kon er zijn hand niet door krijgen. De kleermaker had de scheur te
stevig willen hechten en daarom de voor- en achterzijde vastgenaaid.
--Ziet gij het? Ziet gij de verrassing, de oorzaak van mijn
zielsverdriet?
--Ja, Halef, ik zie het!
--Steek er uw been eens in!
--Dat zal ik wel laten.
--Maar er in wilt gij toch, er in moet gij toch, daar is de broek
voor, waaruit nu zoo'n ellendigen zak is gemaakt. Nu blijft u niets
anders over, dan met één bloot en met één bekleed been de wereld
rond te reizen. Wat zullen de menschen zeggen, als ze u zien, u,
den beroemden Effendi en Emir! En waar zult gij hier in dit ellendige
dorp een andere broek krijgen!
--Maar heb ik dan een andere noodig?
--Wel, natuurlijk. Gij kunt deze toch niet aantrekken!
--Zeker kan ik de broek aantrekken.
--Hoe dan? Toch maar met één been.
--Neen, met beide beenen. Onze handige kleermaker mag zijn naaisel
weer lostornen en dan de scheur eenvoudiger dichtnaaien.
--Het naaisel lostornen!--stamelde Halef, mij verbaasd
aanstarende. Daarna barstte hij in luid gelach los en zei:
--Sihdi, gij hebt gelijk. Daar had ik in mijn boosheid niet aan
gedacht, lostornen, dat is het ware!
Het angstige en verlegen gezicht van den kleermaker helderde weer op;
maar hij kwam er toch niet zoo goed af, als hij gedacht had, want de
Hadschi viel tegen hem uit:
--Kerel, ziet ge dan eindelijk in, wat ongehoorde domheid gij begaan
hebt! Eerst naait gij de broek dicht, en dan weet gij geen manier om
die weer open te krijgen!
--Daar had ik wel raad op geweten, maar gij liet mij niet aan het
woord komen,--verdedigde zich de arme schelm.
--O Allah, Allah, wat onbeschaamde menschen zijn er toch! Ik heb u in
alle bedaardheid gevraagd, hoe die fout te verhelpen was; ik heb met
engelengeduld op uw antwoord gewacht; maar gij stondt daar alsof gij
een kameel hadt ingeslikt wiens hals in uw keel was blijven steken,
en toen heb ik u bij uw eigen keel gepakt om u naar den Effendi te
brengen. Zoo zit de zaak in elkaar. En hoe is het nu, kunt gij dien
naad weer lostornen?
--Ja,--antwoorde de kleermaker op bedeesden toon.
--En hoeveel tijd hebt gij daarvoor noodig?
--Twee of drie uren.
--O Allah! Wij zullen dus, voor uw geknoei, tot van avond moeten
wachten? Dat gaat niet, zooveel tijd kunnen wij u niet geven.
--Zoolang zal het niet duren, want ik zelf zal hem er bij helpen,--zei
ik.
--Maar dat komt niet overeen met de waardigheid van uw roeping en
met de majesteit van uw persoon!
--Dat zal zich best schikken. Ik ga met dezen goeden man, die een
bedroefde kleermaker is, hier in huis. Onderwijl hij mijn andere
kleeren uitstrijkt en waarschijnlijk verbrandt, zal ik mijn broek in
orde brengen. Zeg eens, gij ridder van de naald, zijt gij werkelijk
een kleermaker?
De man krabde zich achter zijn oor, en antwoordde eindelijk:
--Effendi, eigenlijk niet.
--Zoo! Wat zijt gij dan eigenlijk wel?
--Een Dürger doghramadschy (schrijnwerker).
--Maar hoe komt gij op de dolle gedachte om u voor een kleermaker
uit te geven?
--Omdat ik twee strijkijzers heb.
--Hoe komt gij daar aan?
--Die heb ik van mijn grootvader, die werkelijk kleermaker was. Die
zijn het eenige, dat ik van hem heb geërfd. Nu heb ik er wat naalden en
garen bij gekocht, en als de gelegenheid zich voordoet, dan herstel ik
de kleeren van de menschen, omdat er voor mij als schrijnwerker niets
te verdienen valt. Uit armoe werk ik dan ook hier aan den spoorweg.
--Gij zijt dus een veelzijdig man. Uw hoofdvak is echter hersteller
van kleeren, Doet gij dat altijd zoo, als nu met mijn broek?
--Neen, Effendi! Dat was een vergissing.
--Gij hebt dus inderdaad twee strijkijzers? Kunt gij strijken?
--Uitstekend!
--Welnu, dan willen wij allebei aan 't werk gaan. Maar kijk, wat
is dat?
Ik trok het door hem genaaide van elkaar en liet het hem zien. Hij
begreep echter niet wat ik bedoelde, en zag mij vragend aan.
--Wat kleur heeft de stof?
--Donkerblauw, Heer!
--En welke kleur heeft het garen, dat gij gebruikt hebt?
--Dat is wit garen.
--Maar dat kleurt niet! Hebt gij geen donkerkleurig of zwart garen?
--Overvloedig!
--Waarom hebt gij dat dan niet genomen?
--Omdat het witte dubbel zoo sterk is als het zwarte; daarom dacht ik,
het zal beter houden als gij weer eens met die broek moest zwemmen.
--Gij zijt een zeer voorzichtig man, naar ik zie. Ik zal echter zoo
vrij zijn om zwart garen te nemen. Vooruit nu, naar binnen!
--Zal ik meehelpen, Sihdi?--vroeg Halef.
--Ja, gij kunt de broek vasthouden terwijl ik de scheur naai.
De woning was leeg, daar alle man thans aan den arbeid was. Ik ging met
Halef en de broek op een tafel zitten. Wij kregen naalden en garen;
in plaats van een schaar hadden wij ons mes, en dus konden wij aan
den arbeid gaan. Als schooljongen had ik menigen knoop aangezet en
soms ook wel een kleine scheur dichtgenaaid; ik kende zoo tamelijk
het onderscheid tusschen voor- en andere steken; en daarom begon ik
het groote werk met de noodige zelfbewustheid.
Intusschen was de schrijnwerker-kleermaker druk bij de kachel bezig
en gooide er hout op, alsof hij er een os op braden moest. De kachel
gaf een warmte van zich, die mij aan de goede dagen van de Sahara
herinnerde. Mijn kleeren waren droog en behoefden alleen nog maar
gestreken te worden. De kunstenaar nam het vest ter hand, legde het op
een plank en haalde met een tang het strijkijzer uit het vuur. Het was
gloeiend heet en het houten handvat was verbrand. De man keek van het
ijzer naar mij en van mij naar het ijzer en krabde zich bedenkelijk
achter het oor.
--Wat is er?--vroeg ik.
--Mag ik eens iets vragen, Heer? Wat moet ik doen?
--Strijken.
--Maar hoe?
--Als altijd; gij kunt het immers uitstekend.
--Dat is een vervelende geschiedenis.
--Hoezoo?
--Wel, wanneer ik nu ga strijken, dan verbrand ik het jelek
(vest). Wacht ik tot het ijzer koud is, dan verbrand ik het niet maar
het ijzer strijkt ook niet. Kunt gij mij misschien ook raad geven? Ik
heb gehoord dat gij een Effendi zijt die groote reizen heeft gemaakt,
misschien hebt gij wel eens gezien hoe een kleermaker dat doet.
--Ge moet mij niet kwalijk nemen, maar ik verdenk uw grootvader sterk.
--Och, doe dat niet, als 't u blieft. Mijn grootvader--Allah zij met
hem--was een vroom Moslem en een getrouw onderdaan van den Padischa.
--Dat kan zijn, maar een kleermaker was hij niet.
Nu hief de kunstenaar ook den anderen arm ten hemel, en krabde zich
daarna met beide handen achter de ooren. Hij was blijkbaar ten einde
raad, maar hij antwoordde niet.
--Nu, heb ik gelijk of niet?
--Effendi!--riep hij uit,--hoe weet gij dat?
--Ik raad het, vertel mij dus wat hij eigenlijk was.
--Nu, wanneer gij het dan bepaald wilt weten, hij was eigenlijk
een Odundschu (houthakker) en maakte buitendien zoowat kleeren voor
de andere houthakkers. De strijkijzers had hij echter ook van zijn
grootvader geërfd, geloof ik.
--Die misschien ook alweer geen kleermaker geweest was?--zei ik
lachend. Zijt gij getrouwd?
--Neen, maar ik hoop het toch spoedig te zijn.
--Haast u dan, opdat gij spoedig kleinkinderen moogt hebben, die
de strijkijzers kunnen erven, want men moet het voorbeeld van zijn
voorvaderen zooveel mogelijk volgen, en ik hoop dat deze ijzers steeds
in de familie zullen blijven.
--Daar zal ik voor zorgen,--verzekerde hij ernstig. Deze Miras
nasargiahi (erfstukken) zullen altijd in onze familie blijven. Maar
nu moet gij mij toch zeggen wat ik doen moet.
--Welnu, ik beveel u, deze erfstukken in 't geheel niet meer aan
te raken. Als ik mijn kleeren zelf moet maken, kan ik ze ook zelf
wel uitstrijken.
Hij trok zijn handen uit zijn haar, zuchtte diep, en was meteen
paar groote stappen de deur uit. Halef zou hem liefst met zijn zweep
achterna zijn gegaan om hem een kastijding toe te dienen, omdat hij
zich voor een Uruwadschi terziji (marchand tailleur) had uitgegeven,
terwijl hij niets van het vak verstond. Ik trachtte hem te troosten
met den goeden raad, zich nooit door titels of mooie namen van anderen
te laten overbluffen. Ik moet eerlijk bekennen dat het strijken mij
ook alles behalve handig afging omdat, voor zoover ik weet, nog nooit
een strijkijzer in mijn familie van den een op den ander overgegaan
is. Toen ik evenwel het kunststuk had klaar gespeeld, bleef mij niets
meer over, dan trotsch op mijn werk te zijn, iets waarin Halef mij
met alle macht bijstond. Hij beweerde nog nooit zulke flinke sterke
steken te hebben gezien en hij was verrukt over den onmisbaren glans,
door bruine en zwarte strepen op het strijkgoed getooverd. Mannen
van het vak hebben mij later echter verzekerd, dat ik op die vuile
brandstrepen mij niet moest beroemen.
Toen wij zoover waren, kwam de opzichter met zijn broeder, die nu
ook gereed was om met ons mee te gaan. De kleermaker, gerust dat
zijn hulp als zoodanig niet meer zou gevorderd worden, stak zijn
hoofd door de deur en kwam, toen hij mij geheel gekleed zag staan,
opgetogen en vroolijk op mij af.
--Heer,--zeide hij,--alles is in orde, zooals ik zie. Mijn twee
strijkijzers hebben hun werk mooi gedaan, ik wil dus hopen dat gij
mij daarvoor met een milde Bakschisch zult verblijden.
--Die zult gij hebben!--zeide Halef.
Hij verdween achter het schut, waarachter ik mij verkleed had, en
kwam terug met de jichtlaarzen. Ze hadden meer van zakken dan van
laarzen. Halef hield ze den fooi-vrager voor en zeide op goedmoedigen
toon:
--Wij vereeren u deze Kablar fil ajaslari (foudralen
voor olifantspooten) tot een eeuwige gedachtenis aan uw
kleermakers-talent. Doe ze bij uw strijkijzers, tot een erfenis voor
uw kinderen en kleinkinderen, opdat uw afstammelingen een blijvende
herinnering mogen hebben aan het glorierijke feit, dat hun stamvader
de groote kunst verstond, broekspijpen dicht te naaien. Allah schiep
apen en ezels; u echter zond hij tot bekroning van deze schepping
naar Rumelia!
De kleermaker greep naar de laarzen en beschouwde ze met groote
oogen. Zulk een Bakschisch had hij niet durven verwachten, en dat
nog wel, met zóó'n mooie toespraak!
--Welnu, hoe staat ge zoo in de laarzen te kijken? Meent gij soms
dat uw kleermakers-verstand daarin verscholen zit?--vroeg Halef. Maak
dat gij met ze wegkomt, en wees dankbaar voor onze grootmoedigheid,
die u met zulk een geschenk begenadigt!
Ik betuigde mijn instemming met den raad hem door Halef gegeven,
onderwijl ik eenige piasters in de laarzen liet vallen. Daarmee had ik
's mans tong weder losgemaakt. Hij kon weer spreken, bedankte voor
het geschonkene en haastte zich met een en ander weg te komen.
Nu volgde het afscheid. Ik bekortte het zooveel mogelijk, en wij
reden weg, meest over ongebaande grasvlakten, westwaarts houdende. [11]
AANTEEKENINGEN
[1] Zie "de Schuilhoeken van den Balkan".
[2] Zie "de Schuilhoeken van den Balkan".
[3] Beide beroemde rechtsgeleerde werken.
[4] Een theologisch kommentaar in 24 deelen.
[5] Zie "De Karanirwan Khan in Albanië".
[6] Zie Karl May's "In de Schuilhoeken van den Balkan".
[7] Zie Karl May's "Schuilhoeken van den Balkan".
[8] Men leze: Karl May "De Karanirwan-Khan in Albanië".
[9] Men leze: Karl May "De Karanirwan-Khan in Albanië".
[10] Deze belangrijke ontvoering vindt men uitvoerig beschreven in
Karl May's Reisavonturen; Kara Ben Nemsi, bladz. 63-124.
[11] Als vervolg op dit boek leze men "De Karanirwan-Khan in Albanië"
door Dr. Karl May.
Nieuwe werken van Dr. Karl May, verschenen bij H.J.W. Becht te
Amsterdam.
Dr. Karl May's Reisavonturen.
Kara-Ben-Nemsi, De Held uit het Avondland.
In Koerdistan.
Van Bagdad naar Stamboel.
In de Schuilhoeken van den Balkan.
Door het land der Skipetaren.
De Karanirwan-Khan in Albanië.
De Slavenkaravaan.
Winnetou, Het Opperhoofd der Apachen,
De Pelsjagers van den Rio Pecos.
Het Geheim van den Witten Bison, of de Zoon van den Berenjager.
De Llano Estacado.
De Duivelskop in het Rotsgebergte.
De Zonen der Mimbrenjo's.
Old Shatterhand als Detective.
De Schat in het Zilvermeer.
De Petroleumkoning.
De zwarte Mustang.
Het Testament van den Inca.
Winnetou's dood.
Winnetou's Testament.
Het oordeel der "Commissie van het Nederlandsch
Onderwijzersgenootschap" over eenige werken van Dr. Karl May, luidt
als volgt:
De schrijver moet inderdaad veel weten van de streken, waarin zijn
verhalen spelen, anders zou hij zoo niet kunnen vertellen, de jongens
komen geheel onder de bekoring. De figuren zijn sympathiek, de jongens
kunnen er ridderlijkheid, eerlijkheid en flinkheid van leeren.
Kara-Ben-Nemsi. Een onderhoudend relaas van reisavonturen,
in Noord-Oost-Afrika en Arabië doorleefd. De weerzin van den
schrijver tegen bloedvergieten en wreedheid treedt ook in dit boek,
evenals in de andere, sterk te voorschijn. Hoe avontuurlijk alles is
voorgesteld, de grens tusschen het mogelijke en onmogelijke wordt
niet overschreden. Het is een mooi uitgegeven, aanbevelingswaardig
boek voor jongens van 13 jaar en ouder.
In Koerdistan. Schoon een vervolg op "Kara-Ben-Nemsi", is dit boek
zeer goed afzonderlijk te lezen. Het is een aaneenschakeling van
interessante reisavonturen; onderhoudend beschreven door iemand die den
indruk geeft, zeer veel van vreemde landen en menschen te weten. In den
held van het verhaal is de idee der Beschaving belichaamd; dit maakt
dat het boek zich gunstig onderscheidt van andere even avontuurlijke
verhalen, en dat het naar waarheid weergeven van sommige echt-Turksche
toestanden (drinken en omkoopen) niet zooveel aanstoot geeft als
men denken zou. Voor 12-jarigen en ouderen beveelt de Commissie het
degelijk uitgevoerde boek van harte aan.
Eenige beoordeelingen over Dr. Karl May's Reisavonturen.
De N. Rotterd. Courant van 4 Nov. 1904:
Dr. Karl May's Reisavonturen. En nu een zaligheid voor oudere
jongens. Aimard en Cooper herleven in den Duitscher Dr. Karl
May.... Kostelijke boeken zijn het, die, met de fraaie sprekende
figuren op de banden en de suggestieve prenten voorin, onmiddellijk
de belangstelling van jeugdige oogen zullen wekken. Dat ze die
belangstelling zullen behouden, doet het succes in Duitschland
verwachten: 43 duizend, 45 duizend enzoovoort.
Het Schoolblad van 16 Nov. 1904:
Winnetou, het Opperhoofd der Apachen. Ofschoon in dit boek doodslag,
wraak, foltering, 'n gewichtige rol spelen, beveelt de Commissie
het werk aan voor 15-jarigen en ouderen, omdat het boeiend en
belangwekkend is voor de jongens, en het afschuwelijke, dat beschreven
moest worden, getemperd wordt door mooie voorbeelden van zachtheid,
liefde, onverschrokkenheid en ware beschaving.
De Nieuwe Courant van 29 Nov. 1904:
In de Schuilhoeken van den Balkan en De Llano Estacado--bewerkt naar
zeer beroemde Duitsche boeken nl. de zoo vermaarde Reisavonturen van
Dr. Karl May.
't Eerste, bewerkt door Cath. A. Visser naar het 45ste duizendtal
der Duitsche uitgave, is een mooi, boeiend en ook flink gedrukt boek
in groot octaaf en met een titelplaat, die de jongens in spanning
moet brengen.
Evenveel goeds kan worden gezegd van het op dezelfde wijze uitgegeven:
De Llano Estacado. 't Brengt ons bij de Roodhuiden en dat vinden de
jongens heerlijk.
Het geheim van den witten bison. Met vele "Indianengeschiedenissen"
vormt dit boek een aangename tegenstelling, doordat het bij vele
hoogst spannende avonturen geen bloedige menschenslachterijen
bevat. De helden bestrijden de Indianen maar dooden zoo zelden
mogelijk. De prairieroovers zijn hun vijanden, die ze zonder
genade verdelgen. Het is een Indianengeschiedenis van de beste
soort. Komische en hartstochtelijke tooneelen wisselen elkaar af
en goed geslaagde beschrijvingen van natuurtafereelen beslaan een
vrij groote ruimte. De schrijver toont geen voorliefde te hebben voor
ijselijke tooneelen; het menschendooden is tot een minimum beperkt. De
bloedige botsingen op groote schaal tusschen blanken en roodhuiden,
die in de meeste boeken van dit genre schering en inslag vormen,
zijn handig vermeden, zonder dat daardoor het boek minder boeiend
is geworden. De aantrekkelijkheid wordt bovendien verhoogd door het
aanhoudend dialoog. Dit werk is zonder voorbehoud aan te bevelen voor
de bibliotheek van het laatste schooljaar.
Van H. en A. Bertrand verscheen op dezelfde wijze uitgegeven als dit
boek, ook bij H. J. W. Becht te Amsterdam:
Lambert Hadewart, een verhaal uit den bloeitijd der Hanse,
Voor Koning en Vaderland, een verhaal uit den tijd van Koning Frederik
Wilhelm I en Frederik den Grooten, tweede druk,
De Dragonder van den grooten Keurvorst,
De Groote Koning en zijn recruut, een verhaal uit den tijd van Frederik
den Grooten,
Getrouw aan den Koning, een verhaal uit de jaren 1813-1815, tweede
druk,
In dienst van den Kroonprins, een verhaal uit den Fransch-Duitschen
oorlog,
Een strijd om de schatten van Alva,
Eindelijk gesnapt,
De Ridders van de Rozenorde,
Het gezonken Goudschip,
Van Schooljongen tot Koning,
De geheimzinnige Japannees.
De prijs van elk der bovengenoemde, fraaie en rijk geïllustreerde
boekwerken, welke terecht door alle bladen als de beste jongensboeken
worden geroemd, en waarvan dan ook jaarlijks duizenden exemplaren
worden verkocht, is f 2.40 ingenaaid en f 2.90 gebonden in prachtband.
Met de werken van Dr. Karl May zijn de mooiste en beste jongensboeken
"Wörishöffer's Reisavonturen".
Hiervan verscheen bij H. J. W. Becht te Amsterdam:
De verrader, een boeiend verhaal uit de Far-west. Tweede druk.
Gered, dooltocht van twee jonge lichtmatrozen door de Indische
wonderwereld. 2e druk.
Robert de Scheepsjongen, zijn reizen en avonturen. Tweede druk.
De Hammonia, of de vaart in de Stille Zuidzee.
Aan land gespoeld, tafereelen uit het zeemansleven. Tweede druk.
Door wouden en woestijnen, reizen en avonturen van twee jongens door
Soedan, Egypte en Arabië. Tweede druk.
Onno Visser, de smokkelaarszoon van Norderney. Derde druk.
Een wederzien in Australië.
Californië, tochten en lotgevallen van landverhuizers in het Goudland.
Onder zeeroovers, tochten, avonturen en gevechten in de zuidzee en
lotgevallen van Christenslaven in Tripoli.
De diamanten van den Peruaan, tochten door Brazilië en Peru.
Lionel Forster, de kleurling, een geschiedenis uit den Amerikaanschen
Burgeroorlog.
Gered uit Siberië, lotgevallen van een verbannen familie.
Nieuwe werken van Dr. Karl May, verschenen bij H. J. W. Becht te
Amsterdam.
Dr. Karl May's Reisavonturen.
Winnetou, Het Opperhoofd der Apachen.
De Pelsjagers van den Rio Pecos.
Het Geheim van den Witten Bison.
De Llano Estacado.
De Duivelskop in het Rotsgebergte.
De Zonen der Mimbrenjo's.
Old Shatterhand als Detective.
De Schat in het Zilvermeer.
De Petroleumkoning.
De Zwarte Mustang.
Het Testament van den Inca.
Winnetou's Dood.
Winnetou's Testament.
Kara-Ben-Nemsi, De Held uit het Avondland.
In Koerdistan.
Van Bagdad naar Stamboel.
In de Schuilhoeken van den Balkan.
De Slavenkaravaan.
Door het land der Skipetaren.
De Karanirwan-Khan in Albanië.
Het oordeel der "Commissie van het Nederlandsch
Onderwijzersgenootschap" over eenige werken van Dr. Karl May, luidt
als volgt:
De schrijver moet inderdaad veel weten van de streken, waarin zijn
verhalen spelen, anders zou hij zoo niet kunnen vertellen, de jongens
komen geheel onder de bekoring. De figuren zijn sympathiek, de jongens
kunnen er ridderlijkheid, eerlijkheid en flinkheid van leeren.
Bij den Uitgever van dit boek verscheen ook:
DE KATJANGS
DOOR J. B. SCHUIL
GEÏLLUSTREERD DOOR O. GEERLING.
Prijs ingenaaid f 2.40; in prachtband f 2.90.
De Avondpost:
't Moet al 'n heel bizondere jongen zijn, die door de vlotheid van "De
Katjangs" niet wordt gepakt, er niet de "echtheid", in dit geval de
echte echtheid, intuïtief van voelt. Ook ouderen, dit boek in handen
nemend, zullen op vele plaatsen genieten, wezenlijk genieten, van de
levendige uitbeelding en het artistiek bewustzijn des schrijvers.
De Telegraaf:
Hoezee! voor dit geestige jongensboek met zijn pittigen
verteltrant.--Adjuus voor 'n moment, overdonderende Indianenromans
en kippenvel-bezorgende prikkellectuur!--hier wordt wat anders
gegeven. Hier is geschreven met kunstzin, en wil met kunstzin
begrepen zijn. 'n Jog, dat alleen 'n boek leest om te rillen
bij de verschrikkelijke lotgevallen van Piet Zus of Zoo, zal de
Katjangs misschien in een hoek keilen--the poor boy! Maar 'n jog,
dat gevoel heeft voor de charme van 'n typeerenden verhaaltrant,
voor het met humor en uitgelaten levenslust vertelde alledaagsche
gebeuren uit het leven rondom hem,--die zal om de Katjangs gieren
en er van genieten. En de pa's en de ma's en de zussen van de lezers
zullen desgelijks doen. De ma's en de zussen zullen zelfs af en toe
'n prop in haar keel voelen rijzen, bij de gevoelige gedeelten in 't
boek,--bij het afscheid van Tom en Thijs uit Indië, bij het verhaal
van den zieken leeraar, en bij de geschiedenis van den hond Bob,
die zijn baas terugvindt.
Boekenschouw:
Een echt, goed jongensboek. Thijs en Tom, de twee Indische jongens, die
bij een paar oude tantes in Holland komen, zijn wel woelige kwajongens,
die heel wat kattekwaad uithalen, maar groote fouten hebben ze niet;
ze zijn oprecht en goedhartig. Ook voor te ver gedreven guitenstukken
op school, wordt op een manier gewaarschuwd, welke iederen flinken
jongen inpalmt.
De Tijd:
Een alleraardigst jongensboek, met echt guitige streken van de
Katjangs. Het verhaal is prettig verteld en boeiend geschreven.
Het Vaderland:
Een heerlijk jongensboek is "De Katjangs". Wie zich den "Kostschooltijd
van Jan van Beek" van denzelfden schrijver herinnert, weet, dat
hij weer iets goeds kan verwachten. En die verwachting wordt niet
teleurgesteld.
Dr. J. A. vor der Hake in Het Haarlemsch Dagblad:
Een kostelijk boek, dat voor jongens geschreven is, maar zeker niet
minder, ja hier en daar zelfs nog meer lezenswaard is voor ouderen,
die met jongens in aanraking komen, voor jongens voelen en er geen
afgerond paedagogisch stelsel op nahouden, waartoe jongensstreken en
jongensaardigheden uit den booze zijn; want voor nurksen is dit boek
gelukkig niet geschreven.
Een prachtig jongensboek.
UIT DEN KOSTSCHOOLTIJD VAN JAN VAN BEEK
DOOR
J. B. SCHUIL
Met talrijke Humoristische teekeningen tusschen den tekst.
Prijs in prachtband f 2.90.
Eenige Bladen over "Uit den Kostschooltijd van Jan van Beek".
Handelsblad:
Kleurig en monter is dit kostschoolleven met zijn "geheime verbonden",
"dieventaaltjes", ontvluchtingen en andere avonturen verteld. De
toon bewijst duidelijk, dat de schrijver schik had in de dingen,
die hij beschreef en misschien nog wel eens naar eigen kostschooltijd
terugverlangt.
De Nieuwe Courant:
Wij zeggen het den uitgever in zijn prospectus na, dat dit een echt
Jongensboek is, prettig en vol afwisseling. De schrijver J. B. Schuil
is in de jongenswereld voortreffelijk thuis en weet op 'n prik wat
dit wereldje boeien kan. Maar hij weet er ook een goede keuze uit te
doen en zijn verhaal zoo in te kleeden, dat het ook opvoedend werkt,
zonder den zedenmeester uit te hangen. Er worden in dit boek misschien
wat veel ondeugende streken naverteld en gedeeltelijk gefantaseerd,
maar die streken van Jan hebben vaak een sympathieken achtergrond en
de uiterlijke ruwheid gaat gepaard met innerlijke fijngevoeligheid.
Dit boek is vooral ook leerzaam voor ouders en opvoeders, die hier
menigen wenk krijgen, hoe zoogenaamde ondeugende jongens op te voeden;
hoe gemis van tact, ondoordachte bestraffing en ruwe behandeling vaak
de oorzaken zijn van het verstikken van den edelsten aanleg.
De grappen en dwaasheden die door dit verhaal met kwistige hand zijn
gestrooid, zijn meestal geestig geïllustreerd door Jan Sluyters.
De Tijd:
Een boek, onderhoudend en frisch geschreven, vol jongens-
inzonderheid kostschooljongens-fantasie, vol echte, guitige, schelmsche
jongensstreken en jeugdige ridderlijkheid. 't Is een leven van enkele
jaren, doorleefd op kostschool met haar gewichtigheden, prettige
en minder prettige weken, naar gelang de dag van vertrekken in de
richting kostschool, huis, of omgekeerd, naar gelang de streepjes,
zoovele takjes aan den boom der dagen, successievelijk in kruisjes
veranderen, of een nieuw trimester begint.
Jong Vaderland: