Zaterdagmorgen bleven de luiken gesloten.
Kennisgeving werd niet rondgebracht. Ze was dood. Ieder wist het. Dag
aan dag had de dokterskoets voor de deur gewacht. De luiken waren
dicht.
Hij kwam niet thuis dien avond.
Voor zoolang als het duurde sliep hij bij zijn zuster. Hij was te
klein behuisd. Vóór was de speelgoedwinkel, achter de huiskamer,
waarin de alkoof stond. In de huiskamer hadden ze geleefd. Ze was
groot genoeg geweest voor àlles. Nu er een lijk lag, was het huis te
klein. Veel te klein.
Zwager en zuster waren zulleke hartelijke mense.--Nou ie in z'n bed
lag, begon-ie weer te huilen, omdat ze allemaal zoo hartelijk voor
'm waren.--Ze hadden koek laten halen bij de koffie en een sigaar met
een goud ringetje.--Dirk had 'm voorgelezen van Van Maurik om 'm af
te leien.--Ze wouen maar niet dat-ie in gedachten zat, zulleke goeie,
beste mense!--Maar nou lag-ie dan toch...
"Leg-ie al, Willem?"--riep Sien achter 't houten beschot.
"Ja-a-a!"
"Leg-ie warrem?"
"Ja-a-a!"
"Wil je nog niet een deken?"
"Nee... ik leg best"...
"An niks denken, hoor Willem!"
"Nee"...
"Nou slaap lekker!"
"Dank-ie!"
"As-je ons noodig heb, heb-ie maar te kloppen!"
"Ja-a-a!"
"Nou dag!"
Nou hoorde-ie hoe Sien en Dirrek an 't klessen waren onder de
dekens.--As Dirk sprak, was 't zoo'n diep gebrom.--As Sien wat zei,
leek 't nog verder af.--Nou hadden ze 't over 'm, over Bertha... Je
kon 't voelen.--Nou waren ze 'm an 't beklagen... an 't bekla-a-age...
En hij begon weer te grienen uit meelij met zichzelf en om zooveel
hártelikheid van die goeie mense.
As z'm nou maar niet hoorden, daarnaast--'t stond zoo belabberd, as ze
je hoorden huilen.--Maar ze praatten met elkaar.--Ze leien te praten
in 't donker, zooals-ie zoo dikkels met háár gedaan had.--Nou was
't uit, al kon je 't niet gelooven, al begreep je d'r niks van. Nou
lag-ie alleen te kijken naar de rooie stip van z'n sigaar, die nog te
branden lag op 't zeepbakkie van de waschtafel, was zij óók alleen,
alléén achter de tulle gordijnen van het glazen beschot, alléén in
de alkoof, alléén met d'r dichte oogen in den speelgoedwinkel. Nou
zag-ie 't nog net zoo precies as of-ie d'r was--op de bovenste plank
had je doozen met soldaatjes en boerderijen--op de tweede poppen--op
de derde poppen--op de vierde poppen--van uit de alkoof zag je poppen,
niks anders dan poppen.--'t Was altijd 'n kemiek gezicht, als boven de
luiken licht op de poppen viel.--Wat waren d'r 'n boel weggegaan met
Sinterklaas.--Nog nooit was d'r zoo'n jaar geweest.--Ze had d'r schik
in gehad. Ze lei altijd in bed te luisteren, als-ie verkocht.--Ze had
pleizier als 't belletje van de deur ging.--Nog voor acht dagen, toen
d'r zoo druk om de dure soorten geloopen werd, had-ie van achter de
toonbank geroepen: "Wat doet ook weer de groote met de kap?"--en ze
had geroepen c. d. f.--Ze wist alles van buiten.--Nou wist ze niks
meer, lag ze met d'r dichte oogen onder het laken--God, God, God,
as je d'r over dacht, wer-je krankzinnig--da-je elkaar zoo gesproken
had, dat 't zoo uit was...
"Slaap-ie Willem?"
Hij hield zich maar stil. Wat most-ie nou nog verder praten? Zoo
zachies mogelijk snoot-ie z'n neus, om niet te laten merken dat-ie
nog wakker lag.
Maandag was de begrafenis.
Dinsdag waren de luiken van het winkelraam.
"Blijf nou nog 'n páár dagen bij ons slapen," zei Sien.
"Nee, nou slaap ik weer hier."
"Ze zellen toch niet bij je inbreken!"
"Dat weet ik wel. Maar een paar dagen vroeger of later, wat geeft
dat nou?... Ik doe jullie tòch last an met 't eten."
"Last? Geen zier!"
"Nee Sien, ik ga weer hier slapen!"
"Kom dan in elk geval an."
"Goed."
Van tien tot twaalf was-ie bij ze. Ze hadden stil gezeten en gepraat
over de dingen die in de krant stingen, toen hadden ze gedomineerd
en een boterhammetje gegeten, toen was-ie naar huis gegaan. Ze wouen
'm houen, maar hij wou niet. 't Most alles weer z'n geregelde gang
gaan. Acht uur zou de schoonmaakster kommen. Die most geholpen worden.
Kwart over twaalf was-ie in de achterkamer, stak de lamp an, kleedde
zich uit. Nou lag-ie. Alléén. Maar je most d'r niet over denken. 't
Gaf nou toch niks meer. Raar was 't bed met één kussen--as je d'r
niet an gewend was. Zoo. Nou de lamp uit. De lamp uit?--Zou-ie de
lamp uitblazen?--Natuurlijk. Dat dee-ie altijd.--Hij kon niet slapen
mèt licht.--Puf! Puf!--Donker.--Een, twee, drie, vier, vijf, zes,
zeven, acht... negen... tien... ellef... twaallef... Nou zou-ie tot
honderd doortellen. Dat hielp... Maar dan most je an niks anders
denken... Dertien... veertien... vijftien... zestien... Jazzus
wees nou niet bang... Wat 'n flauwe
kul!... Zeventien... achttien... negentien...--Daar sloeg
't hallef een... Waar was-ie gebleven?... Veertien, vijftien,
zestien... zeventien... achttien... negentien... twintig... Twéémaal
gefloten, vlak voor de deur. Da-was de politie... Daar had je
't toeteren ook... Nog een in de verte... Nog een... Wat je
's nachts alles precies kon hooren... Nou was alles veilig... Ga
nou slapen!... Waar was-ie gebleven?... Dertig... Een-en-dertig...
Twee-en-dertig... Drie-en-dertig... An de cijfers denken, anders lukt
't niet.. Vier èn dertig. Vijf èn dertig... 't Ging niet! 't Ging
niet! Omdraaien. Zoo zag-ie den winkel. Net of d'r licht was. Daar
ha-je de boerinnen op de tweede plank, daar ha-je de dure, die
scheef in de doozen leien.--As zoo'n pop nou spreken kon.--Kijken
deeën ze. Kijken deeën ze as menschen.--Je zag zoo 't wit van d'r
oogen.--Wat ze toch niet na konden maken!--As je ze achterover hield,
deeën ze d'r oogen toe.--Kijken deeën ze as menschen.--Een, twee, drie,
vier, vijf, zes... langzaam ademhalen, dan kwam de slaap... zeven,
acht, negen, tien... ellef... twaallef... dertien... Dàt was een
muis... achter 't behang... Wat de boerinnetjes glommen... Je
kon zoo de kappen zien... Die zware, dikke riep pa en ma-ma, as
je op de borst drukte. Je kon d'r an- en uitkleeën... Wat kèken
ze allemaal... Net as menschen.--Die dikke boerin keek 'm geregeld
an. Die stond scheef.--Kemiek je mòst d'r telkens naar kijken... D'r
hielp niks an... As zoo'n pop nou zien kon... dan zág ze 'm... met
z'n hoofd op 't kussen, met z'n oogen open... Zou je nou slapen of
niet?... Begin nou bij honderd... Honderd... Honderd èn een... Honderd
èn twee... Wacht even. Je kan zoo niet slapen met die kijkende pop.
Hij sprong 't bed uit, liep het winkeltje in, draaide de boerin om.
Maar meteen kreeg-ie zoo'n kou in z'n haren, zoo'n snijdende kou,
zoo'n misselijke kou en stikte-die haast. Nou zag-ie zelf 't bed, dat
zoo wit was, alsof d'r 'n laken over lee. O God, wat... was... dat...
allemaal... verschrikkelijk... terwijl... d'r... toch... niks... was.
Langzaam, telkens met dat beverig-koue gevoel in z'n haren, alsof
iemand d'r langzaam over streek, stak-ie de lamp weer aan, trok de
dekens over het hoofd en ging weer tellen... Een... twee... drie...
vier... vijf... zes... zeven... acht... negen.... tien... ellef...