Tullo mortuo Ancum Marcium regem populus creavit. Numae Pompilii nepos
Ancus Marcius erat, aequitate et religione avo similis. Tunc Latini, cum
quibus Tullo regnante ictum foedus erat, sustulerant animos, et
incursionem in agrum Romanum fecerunt. Ancus, priusquam eis bellum
indiceret, legatum misit, qui res repeteret, eumque morem posteri
acceperunt. Id autem hoc modo fiebat. Legatus, ubi ad fines eorum venit
a quibus res repetuntur, capite velato "Audi, Iuppiter," inquit "audite,
fines huius populi. Ego sum publicus nuntius populi Romani; verbis meis
fides sit." Deinde peragit postulata. Si non deduntur res quas exposcit,
hastam in fines hostium emittit bellumque ita indicit. Legatus, qui ea
de re mittitur, _Fetialis_ ritusque belli indicendi _Ius Fetiale_
appellatur.
Legato Romano res repetenti superbe responsum est a Latinis; quare
bellum hoc modo eis indictum est. Ancus, exercitu conscripto, profectus
Latinos fudit et compluribus oppidis deletis cives Romam traduxit. Cum
autem in tanta hominum multitudine facinora clandestina fierent, Ancus
carcerem in media urbe ad terrorem increscentis audaciae aedificavit.
Idem nova moenia urbi circumdedit, Ianiculum montem ponte sublicio in
Tiberi facto urbi coniunxit, in ore Tiberis Ostiam urbem condidit.
Pluribus aliis rebus intra paucos annos confectis; immatura morte
praereptus obiit.
#V. Ancus Mârcius, Rômânôrum rêx quârtus# [[as printed]]