihi placuit, eoque sum usus

adulescens, ut summorum oratorum Graecas orationes explicarem, quibus

lectis hoc adsequebar, ut cum ea quae legeram Graece, Latine redderem,

non solum optimis verbis uterer et tamen usitatis, sed etiam exprimerem

quaedam verba imitando, quae nova nostris essent, dummodo essent idonea.

Prof. Wilkins there refers, for the value to be attached to translation

at sight, as giving a command over appropriate diction, to Stanhope’s

Life of Pitt, vol. i. pp. 8 and 18. Cp. Stanley’s Arnold, i.

120.

sua ipse persona: in his own name, and not merely by the mouth

of one of the persons of a dialogue, like Crassus in the De Oratore.

There are no passages in Cicero’s extant writings that account for the

words _frequentissime praecipit_: cp., however, Brutus §310

Commentabar declamitans ... idque faciebam multum etiam Latine sed

Graece saepius: ad Fam. xvi. 21, 5 declamitare Graece apud Cassium

institui. The introductions to the De Officiis and De Finibus contain

Cicero’s advocacy of the study of Greek. Suet. de Rhet. 1-2 Cicero ad

praeturam usque Graece declamavit, Latine vero senior quoque.

libros Platonis atque Xenophontis. Cicero translated, at about

the age of 20

154

years (de Off. ii. §87) the Oeconomicus of Xenophon: in early life also

the Protagoras of Plato, and later the Timaeus. Quintilian might have

included a reference to Cicero’s translation of Aeschines in

Ctesiphontem and Demosthenes de Corona, his preface to which survives in

the De Optimo Genere Oratorum: §14 Converti enim ex Atticis duorum

eloquentissimorum nobilissimas orationes inter se contrarias, Aeschinis

Demosthenisque: nec converti ut interpres sed ut orator, &c. His

motive was to lay down a standard of ‘Atticism,’ as well as to free

himself from the charge of ‘Asianism’: §23 erit regula ad quam eorum

dirigantur orationes qui Attice volent dicere. Cp. Quint, xii. 10.

hoc genere: 3 §26: and

below §7.

Messallae: v. 1 §22 and §113 with the notes.

Hyperidis pro Phryne: Quintilian refers to the well-known

story ii. 15, 9 et Phrynen non Hyperidis actione quamquam admirabili,

sed conspectu corporis, quod illa speciosissimum alioqui diducta

nudaverit tunica, putant periculo liberatam. Phryne was accused of ἀσέβεια. For Hyperides v. 1 §77, and note.

cum illa ... pro Phryne ... subtilitate. The commentators

quote a similar brachyology in Cic. Orator §108 ipsa enim illa pro

Roscio iuvenilis redundantia, though the text is not certain.

difficillima Romanis subtilitat. Cp. 1 §100 cum sermo ipse Romanus

non recipere videatur illam solis concessam Atticis venerem. For

_subtilitas_ cp. 1 §78, 2 §19, Brutus §67 sed ea in nostris inscitia

est, quod hi ipsi, qui in Graecis antiquitate delectantur eaque

subtilitate quam Atticam appellant, hanc in Catone ne noverunt quidem.

Hyperidae volunt esse et Lysiae. Laudo; sed cur nolunt Catones?

V:3

Nam et rerum copia Graeci auctores abundant et plurimum artis in

eloquentiam intulerunt, et hos transferentibus verbis uti optimis licet;

omnibus enim utimur nostris. Figuras vero, quibus maxime ornatur oratio,

multas ac varias excogitandi etiam necessitas quaedam est, quia

plerumque a Graecis Romana dissentiunt.

§ 3.

auctores: see on 1 §24.

transferentibus: personal dat. after _licet_.

verbis uti optimis: cp. hoc adsequebar ut .... non solum

optimis verbis uterer de Oratore i. §155, quoted above.

nostris is predicative = omnia enim quibus utimur nostra sunt.

Translation from the Greek leaves us free to choose the best

expressions: it is not like translation from Latin (i.e. reproduction or

paraphrase), where we must often borrow from our models (optimis

occupatis §5.).

figuras. Cp. 1 §12, note on figuramus. In ix.

1, Quintilian discusses the meaning of _figura_, which he defines

broadly in §4 as ‘conformatio quaedam orationis remota a communi et

primum se offerente ratione.’ Here he refers both to rhetorical and to

grammatical figures; the latter require idiomatic rendering, while a

rhetorical figure which may be appropriate in the one language may not

be allowable in the other. In i. 1, 13 he gives a warning against the

exclusive use of Greek in early training: hinc enim accidunt et oris

plurima vitia in peregrinum sonum corrupti et sermonis, cui cum Graecae

figurae adsidua consuetudine haeserunt, in diversa quoque loquendi

ratione pertinacissime durant.

V:4

Sed et illa ex Latinis conversio multum et ipsa contulerit.

155

Ac de carminibus quidem neminem credo dubitare, quo solo genere

exercitationis dicitur usus esse Sulpicius. Nam et sublimis spiritus

attollere orationem potest, et verba poetica libertate audaciora non

praesumunt eadem proprie dicendi facultatem; sed et ipsis sententiis

adicere licet oratorium robur et omissa supplere et effusa

substringere.

§ 4.

ex Latinis conversio. Verbal nouns are often joined with the case

governed by the verb from which they are derived: vii. 2, 35 ex causis

probatio. In Plautus there are several instances even of the accusative,

but the dative is more frequent.

multum et ipsa = ipsa quoque ... multum contulerit, ‘even

paraphrase of

155

itself,’ i.e. apart from translation. See on 1 §31 and cp. §20 below, 6 §1: 7 §26.

contulerit: v. on 1 §37. (Cicero uses ipse by

itself, or ipse etiam: Livy, ipse quoque.)

de carminibus: Hild wrongly takes this of Greek poetry.

Quintilian is commending those exercises in ‘reproduction’ or

‘paraphrase,’ which are substituted in many schools now for English

‘parsing.’

Sulpicius, 1 §116.

sublimis spiritus: cp. 1 §27 in rebus spiritus et in

verbis sublimitas: §61

spiritu, magnificentia: §104 elatum abunde spiritum: 3 §22 beatiorem spiritum.

orationem: ‘prose style.’ The fire of the poetry gives

elevation to the paraphrase. _Oratio_ is used (without prosa) in

Cicero for ‘prose’: Orator §70 saepissime et in poematis et in oratione

peccatur: ibid. §§166, 174, 178, 198, &c.

poetica libertate. Cp. Quintilian’s remarks on the study of

poetry, 1 §§27-30, esp.

§28 libertate verborum ...

licentia figurarum.

praesumunt. The use of this verb, with such a nominative as

_verba_ (which seems here to be in a way personified), would be

hard to parallel either from Quintilian or from any other writer.

Elsewhere it is generally used with a personal reference in the sense of

to ‘take beforehand’ (προλαμβάνω)),—with derived meanings; e.g. i.

10, 27: i. 1, 19: ii. 4, 7; 17, 28: viii. 6, 23: xii. 9, 9. The

passage xi. 1, 27 inviti iudices audiunt praesumentem partes suas is

quoted as showing that the meaning is ‘encroach upon,’ but that is

secondary: there it simply means ‘anticipating them in the discharge of

their functions,’ cp. sumere sibi imperatorias partes Caesar B.C. iii.

51. ‘Forestall’ is the nearest English equivalent: praeripere (Becher),

praecidere (Hild), praecipere (sumere aliquid ante tempus) Dosson. Cp.

Aen. xi. 18: Ovid Ar. Amat. iii. 757: and praeclusam §7 below.—In what follows eadem is the only

reading that will make sense of a very difficult passage: if it is the

nom. pl. (agreeing with _verba_), tr. ‘do not at the same time

(i.e. in consequence of their being _poet. libert. audac._) exhaust

beforehand the power of using the language of ordinary prose: no (sed =

ἀλλὰ), we may add to the

thought (of the poem) the strength of rhetoric,’ &c. Even if the

words are ‘poetica libertate audaciora’ the ‘facultas proprie dicendi’

can secure strength, completeness, and compactness for the reproduction.

But _eadem_ is usually taken as the acc. pl. neut.: ‘do not use up

beforehand the ability to say the same things in ordinary prose.’ The

reading _eandem_ (Halm and Meister) would seem to require a

different meaning for _praesumunt_.—See Crit. Notes.

effusa substringere: cp. 4 §1 luxuriantia adstringere.

_Substringere_ means to ‘gather up’ as one does with dishevelled

(_effusus_) hair, from which the figure may be taken: Tac. Germ. 38

substringere crinem nodo. Burmann quotes from Tertullian de Oration,

ch. i. de brevitate orationis dominicae quantum substringitur

verbis tantum diffunditur sensibus.

V:5

Neque ego paraphrasin esse interpretationem tantum volo, sed circa

eosdem sensus certamen atque aemulationem. Ideoque ab illis dissentio

qui vertere

156

orationes Latinas vetant, quia optimis occupatis, quidquid aliter

dixerimus, necesse sit esse deterius. Nam neque semper est desperandum

aliquid illis quae dicta sunt melius posse reperiri, neque adeo ieiunam

ac pauperem natura eloquentiam fecit ut una de re bene dici nisi semel

non possit:

§ 5.

paraphrasin, subject: cp. conversio §4 above. The paraphrase is not to be a mere

word-for-word translation: for interpretatio cp. iii. 5, 17. Among

the ‘dicendi primordia’ proper for the training of ‘aetates nondum

rhetorem capientes’ Quintilian lays down the practice of paraphrase: tum

paraphrasi audacius vertere (Aesopi Fabellas), qua et breviare quaedam

et exornare salvo modo poetae sensu permittitur.

circa eosdem sensus. The writer is to endeavour to rival his

original in expressing the same idea. For _sensus_ cp. 3 §33: _circa_ again below §6 circa voces easdem. See on 1 §52.

vertere orationes. Till now he has

156

been speaking of _conversio ex carminibus_. It was probably the

custom in schools of rhetoric to make pupils give a free rendering

(vertere) of passages also from some great oration. Quintilian is

defending such practices against the criticism which Cicero, for

example, puts in the mouth of Crassus, de Orat. i. §154 equidem mihi

adulescentulus proponere solebam illam exercitationem maxime ... ut aut

versibus propositis quam maxime gravibus aut oratione aliqua lecta ad

eum finem, quem memoria possem comprehendere, eam rem ipsam quam

legissem verbis aliis quam maxime possem lectis pronuntiarem: sed post

animadverti hoc esse in hoc vitii, quod ea verba quae maxime cuiusque

rei propria quaeque essent ornatissima atque optima occupasset aut

Ennius, si ad eius versus me exercerem, aut Gracchus, si eius orationem

mihi forte proposuissem: ita, si eisdem verbis uterer, nihil prodesse,

si aliis, etiam obesse, cum minus idoneis uti consuescerem. So he took

to translating from the Greek, as shown in what follows, quoted on §2 above.

una de re. Along with _in eadem materia_ below, this

shows what freedom Quintilian would allow in such reproductions: cp. non

interpretationem tantum, &c. above. Hild refers to a quotation, on

the other hand, from La Bruyère (Ouvrages de l’Esprit 17), which has

more of the spirit of the true artist: Entre toutes les différentes

expressions qui peuvent rendre une seule de nos pensées, il n’y en a

qu’une qui soit la bonne. On ne la rencontre pas toujours en parlant ou

en écrivant; il est vrai néanmoins qu’elle existe, que tout ce qui ne

l’est pas est faible, et ne satisfait point un homme d’esprit qui veut

se faire entendre.

V:6

nisi forte histrionum multa circa voces easdem variare gestus potest,

orandi minor vis, ut dicatur aliquid post quod in eadem materia nihil

dicendum sit. Sed esto neque melius quod invenimus esse neque par, est

certe proximis locus.

§ 6.

nisi forte: a formula generally used, as in Cicero, to introduce

an ironical argument, e.g. i. §70: 2 §8. For a similar constr. cp. i. 10, 6: nisi

forte ἀντιδότους

quidem atque alia, quae oculis aut vulneribus medentur, ex multis atque

interim contrariis quoque inter se effectibus componi videmus ... et

muta animalia mellisillum inimitabilem humanae rationis saporem vario

florum ac sucorum genere perficiunt: nos mirabamur si oratio, qua nihil

praestantius homini dedit providentia, pluribus artibus egeat. And, with

_autem_ in the second clause, ii. 3, 6 Nisi forte Iovem quidem

Phidias optime fecit, illa autem alius melius elaborasset. Cp. the use

of _an_, _an vero_ with antithetical clauses.—The

reasoning is by no means conclusive, the analogy on which it rests

having nothing to recommend it except to a teacher of rhetoric.

Quintilian may have had in his mind what went on between Cicero and

Roscius: Satis constat contendere eum cum ipso histrione solitum, utrum

ille saepius eandem sententiam variis gestibus efficeret, an ipse per

eloquentiae copiam sermone diverso pronuntiaret,—Macrobius,

Saturn. ii. 40.

esto: with acc. and infin. as in Hor. Ep. i. 1, 81 Verum esto

aliis alios rebus studiisque teneri: Idem eadem possunt horam durare

probantes. The subj. is more common: Cic. pro Sest. 97 esto (est) ... ut

sint. Or else _esto_ may be used independently: Hor. Sat. ii.

2, 30. Quint. ix. 2, 84 sed esto, voluerit: Verg. Aen. iv. 35 esto,

nulli flexere mariti.

par ... proximis: cp. 1 §127 pares ac saltem proximos

illi viro fieri. With _proximis_ understand ‘illis quae dicta

sunt.’

V:7

An vero ipsi non bis ac saepius de eadem re dicimus et quidem continuas

nonnumquam sententias? Nisi

157

forte contendere nobiscum possumus, cum aliis non possumus. Nam si uno

genere bene diceretur, fas erat existimari praeclusam nobis a prioribus

viam; nunc vero innumerabiles sunt modi plurimaeque eodem viae

ducunt.

§ 7.

An vero: see on 3 §29.

et quidem: see on 1 §34, and cp. Plin. Ep. i. 12, 1 decessit Corellius Rufus, et quidem sponte.

157

nisi forte: v. on §6 above. For

such repetitions see 2 §23, and

note.

uno: supply _tantum_, as in 1 §91 hos nominavimus. For genere

(= ratione, modo) cp. 3 §26.

fas erat. With verbs expressing possibility, duty, necessity,

convenience, intention, &c. the indicative is often used in the

apodosis when the verb in the protasis is subjunctive. Cp. Livy v. 6 Si

mediusfidius ad hoc bellum nihil pertineret, ad disciplinam certe

militiae plurimum intererat, &c.: Sallust. Iug. 85 ad fin. Quae si

dubia aut procul essent, tamen omnes bonos rei publicae subvenire

decebat.

plurimae ... ducunt. The expression seems proverbial: cp. ‘All

roads lead to Rome.’

V:8

Sua brevitati gratia, sua copiae, alia translatis virtus, alia propriis,

hoc oratio recta, illud figura declinata commendat. Ipsa denique

utilissima est exercitationi difficultas. Quid quod auctores maximi sic

diligentius cognoscuntur? Non enim scripta lectione secura

transcurrimus, sed tractamus singula et necessario introspicimus et,

quantum virtutis habeant, vel hoc ipso cognoscimus, quod imitari non

possumus.

§ 8.

oratio recta. See on 1 §44 rectum dicendi genus: the

opposite is _oratio figurata_, or _figura declinata_ (1 §12). Cp. ix. 1, 3 Utraque

res (figures and tropes) de recta et simplici ratione cum aliqua dicendi

virtute deflectitur.

figura is ablative, the phrase being equivalent to

_figurata_: 1 §12.

commendat: v. 1 §101.

tractamus: cp. repetamus autem et tractemus 1 §19.

V:9

Nec aliena tantum transferre, sed etiam nostra pluribus modis tractare

proderit, ut ex industria sumamus sententias quasdam easque versemus

quam numerosissime, velut eadem cera aliae aliaeque formae duci

solent.

§ 9.

numerosissime: not merely ‘as often as possible’ (saepissime),

but ‘in every possible variety’: cp. aliae aliaeque formae, below. Cp.

ii. 12, 3 sparsa compositis numerosiora creduntur: viii. pr. §2

difficultate institutionis tam numerosae atque perplexae deterreri: xi.

2, 27 ni forte tam numerosus (locus) ut ipse quoque dividi debeat: vi.

3, 36 neque enim minus numerosi sunt loci ex quibus haec dicta ...

ducuntur. But Quintilian also uses it in the Ciceronian sense

(‘rhythmically,’ ‘harmoniously’) viii. 6, 64 sermonem facere numerosum:

ix. 4, 56: xi. 1, 33.

eadem cera: Cic. de Orat iii. §177 sed ea nos ... sicut

mollissimam ceram ad nostrum arbitrium formamus et fingimus: Pliny Ep.

vii. 9, 11 Ut laus est cerae mollis cedensque sequatur Si doctos digitos

iussaque fiat opus, &c.

aliae aliaeque, ‘first one and then another’: of a continuous

succession: cp. quam numerosissime, above. Cp. Cels. iii. 3 extr. febres

... aliae aliaeque subinde oriuntur. With this exception, Quintilian

consistently prefers the Ciceronian _atque_ in such expressions,

instead of the enclitic. Krüger cites Tibull. iv. 1, 16, sq. ut tibi

possim Inde alios aliosque memor componere versus.

duci: 3 §18: ii. 4, 7 si

non ab initio tenuem nimium laminam duxerimus.

V:10

Plurimum autem parari facultatis existimo ex simplicissima quaque

materia. Nam illa multiplici

158

personarum, causarum, temporum, locorum, dictorum, factorum diversitate

facile delitescet infirmitas, tot se undique rebus, ex quibus aliquam

adprehendas, offerentibus.

§ 10.

illa ... diversitate: xii. 10, 15 umbra magni nominis

delitescunt. The less complicated the subject, the more will the orator

have to depend on his own resources: with the _diversitas_ that

characterises actual pleading, where the speaker must have regard to

every feature

158

of the case, want of original talent or poverty of invention

(infirmitas) can easily shelter itself behind a crowd of details.

causarum, ‘circumstances’: opp. to _personarum_, as

_loca_, to _tempora_, and _facta_ to _dicta_. So

personis causisque iii. 5, 11: _rerum_ is used in a similar

enumeration iii. 5, 7. So Krüger, of the ‘points of law’ involved

in particular cases: for _causa_ in the wider sense cp. iii. 5, 18

with Cic. Top. §80.

V:11

Illud virtutis indicium est, fundere quae natura contracta sunt, augere

parva, varietatem similibus, voluptatem expositis dare et bene dicere

multa de paucis.

In hoc optime facient infinitae quaestiones, quas vocari theses

159

diximus, quibus Cicero iam princeps in re publica exerceri solebat.

§ 11.

fundere ... contracta: cp. ii. 13, 5 constricta an latius fusa

narratio: _fusus_ 1 §73. The word = dilatare (cp.

Cic. de Fin. iii. 15), copiosius et latius efferre. So _latum atque

fusum_ is opp. to _contractum atque submissum_ xi. 3, 50.

Cp. Cicero Orat. §125 tum se latius fundet orator,—a phrase which

Quintilian reproduces in many places.

augere parva. Cp. Plato, Phaedrus 267 A (of Tisias and

Gorgias) τά τε αὖ σμικρὰ

μεγάλα καὶ τὰ μεγάλα σμικρὰ φαίνεσθαι ποιοῦσι διὰ ῥώμην λόγου.

Isocrates is said to have defined rhetoric as that which τά τε

μικρὰ μεγάλα, τὰ δὲ μεγάλα μικρὰ ποιεῖ—Pseudo-Plutarch

838 F. See too the Exordium of the Panegyricus of Isocrates §8

ἐπειδὴ δ᾽ οἱ λόγοι τοιαύτην ἔχουσι τὴν φύσιν ὥσθ᾽ οἷον τ᾽

εἶναι περὶ τῶν αὐτῶν πολλαχῶς ἐξηγήσασθαι (varietatem similibus)

καὶ τά τε μεγάλα ταπεινὰ ποιῆσαι

καὶ τοῖς μικροῖς μέγεθος περιθεῖναι κ.τ.λ.

expositis: ‘commonplace,’ ‘trite.’ Iuv. vii. 53 Sed vatem

egregium, cui non sit publica vena, Qui nil expositum soleat deducere,

nec qui Communi feriat carmen triviale moneta. Introd. p. xlvii.

In hoc: cp. 2 §5. It denotes

the end or aim, like _ad hoc_. For this use of _facere_ cp. 1 §33 bene ad forensem

pulverem facere: 7 §4 quid porro

multus stilus ... facit?

infinitae quaestiones quas vocari theses diximus: iii. 5, 5

sq. Item convenit quaestiones esse aut infinitas aut finitas. Infinitae

sunt quae remotis personis et temporibus et locis ceterisque similibus

in utramque partem (i.e. affirmatively and negatively) tractantur, quod

Graeci θέσιν dicunt,

Cicero propositum, alii quaestiones universales civiles, alii

quaestiones philosopho convenientes, Athenaeus partem caussae appellat.

Hoc genus Cicero scientia et actione distinguit (speculative and

practical), ut sit scientia ‘an providentia mundus regatur,’ actionis

‘an accedendum ad rempublicam administrandam.’ ... Finitae autem sunt ex

complexu rerum, personarum, temporum, ceterorumque quae ὑποθέσεις a Graecis dicuntur,

causae a nostris. In his omnis quaestio videtur circa res personasque

consistere. Amplior est semper infinita, inde enim finita descendit.

Quod ut exemplo pateat, infinita est ‘an uxor ducenda,’ finita ‘an

Catoni ducenda.’—The division of the subject-matter of oratory

into questions of the universal kind, ‘general problems,’ and questions

of a special kind, ‘particular problems,’ is familiar in ancient

rhetoric. The former were abstract, and had no specified relation to

individual persons or circumstances: the latter were concrete, involving

a reference to actual persons and circumstances. In the ad Herenn. the

_quaestiones infinitae_ (θέσεις), _proposita_ (Top. §79) or

_consultationes_ (Part. Or. §61) are subdivided, as above, into

_quaestiones scientiae_ or _cognitionis_, ‘theoretical

questions’ (e.g. ecquid bonum sit praeter honestatem), and

_quaestiones actionis_ ‘questions of practical life,’ (e.g. an uxor

ducenda). The _quaestiones finitae_, on the other hand, ὑποθέσεις, _causae_,

_controversiae_ (de Orat. iii. §109), are those concerning

individuals: cum personarum certarum interpositione, de Inv. i.

6, 8. The θέσις is

thus defined in Hermogenes, Sp. ii. 17: ἐπίσκηψίν τινος πράγματος θεωρουμένου, ἀμοιροῦσαν πάσης

ἰδικῆς περιστάσεως: cp. res posita in infinita dubitatione, de

Orat. ii. §78. The _quaestio finita_ on the other hand is res

posita in disceptatione reorum et controversia (ibid.):

159

προστεθείσης περιστάσεως τελεία ὑπόθεσις

γίνεται (Nicolaus Soph. Progym. Sp. iii. 493). The passages to

compare in Cicero are the following:—de Orat. i. §138: ii. §41,

§78, and §133: iii. §109-§111: Orat. §45: Top. §79: de Invent. i. 6, §8:

Part. Orat. §61, §106.

Cicero. It was considered one of his strong points that he

could rise from the special instance to the higher ground of the general

principle: Brutus §322 dicam de ceteris quorum nemo erat qui ...

dilatare posset atque a propria ac definita disputatione hominis ac

temporis ad communem quaestionem universi generis orationem traducere.

He writes to Atticus in 49 B.C. (ix.

4, 1) Ne me totum aegritudini dedam, sumpsi mihi quasdam tanquam

θέσεις: cp. ib. 9, 1

θέσεις meas commentari

non desino. Aristotle recognised the importance of the practice of the

θέσις: in hac A.

adulescentes, non ad philosophorum morem tenuiter disserendi, sed ad

copiam rhetorum in utramque partem ut ornatius et uberius dici posset,

exercuit. Cp. Tusc. Disp. ii. 3 §9: de Orat. iii. §107: Quint. xii.

2, 25. Among his θέσεις we may probably reckon the Paradoxa.

V:12

His confinis est destructio et confirmatio sententiarum. Nam cum sit

sententia decretum quoddam atque praeceptum, quod de re, idem de iudicio

rei quaeri potest. Tum loci communes,

160

quos etiam scriptos ab oratoribus scimus. Nam qui haec recta tantum et

in nullos flexus recedentia copiose tractaverit, utique in illis plures

excursus recipientibus magis abundabit eritque in omnes causas paratus;

omnes enim generalibus quaestionibus constant.

§ 12.

confinis: frequent in this figurative sense in Quintilian: not in

Cicero.

destructio ... confirmatio correspond respectively to ἀνασκευή (refutatio) and κατασκευή (probatio). Cp. ii.

4, 18 Narrationibus non inutiliter subiungitur opus destruendi

confirmandique eas, quod ἀνασκευή et κατασκευή vocatur. Hermog. Sp. ii. 8 ἀνασκευή ἐστιν ἀνατροπὴ τοῦ

προτεθέντος πράγματος, κατασκευὴ δὲ τοὐναντίον βεβαίωσις. For

_confirmatio_ v. Cic. de Invent. i. 24: de Orat. ii. 331: Part. Or.

1, 4: 8, 27: Cornif. ad Her. i. 3: Quint. iv. 3, 1: v. 13, 1.

Quintilian here transfers to judicial findings the language applicable

to _narratio_, as above: _sententia_ = a judicial sentence,

and is synonymous with _iudicium_. “In sententia, quae est de re

iudicium, fieri potest idem quod in facto narrato, quod est res

ipsa.”—Spalding. That is to say, _sententia_ and

_iudicium_ “pertain to individual cases (res): but the particular

sentence or judgment is also _a kind_ of (general) _decree and

prescription_, or general rule of law; because, to be sustained or

refuted, it must be put into a general form or statement like such a

general decree. Thus the special sentence is argued (quaeritur) on the

same grounds as the case itself (res) on which it has been pronounced.

See the case of Milo, quoted below, ii §13. Of course no specific

question of fact will come into such a discussion; only a general one of

right or wrong, of legal precedent, or of law in general.” Frieze.

loci communes: ‘general arguments,’ ‘commonplaces,’ i.e.

topics for argument on all sorts of matters. Cicero defines them de

Invent. ii. 48 sq. haec argumenta, quae transferri in multas causas

possunt, locos communes nominamus ... distinguitur autem oratio atque

illustratur maxime raro inducendis locis communibus et aliquo loco iam

certioribus illis argumentis confirmato ... omnia autem ornamenta

elocutionis, in quibus et suavitatis et gravitatis plurimum consistit,

in communes locos conferuntur: de Or. iii. §106 consequentur etiam illi

loci, qui quamquam proprii causarum et inhaerentes in earum nervis esse

debent, tamen quia de universa re tractare solent, communes a veteribus

nominati sunt, quorum partim habent vitiorum et peccatorum acrem quandam

cum amplificatione incusationem aut querelam ... quibus uti confirmatis

criminibus oportet...; alii autem habent deprecationem aut miserationem;

alii vero ancipites disputationes, in quibus de universo genere in

utramque partem disseri copiose licet: Orat. §§46-7: §126: Part. Orat.

§115. Quint. ii. 4, 22 communes loci ... quibus citra personas in ipsa

vitia moris est perorare, ut in adulterum, aleatorem, petulantem: ii. 1,

9-11. “Any subject or topic of a general character that is capable of

being variously applied and constantly introduced on any appropriate

occasion is a _locus communis_; any common current maxim or

alternative proposition, such as _suspitionibus credi_

[_oportere_] _non oportere et contra suspitionibus credi

oportere, testibus credi oportere et non oportere._ Again

_invidia_, _avaritia_, _testes inimici_, _potentes

amici_ (Quint. v. 12 §§15, 16) may furnish _loci communes_; or

they may be constructed _de virtute_, _de officio_, _de_

160

_aequo et bono_, _de dignitate_, _utilitate_,

_honore_, _ignominia_, and on other moral topics” (Cope’s

Intr. to Ar. Rhet. p. 130).

ab oratoribus: e.g. Cicero and Hortensius. ii. 1, 11 Communes

loci, sive qui sunt in vitia directi, quales legimus a Cicerone

compositos, seu quibus quaestiones generaliter tractantur, quales sunt

editi a Q. quoque Hortensio, ut: ‘Sitne parvis augmentis credendum?’ et

pro testibus et in testes. Aristotle made _loci communes_ the

subject of his τοπικά, in

eight books, and it was the substance of this treatise that Cicero

reproduced in his ‘Topica.’

haec recta ... in illis, &c. The opposition here is

between the simple themes (cp. ex simplicissima quaque materia, §10) which deal with the general and abstract and

do not diverge into the special (ii. 1, 9 citra complexum rerum

personarumque), and the digressions involved in the ‘multiplex

personarum causarum temporum locorum dictorum factorum diversitas,’

referred to in §10. With the former cp.

Cic. de Orat. ii. §67 vaga et libera et late patens quaestio: iii. §120

orationes eae quae latissime vagantur et a privata ac singulari

controversia se ad universi generis vim explicandam conferunt: Brutus

§322 nemo qui dilatare posset atque a propria ac definita disputatione

hominis ac temporis ad communem quaestionem universi generis orationem

traducere. The two form the duo genera causarum of de Orat. ii. §133

unum ... in quo sine personis atque temporibus de universo genere

quaeratur; alterum, quod personis certis et temporibus definiatur. For

_recta tantum et in nullos flexus recedentia_ cp. v. 13, 2 inde

recta fere ... est actio, hinc mille flexus et artes desiderantur: §8 above, oratio recta ... figura

declinata.

utique, ‘without fail’: common in this sense in Cicero’s

letters. In Quintilian it is very frequent, especially in stating a

consequence: cp. 1 §24

and note.

in illis, i.e. the great majority of causes.

plures excursus recipientibus, i.e. that admit of various

digressions, and are susceptible of various applications according to

circumstances, persons, place, time, &c.

in omnes causas paratus: for the constr. cp. Tac. Dial. xli.

inter bonos mores et in obsequium regentis paratos. A similar

expression occurs ibid. xxxiv. solus statim et unus cuicunque causae par

erat. So too x. 1, 2, above, paratam ad omnes casus ... eloquentiam.

generalibus quaestionibus. Cp. iii. 5, 9 Hae autem, quas

infinitas voco, et generales appellantur: quod si est verum, finitae

speciales erunt. In omni autem speciali utique inest generalis, ut quae

sit prior: xii. 2, 18 omnis generalis quaestio speciali potentior, quia

universo pars continetur, non utique accedit parti quod universum est:

ii. 4, 22 ab illo generali tractatu ad quasdam deduci species. Cp. v.

7, 35.

V:13

Nam quid interest ‘Cornelius tribunus plebis,

161

quod codicem legerit, reus sit,’ an quaeramus ‘violeturne maiestas, si

magistratus rogationem suam populo ipse recitarit’: ‘Milo Clodium

rectene occiderit’ veniat in iudicium, an ‘oporteatne insidiatorem

interfici vel perniciosum rei publicae civem, etiamsi non insidietur’:

‘Cato Marciam honestene tradiderit Hortensio,’ an ‘conveniatne res talis

bono viro’? De personis iudicatur, sed de rebus contenditur.

§ 13.

C. Cornelius was tribune in B.C. 67, when he tried to do some useful work. In

order to check the bribery and corruption that were rife at the time, he

proposed a law to make all loans that should be lent to foreign

ambassadors non-actionable. The rejection of this proposal prompted the

tribune to bring forward the rogation here referred to,—ne quis

nisi per populum legibus solveretur. The senate had usurped the power of

giving dispensations in particular cases, without any reference whatever

to the people, though constitutionally such dispensations lay with the

people and not the senate. When the bill was to be read, a colleague,

P. Servilius Globulus, acting in the interests of the senate,

interposed his veto, and forbade the herald to make the proclamation

which he would otherwise have done in the form dictated by the clerk.

Thereupon Cornelius himself read the draft of the proposed law

(codicem). A riot ensued, and the meeting was broken up. Cornelius

was afterwards successful in securing the enactment of a law which

provided that 200 senators should be present when any dispensation was

granted. On the expiry of his term of office Cornelius was impeached by

P. Cominius

161

for having disregarded the veto of his colleague, and though the case

was suppressed it came on again in the following year (65). Cornelius

was defended by Cicero (Brutus §271), who delivered the two speeches of

which we have a few important fragments, along with the interesting

Argumentum of Asconius. Cornelius was evidently a fighting character:

Asconius calls him ‘pertinacior,’ and says ‘per ... contentiones totus

prope tribunatus eius peractus est.’ Another of his laws was ‘ut

praetores ex edictis suis perpetuis ius dicerent’: “what had hitherto

been understood as matter of course was now expressly laid down as a

law, that the praetors were bound to administer justice in conformity

with the rules set forth by them, as was the Roman use and wont, at

their entering on office.” Mommsen.—For the reference in the text

cp. iv. 4, 8: v. 13, 26: vi. 5, 10: vii. 3, 35 (maiestas est in imperii

atque in nominis populi Romani dignitate): vii. 3, 3.

reus sit. The subjunctive is motived only by the double

interrogation, so there is no need for Halm’s conjectural emendation

(see Crit. Notes). In the

direct speech the _finita_, or _specialis causa_ would run:

C. Cornelius ... reus est: cp. vii. 1, 34 accusatur Milo, quod

Clodium occiderit: iii. 5, 10. It is put in the form of a positive

statement. The _infinita causa_ on the other hand is stated in the

form of a question, and this form is maintained in both the

_finitae_ and the _infinitae quaestiones_ that follow.

violeturne maiestas. Asconius: Cicero quia non poterat negare

id factum esse, eo confugit ut diceret non ideo quod lectus sit codex a

tribuno imminutam esse tribunitiam potestatem. Cicero in Vatin. ii. §5

Codicem legisse dicebatur: defendebatur, testibus collegis suis, non

recitandi causa legisse, sed recognoscendi. Constabat tamen Cornelium

concilium illo die dimisisse, intercessioni paruisse.

oporteatne ... interfici. This is the line taken in the Pro

Milone, for which cp. 1 §23. Also iii. 6, 93: iv. 3,

17: vii. 1, 34.

Cato Marciam, &c. This remarkable episode is referred to

also iii. 5, 11. Marcia lived with Hortensius from 56 to 50 with

the consent both of her husband and her father, and then went back on

the death of Hortensius to Cato. Lucan says of Cato ii. 388 Urbi pater

est urbique maritus. Cp. Meyer’s Orat. Rom. Fragm. p. 377: Strab.

xi. p. 515: Hild also cites Tertullian (Apol. 39),

St. Augustine (de Bono Conj. 18), as protesting against such an

instance of pagan corruption.

rebus = rebus generalibus, i.e. general questions, principles.

_Oporteatne_ and _conveniatne_ above give the special

questions treated as _quaestiones infinitae_.

V:14

Declamationes vero, quales in scholis rhetorum dicuntur, si modo sunt ad

veritatem accommodatae

162

et orationibus similes, non tantum dum adulescit profectus sunt

utilissimae, quia inventionem et dispositionem pariter exercent, sed

etiam cum est consummatus ac iam in foro clarus; alitur enim atque

enitescit velut pabulo laetiore facundia et adsidua contentionum

asperitate fatigata renovatur.

§ 14.

Declamationes, 2 §12.

Quintilian defines them ii. 4, 41 fictas ad imitationem fori

consiliorumque materias apud Graecos dicere circa Demetrium Phalerea

institutum fere constat. Cp. iv. 2, 28-9. This sense of the word came in

about the end of Augustus’s reign, though the thing was known to Cicero,

de Orat. i. §149. Cp. M. Seneca Controv. praef. xi. sqq.: and see

note on _declamatoribus_ 1 §71.

ad veritatem accommodatae. That they were by no means always

so may be seen from Tac. Dial. 35 Quales per fidem et quam

incredibiliter compositae! Sequitur autem ut materiae abhorrenti a

veritate declamatio quoque adhibeatur. Cp. Quint. ii. 20, 4 qui in

declamationibus, quas esse veritati dissimillimas volunt, aetatem multo

studio ac labore consumunt. See the whole of ch. 10, ibid. esp. §4

declamatio imitetur eas actiones, in quarum exercitationem reperta est,

and §12 declamatio iudiciorum

consiliorumque imago: iv. 2, 29 cum sit declamatio forensium actionum

meditatio.

162

orationibus, real speeches made in court.

profectus: abstract for concrete: cp. facilitatem 3 §7: initiis 2 §2. So too i. 2, §26 firmiores in litteris

profectus alit aemulatio. See Crit. Notes.

pariter: i.e. simul cum elocutione, this last being the most

important element in such rhetorical exercises. Dispositio is

defined Cic. de Invent. i. §9 rerum inventarum in ordinem

distributio.

consummatus: sc. adulescens, or rather iuvenis: as though

_adulescit profectus_ above had been _adulescens proficit_.

For _consummatus_ see on 1 §89.

velut pabulo laetiore. Livy has in the ordinary language of

prose ‘ut quiete et pabulo laeto reficeret boves’ i. 7, 4: for the

figure cp. Quint. viii. Prooem. §23 velut laeto gramine sata.

_Laetus_ is frequently used in Vergil of rich vegetation: e.g.

Georg. iii. 385 fuge pabula laeta, where, however, as also in 494, the

word means ‘luxuriant,’ in the sense of rankness rather than richness.

In Lucretius ‘pabula laeta’ occurs six or seven times with armenta,

arbusta, vineta: e.g. i. 14.—Hortensius is a case in point: nullum

enim patiebatur esse diem quin aut in foro diceret aut meditaretur extra

forum; saepissime autem eodem die utrumque faciebat Brut. §302.

V:15

Quapropter historiae nonnumquam ubertas in aliqua exercendi stili parte

ponenda et dialogorum libertate gestiendum. Ne carmine quidem ludere

contrarium fuerit, sicut athletae, remissa quibusdam temporibus ciborum

atque exercitationum certa necessitate,

163

otio et iucundioribus epulis reficiuntur.

§ 15.

historiae ubertas. Cp. 1 §31. Pliny, Epist. vii. 9, 8

Volo interdum aliquem ex historia locum adprehendas ... nam saepe in

orationes quoque non historica modo sed prope poetica descriptionum

necessitas incidit.

in aliqua ... ponenda: ‘should be introduced in some part of

our written exercises.’ Becher (Quaest. gramm.) compares Cic. Tusc.

Disp. iv. §42 aegritudines susceptae continuo in magna pestis parte

versantur, i.e. magnam partem continent. He renders ‘Es mache einen

Theil der Stilübung aus, die Fülle der geschichtlichen Darstellung in

Anwendung zu bringen.’

dialogorum libertate gestiendum: ‘we should indulge (‘let

ourselves out’) in the easy freedom of dialogue.’ The same abl. occurs

in Livy vi. 36, 1 gestire otio: secundis rebus xlv. 19, 7: in Cicero it

is generally voluptate or laetitia. For _gestio_ c. inf. see Hor.

Ep. ii. 1, 175: A. P. 159.

Ne carmine quidem &c. Cp. Pliny l.c. Fas est et carmine

remitti ... Lusus vocantur. Ludere is used of poetry in all the

Latin poets, especially of love poetry: e.g. Ovid. Tr. i. 9, 61 scis

vetus hoc iuveni lusum mihi carmen: Catullus l. 2 multum lusimus in meis

tabellis: Hor. Car. i. 32 Poscimur: si quid vacui sub umbra Lusimus

tecum. Even in prose it is used of light writings thrown off in sport:

Cic. Parad. pr. illa ipsa ludens conieci in communes locos: especially,

as here, where a contrast is implied between sport and serious business,

e.g. videant ... ad ludendumne an ad pugnandum arma sint sumpturi (of

military exercises) de Orat. ii. §84. So too ‘_ludicra_’: pueri

etiam cum cessant exercitatione aliqua ludicra (‘in sport’) delectantur

de Nat. Deor. i. §102: exercitatione quasi ludicra praediscere ac

meditari de Orat. i. §147. ‘Res ludicra,’ the drama (Hor. Ep. ii. 1,

180), introduces another set of associations.

contrarium = alienum, inconsistent with one’s aim,

‘inapposite.’ So Tacitus, speaking of the unpractical character of the

rhetorical theses in the schools of declamation, says ‘ipsae vero

exercitationes magna ex parte contrariae’ Dial. 35: cp. ‘ubi nemo impune

stulte aliquid aut contrarie dicit’ ibid. 34.

sicut athletae: for this frequently recurring comparison see

on 1 §4.

ciborum ... certa necessitate. Epictetus uses ἀναγκοφαγέω and ἀναγκοτροφέω

163

for eating by regimen like athletes in training.—The chiasmus may

be noted.

V:16

Ideoque mihi videtur M. Tullius tantum intulisse eloquentiae lumen,

quod in hos quoque studiorum secessus excurrit. Nam si nobis sola

materia fuerit ex litibus, necesse est deteratur fulgor et durescat

articulus et ipse ille mucro ingenii cotidiana pugna retundatur.

§ 16.

studiorum secessus: the ‘by-ways’ of study, remote from the

_adsidua contentionum asperitas_ referred to above. Cp. 3 §§23 and 28.

So Tacitus contrasts the ‘securum et quietum Vergilii secessum’ with the

‘inquieta et anxia oratorum vita’ Dial. 13: cp. secedit animus in loca

pura atque innocentia 12.

durescat articulus keeps up the figure of athletic contests.

_Articulus_ is properly a little limb: then esp. the finger. Cp.

ii. 12, 2 excipit adversarii mollis articulus (of the gladiator handling

his sword _with flexible fingers_, which like xi. 1, 70 (quam molli

articulo tractavit Catonem) points to a proverbial expression.

cotidiana pugna retundatur: cp. 1 §27 velut attrita cotidiano

actu forensi ingenia optime rerum talium blanditia reparantur with the

passage from pro Archia §12 quoted there. Pliny, Epist. vii. 9, 7 Scio

nunc tibi esse praecipuum studium orandi: sed non ideo semper pugnacem

et quasi bellatorium stilum suaserim. Ut enim terrae variis mutatisque

seminibus, ita ingenia nostra nunc hac nunc illa meditatione

recoluntur.

quem ad modum ... sic. Cp. iii. 6, 33: v. 10, 125: ix. 2, 46,

and (with _ita_) ii. 5, 1. In the instance in the text,

however, there is no comparison between two different subjects: the two

clauses are parallel. _Ut ... ita_ would have been more usual: 3 §28: sicut ... ita 1 §1.

V:17

Sed quem ad modum forensibus certaminibus exercitatos et quasi

militantes reficit ac reparat haec velut sagina dicendi, sic

adulescentes non debent nimium in falsa rerum imagine detineri, et

inanibus simulacris usque adeo ut difficilis ab his digressus sit

adsuescere, ne ab illa, in qua prope consenuerunt, umbra vera

164

discrimina velut quendam solem reformident.

§ 17.

forensibus certaminibus exercitatos: Petron. 118 forensibus

ministeriis exercitati frequenter ad carminis tranquillitatem tamquam ad

portum feliciorem refugerunt.

quasi militantes: 1 §§29, 31, 79.

haec velut sagina dicendi: ‘this rich food of eloquence.’ Cp.

iucundioribus epulis §15 above: gladiatoria

sagina Tac. Hist. ii. 88.

falsa rerum imagine, i.e. the declamations, which in contrast

with the reality of ‘forenses actiones’ are mere shams: cp. note on ad

veritatem accommodatae §14: xii. 11, 15

quid attinet tam multis annis ... declamitare in schola et tantum

laboris in rebus falsis consumere, cum satis sit modico tempore imaginem

veri discriminis et dicendi leges comperisse. Cp. ii. 10, 4: Tac. Dial.

35 quidquid in scholis cotidie agitur, in foro vel raro vel nunquam: 34

nec praeceptor deerat ... qui faciem eloquentiae non imaginem

praestaret. Cp. 2 §12 above.

inanibus simulacris: ii. 10 §8 quibusdam pugnae

simulacris ad verum discrimen aciemque iustam consuescimus. For the

reading see Crit. Notes.

ab illa ... umbra: i.e. in coming out of it. Juvenal vii. 173

ad pugnam qui rhetorica descendit ab umbra. For _ab_ in sense of

_post_ cp. Livy xliv. 34 ab his praeceptis contionem dimisit:

Introd. p. lii.

in qua prope consenuerunt: xii. 6, 5 non nulli senes in schola

facti stupent novitate cum in iudicia venerunt.

umbra ... solem. The shady retreat of the school is constantly

compared with the dust and sun of real life. Cicero, de Leg. iii. 6, 14

a Theophrasto Phalereus ille Demetrius ... mirabiliter doctrinam ex

umbraculis eruditorum otioque non modo in solem atque in pulverem, sed

in ipsum discrimen aciemque produxit: Brut. §37 processerat in solem et

pulverem non ut e militari tabernaculo sed ut e Theophrasti doctissimi

hominis umbraculis: de §64 (umbratilis—‘cloistral’). So

‘umbraticavita’ Quint. i. 2, 18: ‘studia in umbra educata’

164

Tac. Ann. xiv. 53: ‘umbraticas litteras’ Pliny, Epist. ix. 2, 3-4, opp.

to ‘arma castra cornua tubas sudorem pulverem soles’: M. Seneca

Contr. ix. pr. §4 itaque velut ex umbroso et obscuro prodeuntes loco

clarae lucis fulgor obcaecat, sic istos a scholis in forum transeuntes

omnia tanquam nova et inusitata perturbant. For analogies in Greek cp.

Plat. Phaedrus 239 c. οὐδ᾽ ἐν ἡλίῳ καθαρῷ

τεθραμμένον ἀλλ᾽ ὑπὸ συμμιγεῖ σκιᾷ, with Thompson’s note.

V:18

Quod accidisse etiam M. Porcio Latroni, qui primus clari nominis

professor fuit, traditur, ut, cum ei summam in scholis opinionem

obtinenti causa in foro esset oranda, impense petierit uti subsellia in

basilicam transferrentur. Ita illi caelum novum fuit ut omnis

165

eius eloquentia contineri tecto ac parietibus videretur.

§ 18.

Quod ... ut. The pronoun is here used pleonastically, to lead up

to the dependent clause. Cp. 1 §58.

M. Porcius Latro, a celebrated rhetorician in the reign of

Augustus, the friend and compatriot of the elder Seneca, who praises him

greatly (Controv. i. pr. §13 sq.). Of his pupils Ovid was the most

distinguished. ‘In his school he was accustomed to declaim himself, and

seldom set his pupils to declaim, whence they received the name of

_auditores_, which word came gradually into use as synonymous with

_discipuli_.’ (Smith, Dict.)

professor is post-Augustan: it was used of a public teacher of

rhetoric, and then acquired a more extended sense: Quint. xii. 11, 20

geometrae et musici et grammatici ceterarumque artium professores: ii.

11, 1 exemplo magni quoque nominis professorum. _Profiteri_ with

acc. is quite Ciceronian: Tusc. ii. §12 quod in eo ipso peccet cuius

profitetur scientiam: ibid., artemque vitae professus delinquit in vita.

The introduction of _professor_ was helped by the fact that the

verb came to be used absolutely (ἐπαγγέλλεσθαι): Plin. Ep. iv. 11, 1 audistine

Valerium Licinianum in Sicilia profiteri? ibid. 14 translatus est in

Siciliam ubi nunc profitetur: cp. Plin. ii. 18, 3.

opinionem = existimationem, famam, with which it is often

joined. For this absolute use cp. 7 §17 below: fructu laudis opinionisque: i. 2,

4 exempla ... conservatae opinionis: ii. 12, 5 adfert et ista res

opinionem: xii. 9, 4 cupidissimis opinionis. So too Tac. Dial. 10 ne

opinio quidem et fama, cui soli serviunt. In Cicero and Caesar, who also

use the word absolutely, there is always an implied reference to those

who have the _opinio_: a man’s ‘esteem’ and ‘reputation’ depend on

the ‘estimate’ and ‘opinion’ formed of him by others. Cp. Videor enim

non solum studium ad defendendas causas, verum opinionis aliquid et

auctoritatis afferre, pro Sulla iii. §10, with opinione fortasse non

nulla quam de meis moribus habebat, de Amic. §30: detracta opinione

probitatis (‘character for’ high principle) de Off. ii. §34, and opinio

iustitiae (character for justice), ibid. §39, with quorum de iustitia

magna esset opinio multitudinis ibid. §42. So too de Orat. ii. §156

opinionem istorum studiorum et suspicionem artificii apud eos qui res

iudicent oratori adversariam esse arbitror. The passages in Caesar are

all reducible to this ‘passive’ sense,—the estimate entertained by

others: B.G. ii. 8 propter eximiam opinionem virtutis: ii. 24 Treviri

quorum inter Gallos virtutis opinio est singularis: iv. 16 uti opinione

et amicitia populi Romani tuti esse possint: vi. 24 quae gens ... summam

habet iustitiae et bellicae laudis opinionem: cp. vii. 59 and 83. Cp.

Introd. p. xliv.

subsellia ... transferrentur, ‘that the court should remove.’

For this general sense of _subsellia_ cp. Cic. Brutus §289

subsellia grandiorem et pleniorem vocem desiderant: de Orat. i. §32 and

§264 (habitare in subselliis, to ‘haunt the law-courts’). The word

sometimes means the bench of judges, sometimes the seats of the lawyers,

suitors, witnesses, &c., and sometimes both: Cic. in Vatin. §34, pro

Rosc. Amer. §17 (accusatorum subsellia), ad Fam. xiii. 10, 2 (versatus

in utrisque subselliis). In Quintilian the word is never used except of

the law-courts.

basilicam. The basilicae erected in or near the forum served

as courts of justice as well as places for merchants and business people

to meet in. See Rich. Dict. Antiq.—For the incident cp. Sen.

Controv. iv. pr. Narratur ... declamatoriae virtutis Latronem Porcium

unicum exemplum, cum pro reo in Hispania Rustico Porcio propinquo suo

165

diceret, usque eo esse confusum ut a soloecismo inciperet nec ante

potuisse confirmari, tectum ac parietes desiderantem, quam impetravit ut

iudicium ex foro in basilicam transferretur. Usque eo ingenia in

scholasticis exercitationibus delicate nutriuntur ut clamorem silentium

risum caelum denique pati nesciant.

V:19

Quare iuvenis qui rationem inveniendi eloquendique a praeceptoribus

diligenter acceperit (quod non est infiniti operis, si docere sciant et

velint), exercitationem quoque modicam fuerit consecutus, oratorem sibi

aliquem, quod apud maiores fieri solebat, deligat, quem sequatur, quem

imitetur: iudiciis intersit quam plurimis, et sit certaminis cui

destinatur frequens spectator.

§ 19.

inveniendi eloquendique covers briefly the whole field of

theoretical rhetoric.

apud maiores: xii. 11, 5 frequentabunt vero eius domum optimi

iuvenes more veterum et vere dicendi viam velut ex oraculo petent. Tac.

Dial. 34 Ergo apud maiores nostros iuvenis ille qui foro et eloquentiae

parabatur, imbutus iam domestica disciplina, refertus honestis studiis,

deducebatur a patre vel a propinquis ad eum oratorem qui principem in

civitate locum obtinebat. Hunc sectari, hunc prosequi, huius omnibus

dictionibus interesse, sive in iudiciis sive in contionibus,

adsuescebat, ita ut altercationes quoque exciperet et iurgiis interesset

utque sic dixerim pugnare in proelio disceret. So Cicero tells us in

Brut. ch. 89 how he sought every opportunity of hearing the

distinguished speakers of his day: §305 reliquos frequenter audiens

acerrimo studio tenebar cotidieque et scribens et legens et commentans

oratoriis tantum exercitationibus contentus non eram.

iudiciis intersit: Cic. Brut. §304 cui (iudicio) frequens

aderam.

V:20

Tum causas, vel easdem quas agi audierit, stilo et ipse componat, vel

etiam alias, veras modo, et utrimque tractet et, quod in gladiatoribus

fieri videmus, decretoriis exerceatur, ut fecisse Brutum diximus pro

Milone. Melius hoc quam rescribere veteribus orationibus, ut fecit

Cestius contra Ciceronis actionem habitam pro eodem, cum alteram partem

satis nosse non posset ex sola defensione.

166

§ 20.

et ipse: frequent in Livy, like ipse quoque = καὶ αὐτός. Cicero uses ipse, ipse

etiam (etiam ipse). Cp. on §4: 7 §26.

utrimque: 1 §22.

in gladiatoribus: xi. 3, 66 nutus ... in mutis pro sermone

sunt. Cp. Caes. B.C. i. 61 Caesaris erat in barbaris nomen

obscurius.

decretoriis, sc. armis, ‘decisive’ or ‘real weapons’: Seneca,

Ep. 117, 25 Renove ista lusoria arma, decretoriis opus est. Cp. vi. 4, 6

pugnamque illam decretoriam imperitis ac saepe pullatae turbae

relinquunt. Suet. Calig. 54 has ‘pugnatoria,’ sc. arma: opp. to ‘rudes,’

as Tac. Dial. 34 adversarii et aemuli ferro, non rudibus dimicantes, and

Cic. de Opt. Gen. Orat. vi. 17 non enim in acie versatur et ferro, sed

quasi rudibus eius eludit oratio. Quint. v. 12, 17 declamationes quibus

ad pugnam forensem velut praepilatis exerceri solebamus.

diximus: 1 §23, where see note.

rescribere: ἀντιγράφειν. Tac. Ann. iv. 34, of Caesar’s

‘Anticato,’ Ciceronis libro ... dictator Caesar ... rescripta oratione

velut apud iudices respondit. The word is common in this sense in

Suetonius: Caes. 73, Calig. 53, Gram. 19; cp. Aug. 85.

Cestius: Sen. Contr. iii. pr. 13 (Ciceronis) orationes non

legunt nisi eas quibus Cestius rescripsit. L. Cestius Pius taught

rhetoric at Rome towards the end of the Republic and in the beginning of

the Empire. Seneca has preserved several passages of his declamations.

His hostile criticisms of Cicero were avenged on him by Cicero’s son:

Sen. Suas. §7, 13. See Teuffel, 263 §6.

166

V:21

Citius autem idoneus erit iuvenis, quem praeceptor coegerit in

declamando quam simillimum esse veritati et per totas ire materias,

quarum nunc facillima et maxime favorabilia decerpunt. Obstant huic,

quod secundo loco posui, fere turba discipulorum et consuetudo classium

certis diebus audiendarum, nonnihil etiam persuasio patrum numerantium

potius declamationes quam aestimantium.

§ 21.

per totas ire materias. This use of the prep. after _ire_

with an acc. of extent over which speech, thought, or feeling travels,

is poetical (Aen. i. 375) and post-classical. Cp. vii. 1, 64: Tac. Dial.

32.

favorabilia, ‘popular’; frequent in Quintilian, who also has

_favorabiliter_. The word is first found in Velleius, also in

Tacitus and Pliny.

quod secundo loco posui, i.e. the practice of treating a

subject thoroughly: per totas ire materias. What he recommends _primo

loco_ is given in §§19-20. For the

formula cp. vii. 2, 9: ix. 2, 6.

classium: not used in this sense before the Silver Age; i. 2,

23 Non inutilem scio servatum esse a praeceptoribus morem, qui cum

pueros in classes distribuerant, ordinem dicendi secundum vires ingenii

dabant, et ita superiore loco quisque declamabat ut praecedere profectu

videbatur. Huius rei iudicia praebebantur: ea nobis ingens palma, ducere

vero classem multo pulcherrimum.

persuasio: frequent in this sense in Quintilian; for exx. see

Bonnell’s Lex. Tac. Agric. 11. superstitionum persuasione. The

interference of parents is commented on also in ii. 7, 1 Illud ex

consuetudine mutandum prorsus existimo in iis, de quibus nunc

disserimus, aetatibus, ne omnia quae scripserint ediscant et certa, ut

moris est, die dicant: quod quidem maxime patres exigunt atque ita demum

studere liberos suos, si quam frequentissime declamaverint, credunt, cum

profectus praecipue diligentia constet.

V:22

Sed, quod dixi primo, ut arbitror, libro, nec ille se bonus praeceptor

maiore numero quam sustinere possit onerabit et nimiam loquacitatem

recidet, ut omnia quae sunt in controversia, non, ut quidam volunt, quae

in rerum natura, dicantur; et vel longiore potius dierum spatio laxabit

dicendi necessitatem vel materias dividere permittet.

§ 22.

primo ... libro: i. 2, 15 neque praeceptor bonus maiore se turba

quam ut sustinere eam possit oneraverit.

recidet. Hor. A. P. 447 ambitiosa recidet ornamenta: Sat. I.

10, 69 recideret omne quod ultra Perfectum traheretur.

laxabit &c.: ‘he will either extend the period within

which speaking is compulsory, or allow the pupil to distribute his

matter over several days.’

dicendi necessitatem: cp. remissa ... ciborum atque

exercitationum certa necessitate §15,

above. This would break in on the ‘consuetudo classium certis diebus

andiendarum’ referred to in §21.

materias dividere, i.e. he will allow the subject to be

treated of in parts on successive declamation days.

V:23

Diligenter effecta plus proderit quam plures inchoatae et quasi

degustatae. Propter quod accidit

167

ut nec suo loco quidque ponatur, nec illa quae prima sunt servent suam

legem, iuvenibus flosculos omnium partium in ea quae sunt dicturi

congerentibus; quo fit ut timentes ne sequentia perdant priora

confundant.

§ 23.

effecta. There is the same antithesis v. 13, 34 ut ... pro

effectis relinquant vixdum inchoata.

inchoatae: Cic. de Off. i. §153 cognitio manca atqne inchoata

(‘imperfect’): de Nat. Deor. ii. §33 a primis inchoatisque naturis ad

ultimas perfectasque procedere: de Orat. i. §5 inchoata ac rudia.

degustatae: cp. genera degustamus 1 §104; the word means ‘dip

into,’ ‘skim over.’

Propter quod: see on 1 §66, The idea contained in the

relative is the superficial methods alluded to in _degustatae_: cp.

facillima et maxime favorabilia decerpunt §21. When such methods are adopted, says Quintilian,

everything is sure to go wrong.

167

servent suam legem: the commencement (illa quae prima sunt:

cp. priora below) is not what it should be: it goes beyond reasonable

limits, as the young men crowd together in the part each is to deliver

the embellishments that would naturally be distributed throughout the

whole (omnium partium), if the production were _diligenter effecta_

and not merely _inchoata et quasi degustata_.

flosculos: ii. 5, 22 recentis huius lasciviae flosculis capti.

The word is always used in a depreciatory sense: xii. 10, 73: vi. pr.

§9: (opp. to certos fructus). Cp. Seneca, Ep. 33 §1 and §7 viro captare

flosculos turpe est.

timentes: the fear that they will not be able to finish makes

them introduce into the earlier parts inapposite and confusing

embellishments.

priora confundant = permisceant ea rebus alienis, i.e. with

the ornamentation that would have been more appropriate later on.

M. Fabi Quintiliani institutionis oratoriae liber decimus · 第 9 / 12 章