Kleine Milly liet zich van aanleg als bijzonder zacht en volgzaam
kennen. Plotseling, ze is nu twee en een half jaar, uit zich haar eerste
ernstig verzet.
Milly wil 's morgens niet meer slapen gaan. Moeder geeft voorloopig toe.
Telkens blijkt weer, dat het kind wel degelijk behoefte heeft aan een
ochtenddutje. Wanneer ze 's middags met haar op de wandeling even
stilstaat voor een winkel, dommelt de kleine vaak onverwachts in. Maar
is er 's morgens sprake van het bedje, dan windt Milly zich zóó op, dat
het geheele gezin er bij te pas komt en daarna is aan slapen geen denken
meer. Moeder begint er de laatste dagen niet over, want het kind raakt
er door van streek en is den geheelen dag voor niemand en niets meer
toegankelijk. Op mijn raad wil ze toch nog maar eens een poging wagen en
ik laat Milly's tegenstribbelingen eenige dagen onbemerkt langs me gaan.
Den derden morgen stel ik de hummel voor, samen "huisje" te gaan spelen,
in de groote kamer, waar bij dag haar ledikantje gezet wordt. Deze kamer
is rustig gelegen. We halen zoowat haar geheelen speelinboedel voor den
dag en het vrije gedeelte van den vloer wordt als huis ingedeeld. Een
keurig salonameublementje is dadelijk in het centrum smaakvol
gearrangeerd. Poppenbadje krijgt zijn plaats in de gefingeerde badkamer,
waar geen onderdeel, al is het maar van papier geknutseld, gemist wordt.
Een comfortabel ingerichte slaapkamer mag toch in geen enkele woning
ontbreken, zou ik meenen. De aanwezige Indische stoel gauw maar tot
mijn, respectievelijk Moeders bed gemetamorphoseerd en we hebben
Milly's ledikantje vooral ook niet vergeten. Wat een werken en zorgen!
Hè... We zuchten er beiden van. Alleen al de dagelijksche beurt, die
Mina gewoon is te geven, heeft zooveel in. _Kan_ het anders dan dat we
moe worden, _heel_ moe. Pseudomoedertje wel zóó erg, dat ze om half elf
reeds naar bed verlangt. Nu wil het kleine "aapje" ook zoo _graag_ gaan
slapen. Zonder te mopperen, laat ze zich uitkleeden en in haar eigen
bedje leggen. Ik haast me op de sofa. Ze koekeloert nog een poosje door
de spijltjes naar me en valt in een rustigen slaap, waaruit ze na
anderhalf uur wakker wordt, verkwikt voor den geheelen dag. Al korter
duurt de volgende dagen mijn medespelen. Ten slotte voert Milly de
komedie op haar eigen houtje op en gaat nog maanden daarna, op tijd, vol
animo haar nuttig slaapje "spelen".
* * * * *
Iets "moeten" doen en iets "willen" doen, kan dezelfde bezigheid tot een
hel en een hemel maken. Zeker voor het kleine kind, dat nog geen
plichtsbesef kent, de voor- of nadeelen van een handeling niet weet te
overwegen en dat slechts rekening houdt met de lust- en onlustgevoelens,
die door een of andere opdracht gewekt worden. De taak, die ons redelijk
en gewoon toeschijnt, kan voor het kind soms onoverkomelijk zijn. Onze
waardebepaling staat vaak lijnrecht tegenover elkaâr.
Wanneer we bij het normale kind een plotseling ernstig verzet, door
verzet trachten te breken, bereiken we het tegendeel. We verbitteren
onzen kleinen opstandeling, hij voelt zich miskend, onrechtvaardig
behandeld en stelt zijn slechtst humeur er tegenover. Laten we hem, door
geduld en liefde leeren de opgegeven taak te _willen_ volvoeren. Met een
beetje tact lukt het elke opvoeder(ster). Bij het abnormale absoluut
onhandelbare kind, rest ons helaas vaak niet anders, dan het verzet,
door het verzet te compenseeren. Doch ook bij hen slechts, mogen we
daartoe overgaan, nadat we alle zachtere middelen vergeefs hebben
beproefd. Deze gevallen zijn gelukkig "de uitzonderingen" voor mijn
overweging.
* * * * *
=Naschrift.= Dit is een staaltje van de paedagogiek van "met een zoet
lijntje", onderdeel der omkoopings-paedagogiek, die ik voor mij--in het
algemeen gesproken--voor een gevaarlijk falsifikaat houd.