NOTE:

[442] Presso Plutarco.

[443] Cfr. CABALLERO, op. cit., _cuento_ della _Suegra del diablo_:

«Cuando los novios se iban a retirar a la camara nupcial, llamò la tia

Holofernes a su hija y la dijo: Cuando estàn Vds. recogidos en su

aposento, cierra bien todas las puertas y ventanas; tapa todas las

rendijas, y no dejes sin tapar sino unicamente el agujero de la

llave. — Toma en seguida una rama de olivo bendito, y ponte a pegar con

ella a tu marido hasta que yo te avise; esta cerimonia es de cajon en

todas las bodas y significa que en la alcoba manda la mujer».

[444] Traduco così l'epitalamio di Gallieno, presso Trebellio

Pollione, tra gli _Scriptores historiæ Augustæ_: «_Fuit autem

Gallienus (quod negari non potest) oratione, poemate atque omnibus

artibus clarus. Huius est illud epithalamium, quod inter centum poetas

precipuum fuit. Nam quum fratrum suorum filios coniugaret, et omnes

poetæ græci latinique epithalamia dixissent, idque per dies plurimos,

quum ille manus sponsorum teneret, ut quidam dicunt, sæpius ita

dixisse fertur:_

_Ite, ait, o pueri, pariter sudate medullis_

_Omnibus inter vos: non murmura vestra columbae,_

_Brachia non hederae non vincant oscula conchae._

Anche alle noci che lo sposo distribuiva ai fanciulli, Servio

attribuisce lo stesso scopo che aveva l'epitalamio: «_Vulgare est ideo

spargi nuces, ut rapientibus pueris fiat strepitus, ne Puellae vox

virginitatem deponentis possit audiri_».

[445] Gli eleganti Fescennini di Claudiano, per le nozze di Onorio

imperatore con Maria, possono essere un saggio dell'arditissimo genere

di poesia:

_Et labris animam conciliantibus,_

_Alternum rapiat somnus anhelitum._

_Amplexu caleat purpura regio;_

_Et vestes Tyrio sanguine fulgidas_

_Alter virgineus nobilitet cruor._

_Tum victor madido prosilias toro,_

_Nocturni referens vulnera praelii._

_Ducant pervigiles carmina tibiae,_

_Permissisque iocis turba licentior_

_Exultet, tetricis libera legibus._

_Passim cum ducibus ludite, milites;_

_Passim cum pueris ludite, virgines._

Storia comparata degli usi nuziali in Italia e presso gli altri popoli indo-europei Seconda edizione riveduta e ampliata dall'autore · 第 116 / 141 题