De curioſiteyt wordt voldaen met der tijt ende patientie.
In het Iaer 1639. voer ick van Engelandt na S. Lucar in Spaignen, ende
na dat ick 12. dagen in Zee was geweeſt, ſonder eenig Landt te ſien,
nam de Schipper van ons Schip met ſijne Graed-Boogh de hooghte van de
Son, maeckende ſijn rekeninghe na de obſervantien vanden Stier-Man, dat
wy op de hoogte van Portugael waren, ende dat wy voor den avont ſouden
ſien twee Eylanden genaemt de Berlingas. Komende by deſe twee Eylanden,
vernamen wy twee Schepen die de Zee kruyſten. Onſen Capiteyn genaemt
Vincent Arris, ſeer ervaren in de Zee-Vaert, oordeelde dat het twee
Turckſe Zee-Roovers waren, ende daerom commandeerde hy datmen de Kogels
in het Geſchut ſoude afſchieten, ende inde plaets van de ſelfde de
ſtucken met Schroot ſoude laden, ſeggende dat indien die twee Schepen
ons ſouden willen attacqueren, ſy by nacht by ons ſoude komen, ende
wanneerſe dicht by komen, hy haer meer ſoude beſchadigen met de Schroot
als met Kogels: Het bevel van de Capiteyn wierde in ’t werck geſtelt.
Ondertuſſchen quam de nacht aen, ende de twee Schepen waren uyt het
geſicht. De Paſſagiers onder de welcke ick mede was, vreeſde datmen by
nacht ſoude moeten vechten. De Capiteyn ſeyde dat hy van die opinie
niet en was. Wy waren achter op het Schip ende droncken yeder een een
Glaeſje Spaenſe Wijn, ende daar mede gingen wy ſlapen. De Capiteyn
ſtelde de ordinaris wacht maer alſoo wy met het voor-Zeyl voeren en
koſte de ſentinelle die achter in ’t Schip was niet voor uyt ſien: Het
gebeurde dat als wy ontrent een uyr gheſlapen hadden ſeeckere jongen
die de wacht hiel voor in ’t Schip, vernam twee Schepen, ende begon te
roepen, alarm. De groote Boot was op het verdeck. Deſe twee Schepen
waren alreede ſoo na by, dat niemant ſich op het verdeck dorſte begeven
om de Boot in Zee te werpen: Want wanneer de Boot op het verdeck is,
kanmen ſonder groote ongelegentheydt ſich niet defenderen, noch
verhinderen dat de Vyandt niet in ’t Schip en kome. Alle de
Boots-Geſellen die ontrent 60. in getal waren, waren op een oogenblick
gereet om te vechten: By yeder ſtuck Geſchut was een Conſtapel met twee
Compagnons. De Capiteyn beval dat men alle de Poorten ſoude toe doen,
ende datmen het licht ſoude uyt doen, ende dat men heel ſtille ſoude
ſijn: Ende gaf ordre aende Conſtapels van d’ eene ſijde van het Schip,
dat de derde Klop die hy met ſijn Voet ſoude doen, een teecken ſoude
ſijn dat yeder een ſijn Poort ſoude open doen, de ſtucken uyt halen,
ende Vyer geven. Hy hadde oock ordre gegeven aen acht Trompetters die
hy hadde; datſe blaſen ſouden wanneer het Geſchut ſoude afgheſchoten
worden: De twee Turckſe Zee-Roovers waren ondertuſſchen ſoo na by
gekomen, datter maer en gebrack aen Boort te komen ende met eenen in
ons Schip te enteren met het Rappier inde Handt. Terſtont geeft de
Capiteyn het teecken, ende de ordren wierden ſoo prompt geexecuteert,
dat de Poorten in een oogenblick open waren, de ſtucken toegeſtelt,
ende Vyer gegeven: Ende op de ſelfde tijdt begonnen de Trompetten alarm
te blaſen, ende de ſtilte veranderde in groot gheluyt, ende alſoo de
voorſz twee Schepen ſeer na by waren, hoorden wy perfect de ſtucken
Yſer uyt ons Geſchut geſchoten, door haer Schepen paſſeren, ende het
gekrijt van die daer in waren. Na het afſchieten, vvierden de ſtucken
ingehaelt, de Poorten geſlooten, ende de Trompetten continueerden den
alarm te blaſen. Dit geluyt by nacht met den Roock gemaeckt, vvas
machtigh de ſtoutſte van ons Volck te doen beven: De tvvee Schepen
vernomen ende gevoelt hebbende dat vvy niet en ſliepen, paſſeerden
ſonder te antvvoorden. Onſe Capiteyn vernemende datſe gepaſſeert
vvaren, liep op het verdeck, nam het groote Zeyl in, ende maeckte
lucht, het vvelcke noodigh vvas, vvant den Roock van onder geen opening
hebbende maeckte een dicke duyſterheydt.
Alles ſijnde in goede defenſie geſtelt, verdubbelde de Capiteyn de
wacht, ende gaf ordre dat yder een tegens het aenkomen van den dag ſich
gereet ſoude houden. ’s Anderendaegs voor het op komen vande Sonne,
ſagen wy de twee Schepen die recht na ons toe quamen. De Capiteyn riep
alle zijn Volck op den overloop; haer incouragerende met weynig
woorden, ende toonende de Vlaggen vande twee Schepen, die Turcken
waren, ende ſeggende dat de middel om de Slavernye te ontgaen was wel
te vechten: Ende doe dede hy eenige Gebeden ſeggen op haer maniere,
ende wy Paſſagiers die Catholijcks waren, baden op onſe maniere. Men
gaf yeder een twee Glaſen met Wijn, ende men trock het groote Zeyl in
voor een teecken dat wy geen luſt hadden te vluchten, ende de roode
Vlagge wierde achter op het Schip geſtelt tot een teecken van vechten:
De twee Schepen ſiende de grootheydt van ons Schip, ſoo veel Volcks op
de Overloop, ende de reſolutie om te vechten, en dorſten niet
approcheren. ’t Welck onſe Capiteyn ſiende dede hy een ſtuck Geſchut
afſchieten als om haer uyt te tarten, ende ſiende datſe geen luſt
hadden daer van te eten, lietmen de Zeylen wederom vallen. Wy
vervorderden onſe Reyſe, ende quamen weynigh daghen daer na tot S.
Lucar, Godt danck. Ik hadde een groote curioſiteyt om te weten ’t gene
inde twee Turckſe Schepen gepaſſeert was, na dat ſy onſe ſchooten
ontfanghen hadden, want die van binnen hadden dapper getier gemaeckt,
ende ſiende de Turckſe Vlagghe, wenſte ick oock te weten uyt wat Haven
van Barbarien, ſy ghegaen waren, ende hoe veel Volck ende Geſchut die
ſchepen op hadden, ende de reden waerom ſy ſoo na by onſe ſchepen
ſijnde, ende niet een Menſch op den Overloop tot defenſie was, ſy ons
niet en abordeerden, antwoordende op ons Geſchut met de ſelfde ſprake.
In het Iaer 1641. vvanneer ick vvoonde met Cataborne Moſtafa in de
Funduck, gelijck ick in mijn Reyſe verhaelt hebbe, gingh ick ’s avonts
met de Chriſten Slaven van de ſelfde Funduck boven op het plat, om de
diſcourſen van de Chriſtenen van verſcheyden Natien te verſtaen. Dien
avont pratenſe van de reſcontres op Zee, ende dat menighmael door het
beleydt van de Capiteyn het Schip de perijckelen ontgaet, ende
wanneerder verſchil is tuſſchen de Capiteyn ende de Officiers ende
Soldaten, datſe nimmermeer yets doen dat deught, ende voornamentlijck
in de Vry-buyterſe Schepen. Daer op verhaelde een Franſe Slaef dat
vvanneer hy ontrent tvvee Iaren geleden de Zee kruyſte met de
Vry-buyters van Argiers op de Kuſt van Portugael, tvvee Vry-buyters
meenden op ſekere nacht een Engels Schip te attacqueren, ende dat door
eenigh verſchil tuſſchen de Capiteyn ende Officiers, het Engels ſchip
niet geattacqueert vvierde. Ick ſeyde alſdan dat ick op het Engels
ſchip vvas: ende ſeght my de reden vvaerom ſy, ſo na by ſijnde, gelijck
ghy vveet, vvanneer vvy afſchoten, niet en dorſten aborderen? vvaerom
ſchotenſe niet ten minſten eens af? Hy antvvoorde my: ſy dachten niet
dat men haer geſien hadde, ende alſoo het groote Schip daer ick op
vvas, ſonder het minſte geluyt gehoort te hebben, op een oogenblick op
een ſijde eenige ſtucken Yſers ontfingh, ende vvy al teffens ſoo veel
Trompetten hoorden, quam’er ſoodanigen ſchrick, vreeſe ende confuſie,
dat de Officiers ende ſoldaten recht uyt ſeyden aen de Capiteyn, vvy
willen anders niet als by daegh vechten: Ende vvanneer de Turcken ’s
anderendaeghs de groote van u ſchip ſagen, neffens de couragie van uvve
Capiteyn, haddenſe geen luſt meer te vechten. Ick verſtonde op een
vreemde vvijſe ’t gene ick vvenſchte te vveten, ende niet geerne op die
vvijſe als ick het dede.