De Ilias zonder een Homerus.
Lope de Vega.
De naam romancero wordt in het moderne Spaansch eigenlijk uitsluitend
toegepast op een bepaalden versvorm, een verhalend gedicht, dat
geschreven is in zestienlettergrepige regels, die alle in eenzelfden
assonant eindigen. Oorspronkelijk werd het woord gebruikt voor die
dialecten of talen, die aan het Romaansch of Latijn verwant waren,
de spreektaal dus van het oude Rome in hare moderne vormen. Later
duidde men er slechts de geschreven vormen dezer talen mede aan,
en ten slotte alleen maar den poëtischen lyrisch-verhalenden vorm,
zooals wij reeds eerder opmerkten. De romancero verschilt dus van
de romance hierin, dat zij in verzen geschreven is; en het blijkt
uit hetgeen hierboven gezegd is, dat de naam »romance« ontstaan is
in het overgangstijdperk, toen het woord werd gebruikt voor hetgeen
geschreven werd in modern Latijnsch-Castiliaansch, Portugeesch,
Fransch en Provençaalsch, onafhankelijk van de omstandigheid, of
het proza of poëzie was. Wij hebben gezien, dat feitelijk alle echte
romances--zooals Amadis, Palmerin en Partenopex--in proza geschreven
waren, maar de romancero was vóór alles een verhaal in verzen. Zoo
behooren de drie verhalen, die wij in het vorige hoofdstuk behandelden,
tot de groep der romanceros--een versvorm, die, zooals wij zullen zien,
even geliefd was bij de lagere volksklassen van het Schiereiland
als de echte romance dat was bij den hidalgo en den caballero. De
romancero was dus de volksballade van Spanje.
In een vorig hoofdstuk heb ik getracht de verschillende typen van de
Spaansche ballade of romancero als volgt te schetsen: