Handel in blanke slavinnen is een technische uitdrukking geworden;
in officieele stukken komen deze woorden reeds voor. Bij eventueele
wettelijke voorziening kan het strafbare feit, bestaande in het
als beroepsuitoefening plegen van handelingen, die onder dezen
meisjeshandel gerangschikt kunnen worden, gevoegelijk als handel
in blanke slavinnen gequalificeerd worden. In Duitschland is als
technische uitdrukking te vinden "der Mädchenhandel", in Engeland
"the white slave traffic" (of "trade"), in Frankrijk "la traite
des blanches."
Evenwel, ieder technische uitdrukking heeft eene verklaring, eene
omschrijving noodig. Wat is nu onder handel in blanke slavinnen
te verstaan? Door bedriegelijke middelen maken vele individuen er
hun werk van vrouwen en meisjes aan een ontuchtig leven over te
leveren; dit geschiedt meestal door plaatsing in een bordeel; door
misleiding, waarbij dikwijls misbruik gemaakt wordt van onwetendheid en
onervarenheid, brengen zij ze in een toestand, waarin eerbaarheid en,
in verband met deze, gezondheid en vrijheid in gevaar komen, terwijl
zij 't oogmerk hebben deze in gevaar te brengen. Daarenboven weten
de slachtoffers niet, in welken toestand zij gebracht worden [2]. De
misleiding heeft plaats onder de meest verschillende omstandigheden
en door de meest verschillende middelen, ofschoon bij iedere daad van
meisjeshandel het misleidende element op den voorgrond treedt en de
resultaten op hetzelfde neerkomen.
Deze handel doet zich voor in 2 vormen, een minder en een meer ernstige
vorm nl. de binnenlandsche en de buitenlandsche handel:
1e. Een vrouw of meisje wordt door misleiding in het land zelf aan
een ontuchtig leven overgeleverd;
2e. Een vrouw of meisje wordt door misleiding overgehaald het land
te verlaten met het bedriegelijke oogmerk haar in het buitenland aan
een ontuchtig leven over te leveren.
Ik noem den tweeden vorm den meer ernstige, omdat het slachtoffer
op deze wijze in een hulpeloozer toestand verplaatst wordt. Zij
zijn zonder bescherming, want zij vertoeven ver van haar familie en
vrienden; zij zijn onbekend met de taal van het land, meestal ook
met de middelen, die haar rechtens mochten ten dienste staan tot
steun in hare hulpeloosheid. Daar de handelaars, placeurs of bureaux
de placement, zich meestal trachten te voorzien van weezen of alleen
staande vrouwen, zoo missen deze reeds van zelf de zorg en de nasporing
van haar natuurlijke verzorgers en beschermers.
De omstandigheden, waaronder iedere daad van meisjeshandel geschiedt,
zijn altijd eenigszins ingewikkeld en variëeren dan ook bij ieder
geval. Ze zullen het beste uitkomen bij het nagaan van de door de
handelaars bedreven feiten. Eveneens is dit het geval met de middelen,
waarvan zij voor het beoogde doel gebruik maken; eenige der meest
aangewende zijn wel de plaatsing van advertenties, het aanklampen aan
stations, in treinen of stoombooten en steigers van de vrouwelijke
personen, die in de stad komen met het doel eene betrekking te zoeken.
Aan de meisjes, die een dienst zoeken, wordt een oogenschijnlijk zeer
voordeelige positie aangeboden, hetzij als gouvernante, hetzij als
bonne, of iets anders. Vooral de dagbladen, die door de burgergezinnen
en den arbeidersstand gelezen worden, leveren een keur van dergelijke
aanbiedingen op.
Merkwaardig zijn sommige advertenties in Turksche bladen, evenwel niet
met 't doel betrekkingen aan te bieden of meisjes te vragen, maar
om de waar, waarvan men zeker is, te verhandelen. Er wordt b.v. in
vermeld, dat te koop worden aangeboden jonge leeuwinnen uit Soedan,
Perzische gazellen en jonge berinnen uit den Kaukasus. Ieder weet
dat daarmee vrouwen en meisjes bedoeld worden.
Een staaltje volge hier uit ons land. Einde October 1899 waarschuwde
de hoofdcommissaris van politie te Amsterdam tegen in den laatsten
tijd in enkele dagbladen voorkomende advertentiën onder verschillende
opschriften als o.a. "Meisje", »Ernstig gemeend" enz., ongeveer van
den volgenden inhoud: "Gevraagd een flink burgermeisje van 16-20
jaar voor gezelligheid. Liefst wees of vrij meisje; afleiding en
verzorging aangeboden. Franco brieven met opgaaf van leeftijd en
familieomstandigheden onder Lr. enz."
Een ander middel, dat althans in andere landen aangewend wordt,
is het aangaan van een huwelijk. Deze wijze van handelen schijnt
vooral in Rusland nog al eens voor te komen. Daarop wijst ons althans
de Russische rapporteur op het Londensche Congres van Juni 1899,
de staatsraad en senator A. Sabouroff. Van overheidswege werden in
1884 maatregelen getroffen om dezen handel te fnuiken, toen het de
aandacht getrokken had, dat de zuidelijke kusten van Rusland door
verschillende individuën druk bezocht werden en in de Russische
zeehavens, vooral te Odessa, een druk handelsverkeer bestond. Deze
administratieve bepalingen gingen het bedrijf slechts ten deele tegen:
"Yet the cases of voluntary consent escaped the control of the police,
as well as such cases, where the parties were provided with a marriage
testimonial; for several cases indeed have been registered of men
of Jewish extraction having sold their weives into servitude; after
leaving Odessa with their weives, they returned within a certain time
with their pasport bearing the remark in the hand of the Russian consul
in Constantinople: »Wife remained abroad" or »Divorced". It is evident
that such cases, presenting an appearence of complete matrimonial
legality can scarcely be rooted out by administrative measures."
Ook beloften om in een ander land het meisje te trouwen worden bij
herhaling als middel aangewend. Tonny Kellen verhaalt dat de leden van
een placeursvereeniging te Bombay zich indringen bij de familie van het
meisje, dat zij willen meenemen. Wanneer hun dat gelukt is, trouwen
zij het meisje of geven voor tot het huwelijk over te zullen gaan na
aankomst in Indië. Menigmaal komen in Duitsche bladen advertenties
voor om vrouwen over te halen de reis naar Voor- en Achter-Indië te
ondernemen. Men maakt den meisjes diets, dat er zich in Bombay vele
Duitsche jongelieden bevinden, die gaarne willen trouwen met meisjes
uit hun vaderland.--Verder maakt Tonny Kellen melding van een geval,
dat een meisje uit Rome door den handelaar getrouwd werd en in Bombay
voor 300 ropijen verkocht.
Uit de herhaaldelijk voorkomende gevallen blijkt, dat ieder meisje of
iedere vrouw de dupe kan worden van deze bedriegelijke handelingen,
zonder nu altijd onvoorzichtig te zijn of het slachtoffer te worden
van eigen onervarenheid en onwetendheid. Het grootste quantum toont
evenwel aan, dat de placeurs partij trekken van de onnoozelheid der
meisjes en daarvan misbruik maken. 't Is een raadsel, hoe sommige
meisjes zich onnadenkend kunnen verbinden een betrekking te aanvaarden
in haar onbekende landen.
Baronesse de Montenach, secretaresse van het Oeuvre Catholique
Internationale pour la Protection de la jeune Fille, deelt ons in
haar rapport op het Londensche Congres van 1899 een interressant
geval mede (zie pag. 170 van de Transactions). Ik acht het niet meer
dan billijk, dat de staat, waar verwacht wordt, dat hij degenen,
die de dupe zijn van bedriegelijke handelingen in bescherming zal
nemen van zijn kant redelijker wijze mag vorderen, dat althans niet
een dusdanige zorgeloosheid aan den dag worde gelegd als vele gevallen
aantoonen, waaronder het zooeven geciteerde. De staat strekt niet zijn
beschermende hand uit om zorgeloosheid en roekelooze onbedachtzaamheid
aan te kweeken. Men behoeft slechts het gering intellectueel gehalte
van het personeel der bordeelen na te gaan om, aannemende dat het
voor een deel gerecruteerd wordt door den handel, de conclusie uit
te spreken, dat in de meeste gevallen de werving zonder veel moeite
zal geschied zijn.
Doch duur komt haar onvoorzichtigheid haar te staan.
Het groote publiek spreekt met zekere geringschatting, zoo niet
minachting, over de prostituée (ik laat in 't midden, of deze
opinie wel te rechtvaardigen is). In den aanvang dikwijls een soort
weelde genietend, is ten slotte groote armoede haar deel; de goede
eigenschappen en hoedanigheden worden tot een minimum gereduceerd, zij
maken plaats voor tot misdaad overhellende neigingen. In het Jahrbuch
für Gesetzgebung enz. van 1897 schildert ons Dr. A. Korn (Berlin)
in zijn artikel »Strafrechtsreform oder Sittenpolizei" de physieke
en psychische toestand der gevallen vrouw aldus: »Wird sie (d. h. die
gewerbsmässige Unzucht) dauernd als Gewerbe betrieben, so führt sie zu
einer völligen geistigen und körperlichen Entartung der ihr ergebenen
Weibspersonen. Die Fähigkeit zu irgendwie anstrengender Arbeit hort
bei ihnen auf, das Gefühl für Recht und Unrecht stumpft sich ab;
Gedächtnisschwäche, gedankenlose Geschwätzigkeit, Lügenhaftigkeit
aus blossem Hange zum Lügen und unüberwindliche Arbeitsscheu
charakterisieren diese Art der Degeneration. Dirnen, welche soweit
gekommen sind, fallen stets den Hospital und Gefängnisverwaltungen
und schliesslich der Armenpflege zur Last." In dergelijken zin maalt
ons Dr. C. Ströhmberg in zijn werkje »Die Prostitution" blz. 37 de
eigenschappen en hoedanigheden der publieke vrouw.
In dezen toestand van lichamelijk en zedelijk verval geraakt het
slachtoffer van den handel in blanke slavinnen. Men meene niet,
dat het ondenkbaar is, dat een vrouw, in wie niet de kiem zit van
dergelijke eigenschappen en hartstochten, het leven van prostituée
niet lijdelijk zou dulden, wanneer zij eenmaal tot dat leven gebracht
is. Integendeel, wanneer zij eenmaal de eerste schrede gedaan heeft
hetzij door dwang hetzij vrijwillig, valt geen onderscheid meer te
maken tusschen de misleide vrouw en haar, die zich vrijwillig aan het
prostitutieleven overgaf. Pauline Tarnowskaja vermeldt het volgende
geval: Door bedriegelijke middelen wordt een meisje in een bordeel
gevoerd; een bezoeker interesseert zich voor haar en stelt haar in
de gelegenheid op 't platte land met haar kind onbezorgd te leven. Ze
blijkt evenwel reeds zoo aan het bordeelleven gewoon te zijn geraakt,
dat zij dit rustige landelijke leven vaarwel zegt om in het bordeel
terug te keeren. Nu en dan gaat zij terug om haar kind te bezoeken,
doch keert ten slotte weer in het bordeel terug.
Slechts door het behoud van haar eerbaarheid kan de vrouw in onze
maatschappij haar goeden naam intact houden, het verlies der onschuld
buiten huwelijk is voor het meisje meestal van zeer ingrijpende
beteekenis. Teruggaan is onmogelijk, het "tot hiertoe en niet verder"
blijkt onder de tegenwoordige maatschappelijke toestanden en tengevolge
der physieke gesteldheid van den mensch geen voldoende kracht te
bezitten om haar voor den verderen val te behoeden.
"Ist einmal die Jungfräulichkeit verloren, so ist der schlimmste
Schritt gethan, und in den Gefühl durch keine Mühe sich rehabilitiren
zu können, suchen sie ihre Situation verwerthbar zu machen," zegt
Lombroso.
Aan de eene zijde daalt meestal op den duur het moreele peil der
prostituée langzamerhand tot het minimum, aan de andere zijde is het
verlies harer eerbaarheid en het voortgaan op den eenmaal ingeslagen
weg van zeer nadeeligen invloed op hare physieke gesteldheid. Ook deze
grief, dat de handelaars in blanke slavinnen door hun handelingen
de vrouw in een leven werpen, waarin haar gezondheid, ja haar leven
in groot gevaar komt, is ernstig. Door haar ontuchtig leven stelt
het meisje zich aan vele meer en minder gevaarlijke ziekten bloot:
het vermoeiende leven, het slapeloos doorbrengen der nachten, het
misbruik van spiritualiën, gebrek aan buitenlucht en 't leven in
een duffe atmosfeer putten haar lichaam uit. Statistieken wijzen
uit, dat de meeste prostituées zich binnen de eerste 3 jaren van
haar ontuchtig leven met ernstige venerische ziekten besmet hebben,
doch ook overigens heeft de omgang met de velen, die haar onbekend
zijn en met haar onbekende ziekten besmet zijn, ten gevolge, dat zij
zich ook daaraan blootstelt. En wat zijn de gevolgen voor haar, die
dit leven leiden, totdat zij niet meer aan de vereischten voldoen,
noodig op met eenig succes dit bestaan vol te houden? Overgang tot
de misdaad is slechts een kleine schrede, anders een kommervolle
ouderdom zoo deze althans bereikt wordt of eindiging van het
leven in armenhuizen of hospitalen. Doch een vroegtijdige dood is
meestal het deel der prostituée; hare gezondheid stelt zij door
haar leven op te zware proef. August Bebel vermeldt in zijn werkje
"Die Frau in der Vergangenheit, Gegenwart und Zukunft", dat Fait
voor Edinburg de gemiddelde levensduur der prostituée stelt tusschen
22-25 jaar. Volgens denzelfde doet jaarlijks een vierde, ja dikwijls
een derde der prostituées poging tot zelfmoord en gelukt het dan ook
minstens een twaalfde zich zelf te dooden.
De vermelding waard zijn de volgende woorden die Mme. E. de Morsier
op het Penitentiair-Congres te Parijs (1895) uitsprak:
"Ah, Mesdames, avez-vous songé à ce qui a du se passer dans le coeur
et l'intelligence de ces malheureuses, avant qu'elles en arrivent a
ce dégré de dépravation où, hélas, nous mèmes nous sommes forcées de
dire qu'il n'y a plus guère d'espoir?
"Une de nos amies, qui habite un port de mer nous écrivait ces mots
tragiques:
. . . . . . . . . "Je les ai entendues rire et plaisanter ces pauvres
filles, un jour où elles se rendaient en troupe sur le port. Et l'une
d'elles criait à un homme, qui les regardait passer--un habitué de
sa maison:
"Ne vous étonnez pas si nous sommes si gaies, ce sera bientot fini. On
nous emmène à Riga pour les marins, que l'on attend, maintenant,
que les glaces sont fondues dans le Baltique; trois semaines de ça
et nous serons finies. Alors on se jette à la mer et puis tout est
dit. Hourrah"!
De tegenwoordige handel in blanke slavinnen openbaart zich op
die wijze, dat de vrouwen in een bordeel gelokt worden; is de
straatdeur eenmaal achter haar gesloten, dan zijn zij als 't ware
gevangenen. Van dit oogenblik is haar vrijheid van handelen tot een
minimum gereduceerd. Om zich goed in dezen toestand in te denken,
doe ik het best een officiëel rapport van het vroegere hoofd der
Brusselsche politie, Lenaers, aan te halen: "The women in the houses
are subjected to obligations without number, they are forced, so to
speak, to give themselves up to the first comer, however deep their
repugnance to him may be; they are compelled to incur heavy expenses
and to submit themselves to the yoke of the keeper of the houses;
their liberty of action is exceedingly limited; they must never be
seen at the door or windows of the houses; they scarceley ever go
out, and then always under the escort of the mistress; in a word,
they possess only that amount of liberty, which the mistress chooses
to grant them, and the mistresses extend or control their liberty, as
it suits their own interests, and without any reference to the will
or preferences of the women." 't Ligt dan ook in den aard der zaak,
dat er buitengewone maatregelen genomen moeten worden om de misleide
vrouw te dwingen aan het doel te beantwoorden, waarvoor zij in het
bordeel gebracht is; iedere poging om te ontvluchten moet zooveel
mogelijk--althans in den aanvang, daar naderhand de vrouw zich in
haar toestand begint te schikken--worden voorkomen.
Daarom het uiterst scherp toezicht, dat op de pensionnaires gehouden
wordt. Tot deze slavernij werken ook indirect mede andere feitelijke
maatregelen: bij de komst in het bordeel worden de kleederen
der nieuwelinge zoogenaamd uit vriendelijke voorzorg in bewaring
genomen; ze ontvangt daarvoor andere kleederen, waarin zij zich
niet in het publiek kan vertoonen. En dan nog de vrijheid, die de
bordeelhouders zich veroorloven op eigen initiatief de meisjes als
persoonlijk onderpand in gijzeling te houden voor de schulden, die
zij van haar kunnen vorderen ten gevolge van de verplichtingen,
die zij haar opgelegd hebben, zich tegen exorbitante prijzen
hare toiletbenoodigdheden en kleederen bij haar meesters aan te
schaffen. Yves Guyot drukt dit kenschetsend uit als zoude een hypotheek
op haar rusten.
Andere gevallen doen zich voor, waarin de vrouw ook het kind van de
rekening wordt. Daar toch, waar eene bepaalde inschrijving gevorderd
wordt, zien de bordeelhouders zich genoodzaakt door middel van valsche
papieren, geboorteacten e.a. den waren leeftijd van het meisje, indien
dit nog minderjarig is, te verbergen; hun worden te dien einde door
hen, die de meisjes verschaffen, de valsche stukken ter hand gesteld;
van deze maken de meisjes gebruik, want haar wordt diets gemaakt,
dat het om deze of gene reden noodig is een anderen naam en anderen
leeftijd aan te nemen. Het dilemma wordt den meisjes dan voorgehouden
òf in het bordeel te verblijven, òf daaruit weg te gaan om in vrijheid
zijnde, op aangifte van den bordeelhouder terstond wegens valschheid
vervolgd te worden en daarna wederom een toestand van onvrijheid in
de gevangenis te ondergaan. En dat dit geen illusoir schrikbeeld is,
bewijst menig exempel van veroordeeling in contumaciam ter zake van
valschheid in dergelijke gevallen.
De processen in 1881 in België gevoerd brachten verschillende
valschheden in geschriften aan 't licht. Ter zake van het opzettelijk
gebruik maken van dergelijke stukken werd meer dan eens eene
veroordeeling tegen een meisje uitgesproken.
Als slotbemerking worde er nogmaals op gewezen, dat langzamerhand
de vrouw zich in haar toestand begint te schikken, dat zich dan bij
haar een zucht naar vrijheid niet meer openbaart--zij is een willoos
voorwerp geworden--en dat dientengevolge geen poging meer aangewend
wordt het juk van zich af te schudden. Zij gaat door koop van hand
tot hand over van den een op den ander, steeds pensionnaire wordende
van huizen van minder allooi, totdat de waar geen opgang meer maakt
en niet meer aan haar bestemming voldoet; zij wordt dan aan haar
lot overgelaten.
't Spreekt van zelf dat de wervers het eerst hun oog vestigen op
onschuldige meisjes, die door de natuur met schoone vormen en schoon
uiterlijk begiftigd zijn, en liefst zoo jong mogelijk, bijna immer
minderjarig; deze zijn toch het meest gewild en brengen groote
sommen op. Naar gelang van de qualiteit der koopwaar bezorgt deze
den placeur douceurtjes van 50 tot 500 gulden en meer. 't Is dus
voornamelijk de onschuld, die in aanmerking komt. Voor den kooper
wordt op verlangen een geneeskundig certificaat opgemaakt om de
maagdelijkheid te constateeren.
De Pall Mall Gazette van 1885 meldt eenige getuigenissen: