-- Li venas, mi iros renkonte al li por rakonti, ke vi estas tie ĉi.
Dum mi rakontis pri miaj aventuroj, ŝi de tempo al tempo estis
ĵetinta rigardon tra la fenestro, ĝis kiam ŝi vidis aperi „lin“.
Per rapidaj paŝoj ŝi direktis sin al la Haveno.
Estas homoj, kiuj posedas nekonsterneblan karakteron. Ilia ĉiama
flegmeco estas tia, ke nenia sciigo kapablas konsterni aŭ emocii
ilian animon. Se vi rakontus al ili, ke subite ili fariĝis riĉaj
kiel Rotŝildo, ili akceptus la sciigon kun kvieta mieno kaj kvazaŭ
io tute natura estus okazinta. Se vi rakontus al ili, ke subite ili
fariĝis malriĉaj kiel Hiobo, tiam ili sammaniere aŭskultus vin kun
tiu sama kvieta mieno kaj ankaŭ kvazaŭ nenio eksterordinara estus
fariĝinta. Tiaj homoj akceptas ĉiujn batojn de la sorto kaj ĉiujn
favorojn de Fortuno kun la sama kvieta rigardo, dum eĉ ne unu trajto
sur ilia vizaĝo montras ilian internan emocion.
Tia homo estis „li“, mia adoptinto.
Kiam li eniris kun sia edzino en la ĉambron, kie lin atendis la
reaperinta knabo, tiam li ne svenis kiel ŝi estis sveninta; li ne
ekploris pro ĝojo kiel ŝi estis farinta; li tute simple diris kiel
ĉiam:
-- Mi venis! -- Tiam li estis etendonta la manon al tiu reaperinta
knabo, sed vidante tri knabojn, kiuj similis sin reciproke kiel tri
haroj el lia mentonbarbo sin similis, tiam li ne etendis ĝin, sed
demandis per sia ordinara kvieta voĉo:
-- Kiu do estas la knabo?
-- Ĉu vi ne rekonas min? -- mi demandis.
-- He, ĉu vi estas la knabo? -- li diris, kaj fine etendante sian
manon al mi sola, li diris plue:
-- Mi ĝojas, ke vi fine revenis. Estu bonvena --. Kaj salutante la
ceterajn vizitantojn per kapklino, li eksidis.
Tiun vesperon mi detale rakontis al miaj geadoptintoj ĉion, kion
la leganto jam legis. Mia „patrino“ aŭskultis kun streĉita
atento, sed ŝajnis, kvazaŭ niaj aventuroj faris sur „lin“ nenian
impreson. Kiam mi finis rakonti, mi demandis, kiel do estas mia nomo.
-- Via nomo!? -- li diris.
-- Jes, ĉar mi mem donis al mi la nomon de Jafet, sed kiun vi donis
al mi?
-- Jafet estis la nomo de nia hundo --, diris „li“, ne respondante
mian demandon.
-- Jafet estas nomo el la Biblio --, diris ŝi.
-- Sed kiel vi nomis min? -- mi denove demandis.
-- Ni nomis vin „knabo“ --, li diris kviete.
-- Sed ĉiu knabo ja havas specialan nomon --, mi diris.
-- Jes, ili havas, sed ĉar sur la Insulo estis nur unu knabo, ni
neniam pensis pri tio, doni al vi specialan.
-- Sekve mi ne havis nomon!?
-- Ni nomis vin „knabo“ --, li respondis.
-- Sed sub kiu nomo vi enskribigis min?
-- En nia Biblio? -- li demandis naive.
-- En la komunuma registro de la vilaĝo.
-- Mi tute ne enskribigis vin tie.
-- Kial vi ne faris tion?
-- Pro timo, ke la vilaĝestro ne konsentus, ke vi restus ĉe ni.
-- Vi do deziris tenadi min ĉiam ĉe vi sur tiu ĉi Insulo?
-- Jes. Ni ne havis infanojn kaj decidis adopti vin, kaj tion ni
faris.
-- Sed kion vi intencis fari kun mi poste?
-- Mi ne scias ... ni preskaŭ neniam pensis pri tio.
-- Valoris tamen la penon, pensi pri io tia.
-- Mi pensadis: tio aranĝiĝos per si mem.
-- Sed estis kontraŭleĝe agi tiel. Vi almenaŭ devus enskribigi
min.
-- Mi opiniis ke ne, ĉar oni estis doninta vin al ni.
-- Ĉu ... doninta!?
-- Jes; mi vin trovis en la kesteto, kiun nekonatulo estis metinta
sub la velon de mia boato; mi do rajtis agi kun vi laŭ bontrovo kaj
deziro.
-- Sed povus esti, ke oni estis rabinta min.
-- Mi neniam pensis pri tio. En nia lando neniu rabas infanojn.
-- Ĉu vi posedas ankoraŭ tiun kesteton?
-- Jes.
Li ekstaris, eliris, supreniris la ŝtuparon en la stalo kaj revenis
post momento kun la kesteto.
-- Jen! -- li diris kviete, metante ĝin sur la tablon.
-- En samspeca kesteto la sama fremdulo alportis min en Brej --,
diris Moseo, -- sed sur la suba flanko de la kovrilo staris skribaĵo
per krajono, kiun neniu povis deĉifri.
Kovács pripensis momenton, tiam li diris:
-- Konfuze mi memoras, ke mi skribis sur ĝi peton, ke oni zorgu
por la infano, kiun malicaj viroj volis mortigi. Mi redaktis tiun
peton en la ĉeĥa lingvo, ne subskribante la peton, ĉar mi tiam ne
memoris plu mian nomon, nek la lokon de mia naskiĝo.
Nia vojaĝo al Brej kaj al la Insulo havis pli ol unu motivon; ni
volis ĉiuj konatiĝi kun Rika (kiu sanis ankoraŭ bone) kaj kun
la pastro; due ni deziris viziti la Insulon por esplori, ĉu miaj
geadoptintoj vivas ankoraŭ, kaj por havigi al ni la pruvon, ke mi
vere estas filo de Kovács. La kesteto pruvis sufiĉe.
Ni pasigis agrable la ceteran vesperon parolante pri niaj aventuroj
kaj pri la estonto, kaj ĉar ni parolis plejparte en Esperanto (ni
nun kapablis tion kaj spertis ĝian netakseblan utilecon), miaj
geadoptintoj partoprenis nur malmulte nian interparoladon. De tempo
al tempo Moseo kaj mi konversaciis kun la gastigantoj, ĉar ni
parolis ambaŭ la dialekton de la Insulo, kaj ĉe tiuj okazoj Maksimo
Bjelski aŭskultis kun granda intereso; li tiam komprenis, kial li
antaŭe, kiam li fariĝis mia instruisto, faris tiom da senfruktaj
penoj por traduki la al li strangajn vortojn, kiujn mi parolis. Li
nun informiĝis pri: _boks'm_, _böjn_, _maŭr_, _vōr_, _sik_, kaj
aliaj strangaj _vortoj_ kaj eksciis kun surprizo, frotante al si
la manojn, ke ili signifas: _pantalono_, _subtegmentejo_,
_patrino_, _patro_, _kaprino_; kaj li plengorĝe ridegis pro la
lingvaĉo, kiun li la unuan fojon aŭdis paroli en sia patrujo, kiam
li faris mian konatiĝon.
Mia patro (la mentonbarbulo) diris, kiel laŭkutime, tre malmulte, li
nur esprimis „parole“ sian kontentecon kaj ĝojon, ke mi ne estis
droninta post mia malapero, sed lia vizaĝesprimo tute ne montris,
kiel granda estis tiu ĝojo, ĉar liaj trajtoj restis kiel ili estis.
La plej multajn vortojn li uzis, kiam li rakontis pri sia embaraso,
kiun kaŭzis al li la malaperinta boato.
-- Kiel vi akiris alian? -- mi demandis.
-- Per fajra signalo --, li respondis.
Moseo kaj mi estis kunportintaj niajn muzikilojn, kaj malfrue en la
vespero ni elprenis ilin el la ujoj kaj donis koncerton je honoro de
miaj geadoptintoj.
Estis la unua fojo, ke muziko aŭdiĝis sur la Insulo. Tie oni
aŭdis ĝis nun neniajn sonojn krom la muĝadon aŭ la murmuradon de
la vento, la unutonan plaŭdbruon de la ondoj, la raŭkajn kriojn
de la marbirdoj kaj la blekadon de la du kvarpieduloj. Nia muziko
tre ravis mian „patrinon“. Kiam ŝi aŭdis la „Kol-Nidrej“ kaj
la „Revado“, ŝi ne povis reteni la larmojn. Mia “adoptinto“
tamen estis kiel ĉiam tute nekonsternebla; li aŭskultis, trovis la
muzikon „beleta“ ... sed diris:
-- Mi pli amas la violonon de la blinda Petro, ĉar mi konas la
melodiojn, kiujn li ludas.
Inter la aŭskultantoj estis du, kiuj laŭ tre malsamaj manieroj
konigis sian opinion pri la koncerto. Ili estis la hundo kaj la
papago. La hundo eksidis inter la ludantoj, altigis la nazon,
rigardis la plafonon, kaj malfermante la buŝon, eligis tian
penetrantan kaj tirtonan blekadon, ke ni devis forigi la beston, ĉar
la akompano, per kiu ĝi volis honori la koncerton, malbonigis ĉion.
Mia „patrino“ tial malfermis la pordetojn de sia litŝranko, la
hundo malaperis post ili kaj ni povis ludi plue. La birdo, kiu sidis
ĝis nun preskaŭ daŭre dormanta en sia kaĝo, vekiĝis post la
unuaj sonoj de la violonĉelo, ekstaris sur unu piedo, kaj rigardante
nin grave kun oblikve tenata kapo, aŭskultadis kun videbla atento
kaj laŭte ekfajfis, kiam la muziko finiĝis. Tiam ĝi ekkriis: --
_Nu bone!_ -- kaj refoje ekdormis.
Estis meznokto, kiam ni iris kuŝiĝi. Mi deziris dormi tiun nokton
en la sama ŝranko sur la subtegmentejo, kie mi estis pasiginta
ĉiujn noktojn de mia knabeco; la ceteraj vizitantoj devis ripozi en
la stalo kaj kuŝiĝis sur pajlo, ĉar litoj estis nur du en la domo,
nome la mia kaj tiu de miaj „gepatroj“.
Strangaj pensoj trairis mian kapon, kiam mi post tiom da jaroj de
foresto tiel subite kuŝis en mia antaŭa dormejo, kaj komence la
dormo ne volis ektuŝi miajn okulojn. Mi pensis pri la estinto kaj
miris, ke ĉio fariĝis tiel bona. Sub mi mi aŭdis refoje tiun saman
misteran „segiston“, sed fine li jam ne „laboris“, kaj dum la
unutona bruado de la ondoj (ruliĝantaj ĉiam denove ĉi tien kaj
returnen sur la bordo de la Insulo) iom post iom formortis, miaj
okuloj fermiĝis, kaj mi ekdormis.
Sepa Ĉapitro.
Refoje sur la subtegmenteja ŝtuparo -- Refoja matenmanĝado kun
preĝado kaj cetere -- Mi montras mian Insulon al miaj fratoj kaj al
miaj amikoj -- Sur la dunoj -- „La Fantazio“ -- Johano parolas kaj
agas laŭ stranga kaj mistera maniero -- La leganto fine ekscias,
kiu estas Johano kaj kio fariĝis el li -- La ĉeno el moneroj --
Postskribo kaj fino de Idoj de Orfeo.
Estis ĉirkaŭe je la naŭa horo, kiam en la sekvanta mateno mi
vekiĝis. Mi saltis el mia lito, vestis min kaj rigardis ĉirkaŭe.
Ĉio sur la subtegmentejo estis kiel en mia juneco, kaj la ŝtuparo
staris sur la sama loko, kvankam mia patrino eble utiligis ĝin
neniam por esplori, ĉu „li“ estas venanta. Mi supreniris al la
tegmenta aperturo kaj rigardis eksteren, tute same kiel antaŭ dek du
jaroj mi faris por la lasta fojo.
Nenio antaŭ mi nek post mi estis aliiĝinta. La pecoj da tero (nome
la najbara insulo Borkum kaj la „Plataĵo“) elstaris ankoraŭ ĉiam
el la ondoj. Post mi la bruna „Digo“, kiun mi la antaŭan tagon por
la unua fojo estis vidinta tuj de proksime, sin etendis dekstren kaj
maldekstren, ĝis kiam ĝi perdiĝis ambaŭflanke por mia rigardo.
Marbirdoj ŝvebis ĉiuloke, sed mi nun ne diris: nur atentu, mi
forprenos viajn ovojn, ĉar ovojn mi ja ne plu serĉus. La vidaĵo
ravis min; la vento disblovis miajn harojn, kaj ĉio revokis al mia
memoro la pasintajn jarojn.
Sed mi ne povis restadi sur la ŝtuparo por daŭre admiri la belan
panoramon, kaj mi malsupreniris al la subtegmenteja planko. Sub mi
en la stalo sonis bruo de paŝoj, kaj mi aŭdis la voĉon de Johano
kaj de la aliaj vekiĝintaj gastoj de miaj gepatroj.
Neniam tiom da bruo kaj tiom da movado estis plenigintaj la domon.
Mi malsupreniris la duan ŝtuparon, trairis la stalon, kie la bestoj
malestis (eble pro la bela vetero), kaj mi eniris la ĉambron.
La matenmanĝo staris sur la tablo, kaj mi eksidis inter la aliaj.
Granda amaso da ovoj, biskvitoj, multa pano, lakto kaj butero atendis
nin, kaj ni estis manĝontaj. Laŭkutime mia adoptinto kovris al
si la vizaĝon per la ĉapo (liaj longaj mentonharoj refoje pendis
inter la du brakoj) kaj li preĝis. Preĝinte, li surmetis la ĉapon,
diris: „bonan apetiton!“ kaj ni matenmanĝis. Johano (ĉiam
ridetante) estis pli elokventa ol iam antaŭe kaj rakontis jen en la
insula dialekto, jen en Esperanto pri multaj aferoj. Mia „patrino“,
kiu sin sentis ankoraŭ iom ĝenata inter ĉiuj tiuj gastoj, parolis
malmulte kaj „li“ diris tute nenion, ne pro malkontenteco, ne pro
malbona humoro (lia humoro estis ĉiam la sama), sed ĉar tia estis
lia karaktero; neniam, eĉ nun li ne parolis pli multe ol estis
absolute necese.
Post la manĝado „li“ refoje preĝis, kaj Johano proponis, ke mi
kaj li montru la Insulon al la vizitantoj. Mia patro komencis legi
siajn gazetojn kaj mia patrino diris: -- Nu bone!
Mi eliris kun Moseo, Stanislas kaj Kovács. Post kelkaj momentoj
sekvis la aliaj, unua Maksimo Bjelski kun Ivan kaj lasta Johano kun
la hundo, kiu jam fariĝis lia amiko.
Niaj gegastigantoj prefere restis hejme, _ŝi_ por formeti la
manĝilaron kaj _li_ por legi siajn gazetojn.
La vetero estis belega. La brilanta suno staris alte sur la ĉielo,
kaj kiam ni alvenis sur la dunoj, la kvieta maro sin etendis antaŭ
niaj piedoj kiel arĝenta spegulo, ĉar ne unu sulketo sin movetis
sur la supraĵo. La bela vidaĵo ravis nin, kaj ni eksidis momenton
sur la sablo por rigardi kaj admiri ĝin. Post kelka tempo ni
ekpromenis laŭlonge de la tuta marbordo, de unu duno al alia,
fortimigante aretojn da marbirdoj. Laŭte blekante ili flugis
ĉirkaŭ ni, eble timante, ke ni forprenus iliajn ovojn; sed kvankam
mi montris kelkajn nestojn, ni ne elprenis la ovojn.
Ni venis al la suda flanko de la Insulo, kie kuŝis la ŝlimaĵo,
trairis tra ĝi kaj refoje alvenis ĉe la dunoj.
Kvankam la laciĝo nin ekprenis (ĉar ni ne kutimis marŝi alten kaj
malalten sur la mola sablo), ni suriris denove la unuan dunon kaj
eksidis por ripozi.
Nur unu ŝipo, velŝipo kun du mastoj estis videbla sur la maro. Ĝi
venis el la okcidento kaj sin direktis al la Insulo. Ĝi estis simila
al blanka cigno kaj alproksimiĝis majeste sed malrapide, ĉar la
vento estis malforta.
Ni rigardis la ŝipon momenton, kaj Johano ekstaris.
Per la mano li ŝirmis al si la okulojn kontraŭ la suno por pli
oportune rigardi la ŝipon; tiam stranga, melankolia esprimo, kiun
mi preskaŭ neniam vidis ĉe li, glitis sur lia vizaĝo. Ankoraŭ
momenton li atente ekzamenis la velojn, tiam li diris kvazaŭ al si
mem:
-- _La Fantazio._
Mi ne komprenis la veran signifon de tiuj vortoj, ne povante imagi,
ke la alproksimiĝanta velŝipo portas tiun nomon, ĉar nenies okulo,
eĉ ne la lia povus distingi je tiu granda distanco, kiu nomo staras
sur la antaŭkilo de la ŝipo.
-- Ĉu vi rekonas ĉi tiun dunon? -- mi demandis al Johano.
-- Jes, ĉi tie mi alvenis al vi kiel nudulo ... antaŭ dek du jaroj --,
li respondis.
Ni eksilentis momenton, rigardante la ŝipon; tiam li diris plue:
-- _Estas tempo de veno, kaj estas ankaŭ tempo de foriro;
tiel volas la sorto, kaj neniu povas ŝanĝi tion... Kelkfoje la
momento de foriro estas malagrabla kaj malĝojiga, sed ni devas nin
submeti._
Mi ne komprenis, kion liaj vortoj signifas; ili ŝajnis al mi
strangaj; post momento li diris plue:
-- Ĝi alproksimiĝas pli kaj pli -- kaj li etendis la manon al la
ŝipo; mi tamen ne vidis ĝin plu, ĉar maldensa nebulo ekĉirkaŭis
nin subite. Ŝajnis tamen al mi, ke Johano ĝin vidas ankoraŭ, ĉar
liaj rigardoj restis fiksitaj sur la sama loko.
Stranga timo, mi ne sciis pro kio, subite ekregis min. Mi rigardis
Johanon; li staris kiel giganta statuo super mi. Liajn trajtojn mi
ne povis plu distingi pro la plidensiĝanta nebulo. Apenaŭ mi povis
distingi miajn krurojn, tuj poste mi distingis plu nenion. Kiam mi
rigardis refoje supren al Johano, li estis malaperinta, kvankam tuj
antaŭe li staris apud mi, eĉ tiel proksime, ke mi estus povinta
tuŝi liajn krurojn. Mi pensis, ke li estis farinta kelkajn paŝojn
malsupren en la direkto de la maro.
-- Kien vi iras? -- mi demandis, sed ne ricevis respondon; mi aŭdis
nur brueton kvazaŭ de io falanta sur la sablon kelkajn paŝojn
antaŭ mi. Du ... tri ... kvarfoje mi aŭdis tiun saman bruon, sed
pro la densa nebulo mi nenion distingis.
Mi rampis antaŭen kaj trovis vestojn. Mi rigardis ilin atente ...
ili estis la vestoj de Johano. Mi ekmiris kaj ektimiĝis.
-- Johano!! -- mi ekkriis, sed ne ricevante respondon, mi vokis al
mi la aliajn. Ni atendis, esperante ke li revenus aŭ respondus, sed
vane. Fine la nebulo supreniĝis, ne iom post iom kiel ĝi estis
veninta, sed subite, kaj jen antaŭ ni, je kelkaj paŝoj da distanco
ni lin ekvidis. Ĝis la brusto li staris en la maro kvazaŭ por sin
bani, sed li tute ne intencis bani sin. Serioze kaj gravmiene li
rigardis nin; tiam li donis al ni signon per la mano, kvazaŭ por
peti nian atenton, kaj ekparolis:
-- Miaj amikoj, aŭskultu min dum kelkaj momentoj; mi havas ion por
diri al vi ĉiuj. Sciu do, ke la tempo de mia foriro alvenas. Mi ne
povas restadi tie ĉi pli longe. Fakte mi ja tute ne apartenas al la
homaro, kaj tial mi ne havas la rajton vivi inter la homoj... Kiam
mi alvenis sur ĉi tiun Insulon antaŭ dek du jaroj, tiam mi venis
por ordigi tion, kion la sorto estis malordiginta, ĉar ordinara
homo ne povus tion fari. Mi vivis inter la homoj sub multaj strangaj
cirkonstancoj. Mi estis jen riĉa, jen malriĉa, sed ĉiam feliĉa
kaj kontenta, ĉiam agante laŭ cirkonstancoj. Mi estis kelnero,
maristo, flegisto de frenezuloj, purigisto de kamentuboj, aktoro,
promenanta propagandilo, kaj eĉ resanigisto. Kiam mi estis riĉa, mi
fordonis mian monon por helpi al malfeliĉuloj, kaj mi faris bonon
al ĉiu, kiu ajn bezonis tion. Tia homo ne povas ekzisti en realo,
kaj li ne ekzistas, ne ekzistis kaj neniam ekzistos; homoj estas nur
homoj.
Kiam mi rakontis al la geadoptintoj de Jafet, ke mi naskiĝis en „la
Urbo“, tiam mi diris malveraĵon. Mi ne naskiĝis en urbo, nek en
vilaĝo. Mi naskiĝis en _Fantaziujo_, kaj la _Fantazio_ portis min
ĉi tien, kaj per la _Fantazio_ mi foriros........
Li etendis la brakon al la ŝipo, kiu nun estis tiel proksima, ke
ĝia nomo estis klare legebla sur la antaŭkilo, kaj li diris plue:
-- Jen tiu sama _Fantazio_; per ĝi mi nun foriras _senrevene_.
Antaŭ ol forlasi vin, mi tamen volas doni al vi bonan konsilon.
... Uzu viajn talentojn, kaj se iam la sorto estos kontraŭa al viaj
deziroj, ne fariĝu tiam fatalistoj, sed pensu pri la pilgrimanto,
kiu kuiris siajn pizojn. Tiam ĉio fariĝos bona... Kaj nun...
Adiaŭ! -- -- -- --
Li eksilentis, adiaŭdiris lastfoje per la mano, turnis al ni la
dorson kaj naĝis for. Ni okule sekvis lin, ĝis kiam li suprenrampis
la ŝnuran ŝtuparon de la ŝipo; ni vidis lin salti trans la
ŝirmferdekon, kie li malaperis por ĉiam.
Gracie la _Fantazio_ glitis for tra la ondetoj de la maro kaj
kvaronan horon poste ni ne vidis ĝin plu...
Ni staris kvazaŭ vekiĝintaj el sonĝo. Fine mi klinis min por
kolekti la vestojn de la malaperinta amiko, sed ... ili estis for,
lasantaj nur unu postsignon, ĉar sur la sablo mi trovis ... lian
ĉenon el miaj arĝentaj moneroj.
* * * * *
Postskribo.
Ni iris returnen al la domo. Miaj geadoptintoj sidis kviete ĉe la
tablo, _ŝi_ trikante je ŝtrumpo, _li_ legante gazeton kaj kraĉante
ĉiuloken sian brunan kraĉaĵon, ruinigante la belajn figurojn el
sablo, per kiuj ŝi estis ornaminta la plankon de la ĉambro.
Sur la tablo kuŝis letero, postlasita de Johano, kaj sendita de
la Delegito el Belgrado. Ĝi estis adresita al Kovács en la „Sep
Preĝejoj de Romo“. Li malfermis la leteron kaj ekpaliĝis, sed ne
pro ektimo, ĉar li legis:
„Mia kara Eduardo,
Dank' al Dio, ni ĉiuj (vi, la filoj kaj mi) vivas. -- Dum danĝera
malsano atakinta min en la cirka veturilo, Mareau transportigis
min al malsanulejo en Buda-Pest, kie mi restis kvin monatojn. Kiam
mi estis resaniĝinta, la veturilo kun Mareau kaj Stanislas estis
malaperinta kaj ĉiuj penoj retrovi ilin, restis senfruktaj. Mi
reiris al miaj gepatroj. Ili pardonis al mi mian konduton, kaj mi
restadis ĉe ili, pensante neniam revidi vin kaj niajn infanojn. Sed
la sorto decidis, ke fine ni revidus unu la aliajn. Ĉi tiun matenon
mi ekvojaĝos vagonare al Hago; mi scias, en kiu hotelo vi estos,
atendu min tie.
Vin ĉiujn ĉirkaŭbrakas:
Via Amalia.“
Mia patro (Kovács) enmanigis al mi la skribaĵon, kaj mi legis ĝin
voĉe, tiam mi diris:
-- Johano estis prava: Ĉio fariĝis bona.
La postan tagon ni forlasis la Insulon.
Ivan estis tre malĝoja kaj melankolia pro la perdo de sia amiko kaj
faris multajn grimacojn por reteni siajn larmojn.
-- Kion fari sen li!? -- li diris. -- Mi _ĉiam_ kredis lin
neordinara homo, sed neniam mi atendis, ke li tiel subite malaperus
... ho ve! -- kaj mi respondis:
-- Kuiru ilin, Ivan, kaj ĉio fariĝos bona. Vi estis la amiko de
Johano, sekve ankaŭ la nia, kaj ni zorgos pri tio, ke vi povu reiri
al via patrino en Patersburgo por restadi ĉe ŝi tiel longe, kiel vi
deziras.
Kaj al Maksimo Bjelski mi diris:
-- Vi restadu ĉe ni, kien ajn ni vojaĝos; ĉu vi konsentas?
La vireto frotis al si la manojn kaj jese kapklinis; li estis tro
nervema por paroli.
* * * * *
Nia boato, direktata de Ivan, glitis antaŭen. La kontraŭaĵoj de la
sorto, kiujn ni spertis ĝis nun, estis forgesitaj, kaj dum en niajn
orelojn sonis ankoraŭ la lastaj vortoj de Johano, ni iris renkonte
al la antaŭ ni kuŝanta Estonto, plenaj je kuraĝo kaj plenaj je
konfido kaj espero, kiel veraj:
_Idoj de Orfeo_.
Piednotoj
[1] Ĉerpita el „Les Belles Images“ no. 466, jarkolekto 1913.
[2] Mi ne scias, verŝajne ĝi estis rabia, ĉar ĝi volis min mordi.
[3] Iru diablon!
[4] La leganto ne miksu „P_a_tersburgo“ kun „P_e_tersburgo“.
[5] Kie estas Johano?
[6] Mi ne povas vin kompreni.
[7] Elparolu: Maró.
[8] arĝenta monero valoranta 2½ guldenojn.
[9] Ĉu vi parolas germane?
[10] Malmulte germane, mi estas ruso.
[11] La leganto ne miksu Patersburgon kun Petersburgo.
[12] Het „Y“ (elparolu Ej) estas haveno en _Amsterdamo_.
[13] Haveno en Roterdamo.
[14] Elparolu sĥiper = kapitano de ŝipo = ŝipestro.
[15] pensiumita.
[16] Ĉi tie loĝis Spinoza de 1675 ĝis sia morto 1677.
[17] elparolu: Van Elshaŭt.
[18] „Persistado“.
[19] La tiel nomataj vosthavaj ciferoj 7 kaj 9. Ili alportas feliĉon,
oni diras, al posedantoj de loteriaj biletoj.
[20] „-anto“ estas hispana sufikso, kiu signifas „antaŭe“.
Rosin_anto_ = besto, kiu antaŭe estis »rocin« = ĉevalo.
Sanĉ_anto_ = persono, kiu antaŭe estis _Sanĉo_.
Enhavo.
Unua Parto. La Insulano.
Paĝo
Ĉapitro Unua 1
Ĉapitro Dua 19
Ĉapitro Tria 43
Ĉapitro Kvara 65
Ĉapitro Kvina 87
Ĉapitro Sesa 107
Ĉapitro Sepa 126
Ĉapitro Oka 145
Ĉapitro Naŭa 168
Dua Parto. La Trovito.
Ĉapitro Unua 175
Ĉapitro Dua 188
Ĉapitro Tria 204
Ĉapitro Kvara 217
Ĉapitro Kvina 232
Ĉapitro Sesa 249
Tria Parto. La Cirka knabo.
Ĉapitro Unua 271
Ĉapitro Dua 282
Ĉapitro Tria 287
Ĉapitro Kvara 297
Ĉapitro Kvina 310
Ĉapitro Sesa 332
Ĉapitro Sepa 347
Kvara Parto. Don Kiĥoto kaj Sanĉo Panza.
Ĉapitro Unua 363
Ĉapitro Dua 386
Ĉapitro Tria 406
Ĉapitro Kvara 420
Ĉapitro Kvina 436
Ĉapitro Sesa 445
Kvina Parto. Idoj de Orfeo.
Ĉapitro Unua 465
Ĉapitro Dua 479
Ĉapitro Tria 483
Ĉapitro Kvara 501
Ĉapitro Kvina 511
Ĉapitro Sesa 519
Ĉapitro Sepa 533
Druck von Max Schmersow, Kirchhain N.-L.
Notoj de transskribinto:
La originala libro enhavis liston de preseraroj. Ĉiujn el ili mi
korektis en ĉi tiu teksto. Mi ĝustigis la nombrovortojn, kaj samigis
la diversajn formojn de la nomoj _Max Bruch_ kaj _Kovács_, kaj la
stilo de la jaro-vortojn. Mi provizis multajn mankantajn supersignojn
kaj interpunkciajn ĝustigaĵojn. Multaj okazoj de diversnombraj
multstreketoj kaj multpunktoj konserviĝas, kiel en la originala libro.
En la originalo, en la tria ĉapitro de la kvina parto, kiel dividiloj
inter leteroj, okazis malkutimaj streketoj ĝis finoj de la linioj.
Mi anstataŭigis ilin per mallongaj kutimaj dividiloj. Por signifi
vortemfazojn la originala libro uzis gesperrt-stilan aspekton
(kun kromaj interliteraj spacoj). Anstataŭe mi uzis kursivan tiparon
en html-a dosiero, kaj _substrekojn_ en nur-tekstaj dosieroj. Aliaj
ĝustigaĵoj registriĝis per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn
paĝkomencojn mi simile registris.