Kluchtighe reſcontre van de Fortuyne der Slaven.
Ick hebbe verhaelt in het diſcours van mijn ongheluckighe Reyſe, dat
wanneer ick van Sebaſtiaen in Biſcayen na Engelandt ſoude varen, ons
Schip met ſijn laſt ende 16. Paſſagiers ghenomen wierde van de Turckſe
Zee-Roovers. Onder de 16. Perſoonen, waren twee jonghe Biſcainers, de
eene ghenaemt Parinio, ende de andere Ian: Sy waren Scheep ghegaen met
een voornemen om tot Duynkercken by haer Oom te komen, de welcke was
Don Parino de Fuſtamente, Pagadoor vande Scheep-Vloot van Vlaenderen.
Deſe twee Ionghe Luyden wierden neffens ons als Slaven binnen de Stadt
van Argiers ghebracht. Sy hadden nimmermeer uyt haer Vaderlandt
gheweeſt, ende deſe nieuwe maniere van leven met ſoo veel
incommoditeyten ende miſerien was haer uyt der maten teghens de borſt:
Maer alſoo de Biſcainers (het welcke ick geremarqueert hebbe onder alle
Natien van Europa) de aldergrootſte affectie hebben om haer
Landts-Luyden te aſſiſteren, warender inde Bain van onſe gemeene
Meeſter, den vermaerden Zee-Roover Alli Pegelin, onder 150. Slaven, by
geval vele Biſcainers, ende Ian ende Parinio kreghen terſtont kenniſſe
ende aſſiſtentie, ende ick remarqueerde dat na eenige dagen een
Gerenegeerde Biſcain, onder pretext dat hy was van het ſelfde Landt,
dagelijcks inde Bain quam kouten met Ian ende Perinio. Ende alſoo dat
Landt ſeer periculeus is voor Ionghens dewelcke gheboren ſijn in een
Landt alwaer de vervloeckelijcke Sonde onbekent is: Vreeſde ick dat de
Vrientſchap die deſen Gerenegeerde haer toonde, was om de Ionge Luyden
te debaucheren, daerom ick haer waerſchoude datſe haer ſelven ſouden
wachten van dien Renegeerde, weghen de groote periculen, van haer
Geloof te verſaecken, als om ghedebaucheert te worden. Hy bedanckte my
van de ſorge die ick over haer eere ende ſaligheydt hadde: My ſeggende
dat die Renegado haer Hembden, Schoenen, ende wat Gelt gaf, ende dat
tot geen andere eynde, als om een werck van barmhertigheyt te doen aen
ſijne Landts-Luyden, ende dat hy nimmermeer prate van haer Geloof te
verſaecken, ofte van geen andere debauchen, ende datſe hoopten met de
aſſiſtentie dieſe ontfingen van deſe Renegado, eenigh traffijck te doen
ghelijck de andere Slaven ’t welck ſy deden, vvant met het Gelt vande
Renegado, kochten ſy een Vleſſche met Brandewijn dieſe by kleyne Mate
verkochten, ende ſy hadden binnen de tijdt van drie Maenden ſoo vvel
gheproſpereert, dat ſy Meeſters vvaren vande helft van een Tap-Huys
inde Bain: Waerover ſy ſeer vvel ende op haer gemack leefden, voor ſoo
veel als ſy Slaven vvaren: Ick liete haer in die traffijck in Ianuario
1642. vvanneer ick vertrock na het Koninckrijck van Maroc, om in
Chriſten-Rijck te komen: Ende na verſcheyde reſcontres vande Fortuyne,
gelijck ick gheſeydt hebbe in het diſcours van mijn Reyſe, arriveerde
ick in Vlaenderen in de Maendt van Auguſtus des ſelfde Iaer. Ick
addreſſeerde een Brief die Ian ende Parinio my hadden gerecommandeert
te leveren aen haer Oom Don Perinio de Fuſtamente, aen wien ick in ’t
langhe verhaelde de ſtaet waer in zijne Neven haer bevonden, ende mede
de bequaemſte middel om haer te rantſoneren.
Ontrent een Iaer daer na dede Don Parinio my aenſegghen als ick tot
Brugghe mijn reſidentie plaets hadde, door een van zijne Officiers
genaemt Ian Baptiſta Perris, dat ick zijn Meeſter groot plaiſier ſoude
doen, indien ick my tot Duynkercke wilde tranſporteren, ende my te
informeren van eenighe Turcken die de Vrybuyters hadden ghenomen, ofte
onder haer niemant was die teghens zijne Neven ſoude moghen verwiſſelt
worden. Ick dede die Reyſe uyt goeder Herte, hopende dat ick de
vryheydt van mijne twee Vrienden licht ſoude konnen te wege brengen.
Tot Duynkercke zijnde, na dat ick Don Parinio hadde weſen begroeten,
gingh ick volghens ſijn begeeren in het Gevangen-Huys, alwaer ick vonde
ontrent 100. Turckſe Slaven in een miſerable Kelder, niet beter
ghetracteert als de Chriſtenen in Barbarien: Ick verſochten in een
ſprake ghenaemt Franco (zijnde in Barbarien ſeer gemeen, ghelijck in
Nederlandt de Franſe ende Latijnſe ſprake) te ſpreecken met den Arrais,
dat is de Capiteyn, die ſich preſenteerde. Ick vraeghde hem ofte onder
zijn Volck niemant was die ſoude willen aennemen voor haer vryheydt
twee Chriſten Slaven tot Argiers ſijnde herwaerts te laten komen: Ende
na dat ick de voorſz Capiteyn ende andere Turcken die ick kende,
geexamineert hadde, onder anderen een Gerenegeerde Engels-Man dewelcke
Conſtapel gheweeſt was op de Zee-Roovers die ons genomen hadden, ende
ſiende datter geen apparentie was om eenighe wiſſelingh te doen, (want
ſy waren alle arm) meende ick my te retireren, ende wanneer ick aende
Deure was, ſeyde een tot my: Kent ghy my niet meer? Ick antwoorde hem,
neen ick mijn Vrindt. Doen ſeyde hy my, wanneer ick u laetſtmael ſagh
waert ghy een Slaef qualijck in ordre, ende nu ben ick Slaef ghelijck
gy ſiet. Wie ſijt gy dan, ſeyde ick hem? Hy antwoorde my, ick ben een
Gerenegeerde Biſcain, dewelcke aen uwe Cameraets Ian ende Parinio
aſſiſtentie gaf, ick was ſeer blijde hem te ſien, ende vraeghde
terſtont tijdinge van haer. Ick gingh Don Parinio de Fuſtamente
rapporteren ’t ghene aldaer gepaſſeert was: Maer alſoo het tijdt des
Middagh-Maels was, ſeyde Don Antonio my: Laet ons eerſt aen Tafel gaen
ſitten, ende in ’t eten ſult ghy ons vertellen ’t ghene ghy met de
Turcken ghenegotieert hebt. Ick verhaelde hem alles in ’t korte, niet
vergetende te vertellen de Hiſtorie vande Gerenegeerde Biſcain, die in
het Gevangen-Huys was. Don Anthonio, de welcke tot Duynkercke van
groote authoriteyt was, gaf ordre datmen den Renegado ſoude brengen
inde Kamer daer wy aten. De ordre wierde geexecuteert, ende den
Gerenegeerde Biſcain quam binnen. Voor dat hy ſprack viel hy op ſijn
Knyen, ende trock uyt ſijn Sack een Paternoſter, ende doen ſeyde hy in
Spaens. Soo haeſt als ick genomen ben gheworden, hebbe ick groote
neerſtigheydt ghedaen een Paternoſter te krijghen om onſe Lieve Vrouwe
te bidden, datſe aen de Chriſtenen ſoude willen bekent maecken, dat
al-hoe-wel ick een Renegado ben, ſy nimmermeer qualijck van mijn
getracteert ſijn gheweeſt, maer dat ick haer altoos geaſſiſteert hebbe
ſoo veel my mogelijck is geweeſt. De oorſaecke van mijn ongeluck in het
verſaecken van mijn Geloof is gheweeſt het ghewelt ’t welck mijn
Patroon my en dede, ende ſiet deſen Man, (my toonende) ſal konnen
getuygeniſſe geven van my goede wille tot de Chriſten Slaven. De
woorden van deſen Gerenegeerden Biſcain hadden ſoo grooten kracht, dat
Iuffrouw Malquarto (die de Vrouw van den Huyſe was, want Don Torinio
hadde zijn koſt by haer aen beſteedt) rees op, ende gaf aen den
Renegado een Hembde ende een goet ſtuck Gelts. ’s Anderendaeghs dede
Don Torinio hem verſoenen met de Kerck door een Pater Ieſuyt, genoemt
Pater Carion, ende dede hem daer na in vryheyt ſtellen. Men kocht hem
een Boots-Geſels Kleedt, ende wierde op de Vloot ingeteeckent: Sonder
dat gheluck ſoude hy alle zijn leven langh op de Galeyen van Spaignen
zijn geweeſt, gelijck men met de Renegados doet. ’t Gene ick u vertelt
hebbe is ghebeurt in het Iaer 1643. ende drie Iaren daer na in ’t Iaer
1646. op ſeeckeren dagh wanneer ick op de Burgh binnen de Stadt van
Brugge ging wandelen met eenighe Vrienden, onder andere Monſieur
Oignate ende Monſieur Melgar, ſaghen wy uyt de groote poort komen twee
Spaenſe Capiteynen, wreet uyt ſiende ende van goede mijne met Rottings
in haer Handt, ende wy ſeyden wanneer wy haer ſaghen marcheren, ſy zijn
wel blijde datſe Capiteynen zijn. Wanneerſe dicht by ons quamen, kende
ick eenen die Ian was, daer wy van komen te ſpreecken. Ick ſeyde hem,
met verlof, Signorie, ſijt gy Don Ian? Hy ſeyde my ja; Doen ſeyde ick
hem: Hebt gy niet Slaef gheweeſt inde Stadt van Argiers, ende hebt gy
niet ghekent een Chriſten Slaef genaemt Iacob van Zevere een
Duynkercker? (’t welck in Barbarie mijn Naem was) doen ſpeelde alle
ſijn graviteyt bankeroet, hy viel my om den Hals, ende dede my duyſendt
careſſen: Ick badt hem dat hy middaghmael met my wilde houden, maer
alſoo hy terſtont moſte voorts marcheren, droncken wy maer een dronck
Wijns met malkander. Ick vertelde hem de Hiſtorie van de Renegado, daer
over hy ſeer blijde was, ende hy verhaelde my dat hy op de Galeye
gheroeyt, ende veel gheleden hadde: Maer dat hy nu door faveur van
zijne Vrienden een compagnie ghekreghen hadde, ſonder ghedient te
hebben, ende dat hy met der tijdt een beter conditie verwachte: Waer op
hy ghenootſaeckt was voorts te marcheren. Wy namen afſcheydt van
malkander, ende weynigh daghen daer na hoorde ick ſeggen, dat Don Ian
gereformeert was: ’s Iaers daer na wierde hy doot gheſlaghen, ſijnde in
dienſt van de Coningh.