Kniertje. Barend.
BAREND (vlug links opkomend). Ssst!
KNIERTJE. Beroerde kwajongen!...
BAREND (schuw). Ssst!
KNIERTJE. Wat ssst!... ’k Schreeuw ’t dorp bij mekaar as je niet
daalijk Geert en Jo achterna gaat.
BAREND (hijgend). As je Geert nog kan tegenhoue... hòu ’m dan terug!
KNIERTJE (driftig). Ben jij krankzinnig geworde van angst, groote
lafbek!
BAREND (hijgend). De Hoop van Zegen deugt niet, deugt niet – de
ribhoute zijn rot – de deele zijn rot!...
KNIERTJE. Sta niet te klesse om ’r ’n draai an te geve. Over hallef
drie!... Vooruit!...
BAREND (bijna huilend). As je me niet gelooft!...
KNIERTJE. ’k Luister heelemaal niet! Vooruit of ’k sla je op je
gezicht!...
BAREND (hartstochtelijk). Sla me dan! Sla me dan!... O God, hou Geert
toch terug!... Simon, de scheepmaker, het me gewaarschouwd...
KNIERTJE. Simon, de scheepmaker – die dronkelap, die geen twee woorde
prate kan – je ben ’n misselijke kwajongen – ... Eerst teekene, dan
wegloope!... Sta op!
BAREND (heftig). Nee – al ransel je me dood! – ’k Ga niet mee met ’n
schip dat niet zeewaardig is!...
KNIERTJE. ... Kan jìj dat beoordeele? Het ’t schip niet op de helling
gelegen?...
BAREND. D’r was geen kallefatere meer an!... Simon...
KNIERTJE. Hou je bek met je Simon!... Vooruit, neem je pakkie sjek.
BAREND (schreeuwend). Ik ga niet – ik ga niet – je weet ’t niet – jij
het ’t niet gezien!... De laatste reis het-ie ’n vóét water gemaakt!
KNIERTJE. De laatste reis?... ’n Schip dat pas op de haringvangst is
geweest voor de vierde reis en nog veertien last het meegebracht!... Is
’t nou ineens mis geworde, nou ’t gaat beuge en jij, beroerde lafbek,
mee mot?...
BAREND (koortsachtig-beangst). k Heb in ’t ruim gekeken – de tonne
drijve op ’t water... jìj ziet de dood niet die daar benèjen zit!...
KNIERTJE. Grondwater dat in ellek schip is! – De tonne drijve! – Maak
dat je grootmoeder wijs – niet an ’n ouwe zeemansvrouw! – Schipper
Hengst is ’n kind! Gaat Hengst niet mee en Mees en Jacob en Gerrit en
Nelis – en je eigen broer en de klèine Pietje van Truus? Wou jij ’r
meer verstand van hebbe dan ouwe zeelui? – (kwaadaardig) Sta op! ’k Heb
geen lust om je door de rakkers an boord te zien brenge...
BAREND (huilend). O moedertje, moedertje, laat me niet gaan!...
KNIERTJE. God – wat straf je me in me kindere – me kindere brenge me an
de bedelstaf – ’k heb voorschot opgenome – en de politie is
gewaarschouwd – en ’k mag niet meer uit schoonmake gaan bij meneer Bos
– en – en – (hard) Dan motte ze je maar hale – beter gehaald dan
weggeloope! – O, o, dat dat in mijn familie gebeure mot...
BAREND (naar ’t kookhok rennend). Dan... dan...
KNIERTJE (den weg versperrend). Je komt ’r niet uit...
BAREND. Laat me door, moeder!... ’k Weet niet wat ’k doe – ’k zou je...
KNIERTJE. Nou, wordt-ie dapper... tegen z’n zestigjarige moeder... Hef
je hand op – as je durft!...
BAREND (smakt op ’n stoel, schudt het hoofd bezeten in de handen). O,
o, o, – as ze me an boord brenge – zie je me niemeer terug – zie je
Geert niet terug...
KNIERTJE. ... ’n Schip is in God’s hand – ’t is God verzoeke om zóo te
raaskalle uit àngst... (vrindelijker) Kom, ’n man van jouw leeftijd mot
niet snottere as ’n kind. – Kom! – ’k Dacht je nog ’n plezier te doen
met vader z’n oorringe. – Kom!...
BAREND. ... Moedertjelief – ik dùrf niet – ik durf niet – ’k zal
verzuipe – verstop me, verstop me...
KNIERTJE. Ben je dan heelemaal dol, jongen! As ’k één woord van je
gekles geloofde – zou ’k Geert toch niet late gaan... (stopt de sjek in
zijn zak). Daar, ’n pakkie sjek – enne ’n zakkie sigare – zit nou stil
– dan doe ’k je de oorringe an – kijk is – (pratend als met ’n kind)...
ècht zilver – scheepies ’r op en zeiltjes... Zit nou stil. – Da’s een.
– Da’s twee. – Loop is na de spiegel...
BAREND (huilend). Nee – nee!...
KNIERTJE. Toe nou. Je maakt me week voor niks. Toe nou, lieve jongen –
ik hòu toch van jou en van je broer – ’k heb toch niks op de wereld as
jullie. – Toe nou! – Elleke nacht zal ’k de goeie God bidde om je
behoue binne te brenge – je mot ’r an wenne – dan wor je ’n goed zeeman
– dan – dan – (huilt) Kom nou, Barend! (houdt hem ’t spiegeltje voor).
Kijk je oorringe is – wat?...