zijne eenige verdienste bestond in de schranderheid, welke hij aan
den dag legde in zijne waardering van waarachtig militair genie en
in de benoeming van generaal Grant tot den pas geschapen post van
luitenant-generaal van de legers der Vereenigde Staten. Het ligt meer
in het doel van dit werkje om te gewagen van die civiele maatregelen,
waarin hij meer onmiddellijk betrokken was. Bijna al deze maatregelen
hadden min of meer regtstreeks betrekking op de instelling der
slavernij. Lincoln was gedurig meer overtuigd geworden, dat de slavernij
de kanker was, die zoo lang aan de republiek geknaagd had, en daarom
bedreigde hij haar nu met geheele vernietiging. Tot uitvoering daarvan
wendde hij alles aan wat in zijn vermogen was.
Wij hebben gezien dat de voorbereidende maatregelen tot afschaffing
der slavernij reeds in September 1862 genomen waren. Daarop volgden nu
andere, gedeeltelijk van den kant der afzonderlijke staten, gedeeltelijk
van den kant der geheele natie. De wet op de voortvlugtige slaven, die
sedert hare uitvaardiging zulk eene groote ergernis bij alle weldenkende
menschenvrienden in Amerika te weeg gebragt had, werd afgeschaft.
Eene wet werd aangenomen, die het onmogelijk maakte, dat een der
afgescheidene staten, zelfs al was deze geneigd tot hereeniging, weder
in de Unie kon opgenomen worden op eenige andere voorwaarde dan die der
afschaffing van de slavernij. De emancipatie werd ten uitvoer gebragt
in Westelijk-Virginië, hetwelk in de handen der Noordelijken gebleven
was; zoo ook werd in de staten Missouri, Arkansas en Maryland iedere
slaaf vrij verklaard. Er werden schikkingen gemaakt om de Territoriën
Colorado, Nebraska en Nevada als vrije staten te erkennen. Idaho,
Montana, Dacotah en Arizona—die geene genoegzame blanke bevolking
hadden om als staten op te treden—werden nogtans als vrije Territoriën
erkend. Een ander besluit gaf aan de negers hetzelfde regt als de
blanken om voor de geregtshoven der Vereenigde Staten zoowel te
procederen als getuigenis af te leggen.
De maatschappelijke inrigtingen hielden gelijken tred met de
ontwikkeling der staatswetten; en in het district Columbia werd de
gelijkheid van den neger en den blanke ten volle erkend. Het industriële
vraagstuk—dat door de deelgenooten aan de misdaad der slavernij
en hunne medepligtigen als onoplosbaar beschouwd werd—werd tevens
bevredigend opgelost. De vrije arbeid werd op talrijke plantages in
Zuid-Carolina, Louisiana, Tennessee, in één woord overal, waar de
wapenen der federalisten de overwinning behaalden, ingevoerd. In
Virginië, Zuid-Carolina en andere staten werden scholen opgerigt ter
opvoeding van vrijgelatene slaven. De vrouwen en de kinderen van
alle vrijgelatene slaven, die tot de militaire en civiele dienst der
Vereenigde Staten gebezigd werden, werden vrij verklaard. Alle negers,
onverschillig of zij slaven of vrijen waren, werden beschouwd als
burgers van den staat en als tot de krijgsdienst geregtigd. Deze
maatregelen droegen zelfs op Zuidelijk grondgebied de goedkeuring weg.
Een gedeelte der bevolking van Arkansas, Tennessee, Louisiana en Florida
wenschte weder in de Unie opgenomen te worden op voorwaarde, dat zij
vrijheid aan allen zouden verleenen en de slavernij afschaffen en
tegenwerken. Met eene meerderheid van twee derden der stemmen in den
Senaat, en met een gelijk overwigt in het andere Huis werd besloten tot
de geheele afschaffing der slavernij. De republikeinsche partij maakte,
bij het opstellen van haar programma voor de verkiezingen van een
President en andere hooggeplaatste personen in 1864, de afschaffing
der slavernij tot den grondslag van de regering des lands. De federale
regering verbond zich plegtig en noodzaakte ook hare opvolgers om nooit
eenig persoon in dienst te hebben, die een slaaf was. Om het geheel
te bekroonen en dit grootsche gebouw te voltooijen, droegen meer dan
honderd vijftigduizend negers de uniform der Unie en vochten dapper
onder hare vanen. Hierop komen de maatregelen neder, die door Lincoln
genomen werden tegen het gebouw van Anglo-Afrikaansche slavernij,
waarvan hij de door den hemel gestemde omverwerper was.
De voorjaarsverkiezingen van 1864 in New-Hampshire, Connecticut en
Rhode-Island, bewezen nog meer bepaald dan die van het vorige jaar,
dat de regering een steun verkregen had in het vertrouwen en de
toegenegenheid des volks. Dat dit verblijdende gevolg regtstreeks met
den persoon van Lincoln in verband stond, blijkt uit het feit, dat de
regeringspartij in elke van de genoemde staten zich, zonder eenig
verschil van meening, ten gunste van zijne herkiezing verklaard had. In
twaalf andere staten verlangde de volksstem, zoo als zij door conventiën
of wetgevende vergaderingen uitgesproken werd, bijna te gelijker tijd en
met dezelfde eenparigheid en geestdrift, dat Lincoln het Presidentschap
nog vier jaren zou blijven bekleeden. Een dergelijk gevoelen scheen er
in iederen anderen Staat, die aan de Unie getrouw gebleven was, te
heerschen. Sedert de dagen van den President Monroe, had de volksgeest
zich niet zoo sterk geopenbaard.
De waarschijnlijke uitslag van de verkiezing was reeds weken, voordat
zij plaatshad, duidelijk. Generaal M'Clellan had, toen hij door de
vredes-democraten tegenover Lincoln geplaatst werd, eene schoone kans om
te slagen. De verdere voortzetting van den oorlog scheen bijna hopeloos
te zijn en was zeer onwelkom aan een groot gedeelte der noordelijke
bevolking. Ten gevolge van deze tegenzin in den oorlog en een daarmede
gepaard verlangen naar vrede, dat bij iederen mislukten aanval, die op
de schijnbaar onoverwinnelijke borstweringen bij Richmond gedaan werd,
toenam, werd de verkiezing van generaal M'Clellan, den democratischen
kandidaat, een geruimen tijd min of meer zeker. De val van Atlanta
echter had een dubbel schadelijken invloed op zijne kandidatuur, daar
deze terstond nieuwe hoop op en nieuw vertrouwen in de noordelijke
staten inboezemde, en eene verandering in zijne politiek te weeg bragt,
welke hem gedeeltelijk beroofden van de ondersteuning zelfs van hen,
die voortdurend om vrede bleven roepen. In één woord, na gewankeld te
hebben tusschen de beide fractiën van zijne partij, de democraten,
die voor den oorlog, en de democraten, die voor den vrede waren, was
de voorspoed der federale wapenen de oorzaak, dat hij zich bij de
eerstgenoemden aansloot en dus alle aanspraak op ondersteuning van die
partij, welke voor den vrede gestemd was, verbeurde.
Lincoln werd met eene groote meerderheid van stemmen herkozen. Er kan
geen twijfel bestaan, dat deze gebeurtenis op zich zelve niet weinig
bijgedragen heeft tot de zegepraal van de zaak der Unie. De Zuidelijken
hadden het einde van het Presidentschap van Lincoln in angstige spanning
afgewacht. De hoop, dat de partijtwisten, die de verkiezing van een
President gewoonlijk vergezellen, allerlei verdeeldheden onder hunne
vijanden zouden te weeg brengen, had er toe bijgedragen om hun de
bovennatuurlijke inspanningen van het laatste jaar van den oorlog te
doen doorstaan. Nu deze hoop in rook vervlogen was, hadden zij niets
anders dan het treurige vooruitzigt, dat zij nogmaals vier jaren lang
eene wanhopige worsteling zouden moeten voeren. Het is niet mogelijk
om te ontkennen, dat de diepe verslagenheid, die uit dit ontmoedigend
en hoopeloos vooruitzigt voortvloeide, veel bijgedragen heeft om de
ontknooping te verhaasten. Die ontknooping was veel naderbij dan zelfs
de meest wanhopende Zuidelijken of de meest hopende Noordelijken zich
voorstelden; want terwijl het leger der federalisten het voornemen
had om de legermagt der afgescheiden staten langzaam te doen terug
wijken, bleef generaal Lee Richmond nog altijd bezet houden met eene
hardnekkigheid, die een voorteeken scheen, dat de strijd vooreerst nog
niet zou eindigen.
Doch terwijl de evenaar van de schaal, waarin het lot der uitgestrekte
republiek lag, op het groote middelpunt der vijandelijkheden nog steeds
in beweging was, had er onverwachts eene gebeurtenis plaats, die het
geheele aanzien van den strijd binnen weinige weken veranderde. De
inneming van Vicksburg had de gemeenschap tusschen de geconfedereerden
reeds op één punt afgesneden, en nu voltooide de verovering van Atlanta,
waar vier spoorweglijnen, die alle deelen der confederatie met elkander
verbonden, zamen liepen, de verdeeling en de afscheiding van de
verschillende gedeelten daarvan. De inname van Savannah en Branchville
voltooide de zaak en bragt de confederatie in een toestand, die haar
de mogelijkheid benam, om hare geheele magt naar willekeur bijeen te
brengen, waardoor zij zich vroeger uit zoovele moeijelijkheden gered
had.
Desniettemin hield de pers der geconfedereerden, die tot het laatst
toe een hoogen toon bleef voeren en de bevolking met eene valsche hoop
misleidde, niet op met schoonschijnende redenen bij te brengen voor
de dralende politiek van generaal Johnston, die—men voorspelde het
gedurig—Sherman spoedig tot den aftogt zou noodzaken of hem met behulp
der troepen van Lee verslaan.
Ondertusschen was Charleston na een beleg, waarvan geen voorbeeld in
de geschiedenis bestaat, door zijne verdedigers verlaten en verbrand,
en eindelijk ook Wilmington ingenomen. Na den afloop van dit
verschrikkelijke treurspel viel de gordijn te midden van bloed en moord.
Het laatste van de lange reeks gevechten over het bezit van Richmond was
het bloedigste. Het getal dooden en gekwetsten bedroeg omstreeks tien
duizend man, van welke verreweg het grootste gedeelte zuidelijken waren.
Een week later, op den 9{den} April 1865, gaf generaal Robert Lee zich
met zijn leger onvoorwaardelijk aan den waarnemenden opperbevelhebber
van de krijgsmagt der federalisten over.
Het is misschien nog wat te voorbarig om te zeggen, dat de oorlog nu
ten einde is. Kleine corpsen van heethoofden zullen welligt nog maanden,
mogelijk jaren, voortgaan met het voeren van een ongeregelden krijg in
afgelegene en ontoegankelijke gedeelten van de Zuidelijke Staten, en
zonder twijfel ten minste even moeijelijk tot geheele onderwerping
gebragt worden als die Indianen, welke de geheele magt der Vereenigde
Staten jaren lang getart hebben. Zulk eene wijze van oorlogvoeren moet
door het Zuiden nog meer dan door het Noorden tegen gegaan worden. Toch
valt er niet aan te twijfelen, dat de waarschijnlijkheid van zulk een
afloop van den grooten strijd ten minste zeer groot is. De raddraaijers
van het Zuiden zijn mannen met een hartstogtelijk karakter en een
ontembaren geest, en bevinden zich nu in een wanhopigen toestand. Hun
lot is verbeurdverklaring, en als zij gevangen genomen worden, misschien
de dood. Hun invloed op velen van hen, die zoo lang onder hen gediend
hebben, moet ontzaggelijk zijn, en zal mogelijk het zijne bijdragen
tot het bieden van een tegenstand, die welligt de verschrikkingen van
een langdurigen, ongeregelden oorlog over het land zal brengen. Een
verzoenende politiek van den kant van het Noorden zou zeker veel
bijdragen om eene ontknooping van dien aard te verhinderen door de
Zuidelijken zelven tegen zulke wanhopige maatregelen in te nemen.
Tot aan den dood van Lincoln vermoedde men algemeen en met reden, dat er
zachte maatregelen ten opzigte van de Zuidelijken genomen zouden worden.
Wel is waar had Lincoln zelf geenerlei bepaald plan tot verzoening
ontwikkeld; maar zoo groot was het vertrouwen, dat overal in zijne
wijsheid, welwillendheid en gematigdheid gesteld werd, dat iedereen in
Europa zich had beginnen gerust te stellen met de overtuiging, dat eene
wijze langmoedigheid zou gebezigd worden als het krachtigste middel
om oude grieven uit te wisschen en de bevolking van het Noorden en
het Zuiden, die van elkander vervreemd gemaakt waren, zoowel in een
maatschappelijken als in een politieken zin te hereenigen. Deze hoop was
verlevendigd door de weinig voorzigtige, maar welwillende uitdrukkingen
die hij zich had laten ontvallen. Hij had zich welwillend omtrent Lee
uitgelaten, en men zegt, dat zijne uitspraken in den ministerraad in
denzelfden geest geweest zijn. Doch terwijl iedereen, wiens hart warm
voor het heil der menschheid klopt, gretig uitzag naar den eersten stap
tot verzoening, welke op deze wijze reeds afgeschaduwd was, viel de
President van Amerika, tot verbazing en afschuw van de geheele
beschaafde wereld door de hand van een moordenaar.
Wat nu volgt, is het officiëele verslag van den dood van den President
Lincoln, dat aan den gezant te Londen toegezonden is. Wij willen
daarmede dit werkje besluiten.
»Washington, 15 April 1865.
»Mijnheer!
»Ik moet den treurigen pligt vervullen om u mede te deelen, dat Zijne
Excellentie Abraham Lincoln, President van de Vereenigde Staten,
gisteren avond omstreeks half elf in zijne particuliere loge in »Ford's
Theatre” te dezer stede vermoord is. De President begaf zich omstreeks
acht ure met Mrs. Lincoln naar den genoemden schouwburg. Nog een heer
en eene dame zaten bij hem in de loge. Omstreeks half elf, gedurende
de pauze, drong de moordenaar de loge, waarvan de deur onbewaakt was,
binnen, naderde den President van achteren en loste een pistoolschot op
zijn hoofd. De kogel ging het achtergedeelte van zijn hoofd in en drong
er bijna geheel doorheen. Daarop sprong de moordenaar uit de loge op
het tooneel, onder het zwaaijen van een groot mes of dolk en onder den
uitroep: »_Sic semper tyrannis!_” en verdween zoo op den achtergrond van
het tooneel. Onmiddellijk na het lossen van het schot viel de President
bewusteloos op den grond neder en bleef in dien toestand tot heden
ochtend tien minuten vóór half acht, toen hij den laatsten adem
uitblies. Omstreeks denzelfden tijd, waarop de moord in den schouwburg
gepleegd werd, vertoonde zich een andere moordenaar aan de deur der
woning van Mr. Seward. Hij werd het huis binnengelaten op zijne
bewering, dat hij een geneesmiddel van den dokter van Mr. Seward bij
zich had, dat hij hem zelf moest toedienen, en snelde naar de kamer op
de derde verdieping, waar Mr. Seward te bed lag. Hij trof onderweg
Mr. Frederich Seward aan, gaf deze een slag op het hoofd, bragt hem
verscheidene wonden toe en verbrijzelde den schedel op twee plaatsen;
men vreest, dat de wonden doodelijk zullen zijn. Hij spoedde zich daarop
naar de kamer, waar Mr. Seward te bed lag en door een jong meisje, zijne
dochter, en een knecht opgepast werd. De knecht kreeg een stoot in de
longen en zal daaraan naar alle waarschijnlijkheid wel sterven. De
moordenaar stak Mr. Seward daarop met een mes of dolk tweemaal in de
keel en tweemaal in het gezigt, zoodat hij hem verschrikkelijke wonden
toebragt. Op dit oogenblik kwamen de majoor Seward, de oudste zoon van
den Secretaris, en een andere knecht het vertrek binnen en snelden toe
om den Secretaris te ontzetten; zij werden bij die worsteling insgelijks
gewond, en de moordenaar ontsnapte. Geen slagader of belangrijk bloedvat
werd door een van de wonden, aan den Secretaris toegebragt, getroffen,
maar hij bleef toch gedurende een geruimen tijd bewusteloos ten gevolge
van bloedverlies. Men heeft eenige hoop op zijn herstel. Terstond
na den dood van den President werd daarvan kennis gegeven aan den
Vice-President Johnson, die juist in de stad was, en op wien
de waardigheid van President nu overgaat. Hij zal van daag het
Presidentschap aanvaarden en de vervulling der pligten, daaraan
verbonden, op zich nemen. De moordenaar van den President is herkend,
en men heeft de bewijzen in handen, dat deze verschrikkelijke misdaden
gepleegd zijn op last van eene zamenzwering, door rebellen gesmeed en
tot stand gebragt onder het voorwendsel om het Zuiden te wreken en de
zaak der rebellen bevorderlijk te zijn; maar het is te hopen, dat de
eigenlijke daders zullen gevat worden. De ontsteltenis, door deze
afschuwelijke misdaden te weeg gebragt, is zoo hevig, zoo plotseling en
zoo overweldigend, dat ik voor het tegenwoordige niet meer kan doen dan
haar aan u mededeelen. Gisteren morgen in de vroegte woonde de President
een kabinetsraad bij, waarbij ook generaal Grant tegenwoordig was. Hij
zag er opgeruimder uit dan ik hem ooit gezien heb, verheugde zich in
het vooruitzigt op een vasten en duurzamen vrede in het binnenland en
met het buitenland, en legde in eene hooge mate die welwillendheid en
menschlievendheid van zijn karakter en die vergevensgezindheid aan den
dag, waardoor hij zich steeds onderscheiden heeft. Er was kennis
gegeven, dat hij en generaal Grant dien avond in den schouwburg zouden
komen, en de gelegenheid om den luitenant-generaal bij het getal der
slagtoffers, die vermoord zouden worden, te voegen, droeg zonder twijfel
bij tot de volvoering der plannen, die reeds sedert eenige weken beraamd
schijnen geweest te zijn, maar generaal Grant werd verhinderd om
tegenwoordig te wezen en ontkwam op die wijze aan de plannen, die
tegen hem gesmeed waren. Het is niet noodig iets te zeggen omtrent den
invloed, welke deze afschuwelijke moord van den President op de zaken
des lands zal uitoefenen, maar ik wil er alleen bijvoegen, dat, hoe
gruwelijk de wreedheden zijn, door de vijanden des lands gepleegd, deze
waarschijnlijk niet in staat zullen wezen om eenige verandering te
brengen in de stemming van het publiek of de geheele tenonderbrenging
van den opstand tegen te werken. Met diepe droefheid over de
gebeurtenissen, welke ik overeenkomstig mijn pligt aan u moest
mededeelen, heb ik de eer mij met de meeste achting te noemen,
»Uw gehoorzamen dienaar,
»EDWIN M. STANTON.”
INHOUD.
Bladz.
Voorwoord III
HOOFDSTUK I.
De voorouders van Lincoln.—Zijne geboorte.—Zijne
ouders.—Verandering van woonplaats.—Dood zijner moeder.—Zijn
leeslust.—Hij wordt praamschipper.—Vertrek naar Illinois.—Hij
staat bekend als „de brave Bram”.—Hij neemt als vrijwilliger
dienst 1–14
HOOFDSTUK II.
Lincoln wordt tot kandidaat voor de wetgevende vergadering
benoemd.—Hij wordt winkelier en postmeester, later
landmeter.—Zijne regtsgeleerde studiën.—Op het Congres.—De
strijd over de verkiezingen in 1854.—Een belangrijk verschil
in den Senaat.—Bezoek aan Kansas en New-York.—Redevoering in
het Cooper-Instituut.—Een merkwaardig voorval 15–42
HOOFDSTUK III.
De beginselen der afscheiding.—De verkiezing van Lincoln tot
President.—De zamenzweerders.—De reis van den verkozen
President van Illinois naar Washington.—De inhuldiging.—De
afscheiding der Zuidelijke Staten.—De gebeurtenissen van den
Oorlog.—Dood van Abraham Lincoln 43–89
+--------------------------------------------------------+
| |
| OPMERKINGEN VAN DE BEWERKER: |
| |
| De volgende correcties zijn in de tekst aangebracht: |
| |
| Bron (B:) -- Correctie (C:) |
| |
| B: vierkante voeten had Deze was |
| C: vierkante voeten had. Deze was |
| B: hulp van anderen, verkregen Hij was |
| C: hulp van anderen, verkregen. Hij was |
| B: Missisippi moesten verkocht |
| C: Mississippi moesten verkocht |
| B: die de Missisippi afzakten, bevracht. |
| C: die de Mississippi afzakten, bevracht. |
| B: opgevat op zijne hut te |
| C: opgevat om zijne hut te |
| B: vriendelijken brief aan Mrs Armstrong, waarin |
| C: vriendelijken brief aan Mrs. Armstrong, waarin |
| B: Westen ooit opgeleverd heeft; M' Dougal, |
| C: Westen ooit opgeleverd heeft; M'Dougal, |
| B: afschaffig daarvan eer strekt |
| C: afschaffing daarvan eer strekt |
| B: ter sprake, De voorwaarde van |
| C: ter sprake. De voorwaarde van |
| B: gaf, en Lyman Trumball tot haren |
| C: gaf, en Lyman Trumbull tot haren |
| B: echt democraat heeft doen kennen. |
| C: echt democraat heeft doen kennen.” |
| B: eenen kant en Mr Lincoln aan den |
| C: eenen kant en Mr. Lincoln aan den |
| B: altijd eenvoudig Hij dronk nooit |
| C: altijd eenvoudig. Hij dronk nooit |
| B: kinderen te willen rigten, Hij voldeed |
| C: kinderen te willen rigten. Hij voldeed |
| B: Illinois.” |
| C: Illinois.”” |
| B: de »Wigwam” in Chicags bijeen. |
| C: de »Wigwam” in Chicago bijeen. |
| B: Indiana, Illinois, Michigan. Iowa, |
| C: Indiana, Illinois, Michigan, Iowa, |
| B: hadden Hij had daarom met nadruk |
| C: hadden. Hij had daarom met nadruk |
| B: zamenzweerders, die op den 5den |
| C: zamenzweerders, die op den 5{den} |
| B: Missisippi, Slidell uit Louisiana |
| C: Mississippi, Slidell uit Louisiana |
| B: Missisippi op den 9{den} Januarij, |
| C: Mississippi op den 9{den} Januarij, |
| B: republikeinen behoudens, hunne eer konden |
| C: republikeinen behoudens hunne eer konden |
| B: aankomst te Indianopolis hield hij |
| C: aankomst te Indianapolis hield hij |
| B: aan deze overhaaste en geheime |
| C: deze overhaaste en geheime |
| B: den raad van generaal Scot, Mr. |
| C: den raad van generaal Scott, Mr. |
| B: officieele formaliteiten, en |
| C: officiëele formaliteiten, en |
| B: zich twee heeren, John Forsyth, nit |
| C: zich twee heeren, John Forsyth, uit |
| B: bepalingen van de Constitutie der |
| C: bepalingen van de »Constitutie der |
| B: znlk een sterk cordon van |
| C: zulk een sterk cordon van |
| B: instandhouding over te stellen |
| C: instandhouding over te stellen. |
| B: met eene geestdrijft en eene |
| C: met eene geestdrift en eene |
| B: slechts zouden gestrekt bebben om de |
| C: slechts zouden gestrekt hebben om de |
| B: Zuidelijken op te vatten,” |
| C: Zuidelijken op te vatten.” |
| B: 6{den} Augustns 1861. |
| C: 6{den} Augustus 1861. |
| B: deze belangrijke kwestien geen |
| C: deze belangrijke kwestiën geen |
| B: mijner landgenooten. Als _zij_. bij |
| C: mijner landgenooten. Als _zij_, bij |
| B: Staten van Amerika. op het Congres |
| C: Staten van Amerika, op het Congres |
| B: Op den 9den December 1863 hield |
| C: Op den 9{den} December 1863 hield |
| B: opgenomen te worden. De wijsheid |
| C: opgenomen te worden.” De wijsheid |
| B: Marryland, en van zijn medestander, |
| C: Maryland, en van zijn medestander, |
| B: Onmiddelijk werd hij naar Washington |
| C: Onmiddellijk werd hij naar Washington |
| B: gevolgd door een bloedblad, zoo |
| C: gevolgd door een bloedbad, zoo |
| B: zouden moeten voeren Het is niet |
| C: zouden moeten voeren. Het is niet |
| B: Excelentie Abraham Lincoln, |
| C: Excellentie Abraham Lincoln, |
| B: stede vermoord is De President begaf |
| C: stede vermoord is. De President begaf |
| B: Uw gehoorzamen dienaar, |
| C: »Uw gehoorzamen dienaar, |
| |
+--------------------------------------------------------+