farraria pistrina extra villam facienda videntur, ut | ab (5)
ignis periculo sint villae tutiores. si quid delicatius in
villis faciundum fuerit, ex symmetriis quae in urbanis
supra scriptae sunt constituta ita struantur uti sine inpeditione 5
6 rusticae utilitatis aedificentur. omniaque aedificia
ut luminosa sint oportet curari, sed quae sunt ad villas,
faciliora | videntur esse ideo quod paries nullius vicini (10)
potest obstare, in urbe autem aut communium parietum
altitudines aut angustiae loci inpediundo faciunt obscuritates. 10
itaque de ea re sic erit experiundum. ex qua
parte lumen oporteat sumere linea tendatur ab altitudine
parietis qui videtur obstare ad | eum locum quo oporteat (15)
inmittere, et si ab ea linea in altitudinem cum prospiciatur
poterit spatium puri caeli amplum videri, in eo loco 15
7 lumen erit sine inpeditione. sin autem officient trabes
seu limina aut contignationes, de superioribus partibus
aperiatur et ita inmittatur. et ad summam ita | est (20)
gubernandum ut ex quibuscumque partibus caelum prospici
poterit, per eas fenestrarum loca relinquantur, sic 20
enim lucida erunt aedificia. cum autem in tricliniis ceterisque
conclavibus maximus est usus luminum, tum etiam
in itineribus clivis scalis, quod in is saepius alii aliis
obviam ve|nientes ferentes sarcinas solent incurrere. (25)
Quoad potui distributiones operum nostratium, ut sint 25
aedificatoribus non obscurae, explicui. nunc etiam quemadmodum
Graecorum consuetudinibus aedificia distribuantur,
uti non sint ignota, summatim exponam.
VII | Atriis Graeci quia non utuntur, neque aedificant, sed =149=
ab ianua introeuntibus itinera faciunt latitudinibus non 30
spatiosis, et ex una parte equilia, ex altera ostiariis cellas,
5 scripta _x_. | uti _HS_: ut _G_.
13 quo _G_: qui _HS_.
15 videre _S_.
16 officient _x_ (_sed_ e _in ras. S_).
17 lumina _x_.
20 ea _x_.
23 in _G_: _om. HS_. | clivis _HG^{c}_: clauis _G_, diuisis _S_. | his
_x_ (_sed_ [h/ı]s _H_). | alii aliis _GS_: ali|us aliis _H_.
31 ae(ę _GS_)qualia _x_. | osteariis _x_.
* * * * *
Page 148
statimque ianuae interiores finiuntur. hic autem locus
inter | duas ianuas graece θυρωρειον appellatur. deinde (5)
est introitus in peristylon. id peristylon in tribus partibus
habet porticus inque ea parte quae spectat ad meridiem
duas antas inter se spatio amplo distantes in quibus trabes 5
invehuntur, et quantum inter antas distat, ex eo tertia
adempta spatium | datur introrsus. hic locus apud nonnullos (10)
2 prostas, apud alios pastas nominatur. in his locis
introrsus constituuntur oeci magni, in quibus matres familiarum
cum lanificis habent sessionem. in prostadis autem 10
dextra ac sinistra cubicula sunt conlocata, quorum unum
thalamos, alterum amphi|thalamos dicitur. circum autem (15)
in porticibus triclinia cotidiana, cubicula, etiam cellae
familiaricae constituuntur. haec pars aedificii gynaeconitis
3 appellatur. coniunguntur autem his domus ampliores habentes 15
lautiora peristyla, in quibus pares sunt quattuor
porticus altitudinibus, aut una quae ad | meridiem spectat (20)
excelsioribus columnis constituitur. id autem peristylon
quod unam altiorem habet porticum, rhodiacum dicitur.
habent autem eae domus vestibula egregia et ianuas proprias 20
cum dignitate porticusque peristylorum albariis et
tectoriis et ex intestino opere lacunariis ornatas, | et in (25)
porticibus quae ad septentrionem spectant triclinia cyzicena
et pinacothecas, ad orientem autem bybliothecas, exhedras
ad occidentem, ad meridiem vero spectantes oecos 25
| quadratos tam ampla magnitudine uti faciliter in eis =150=
2 thyroron _x_.
3 peri(y _G_)stylon id peristy(i _H_)lum _x_. _sic etiam 128, 1_
(_HS_). _142, 20_ (_HS_). _142, 24_ (_x_). _149, 21_ (_x_). _172, 2_
(_x_). _item Varro_. _unde semper_ τὸ περίϲτυλον _sic reddidi in hac
editione_.
4 in quae (_H_, qua _GS_) parte quae(ę _GS_) _x_.
6 distat _G_: distant _HS_. | eo _HS_: ea _G_.
7 adempta _HS_: dempta _G_.
8 prostas: _ante corr._ postas _S_. pastas _HS(G^{c})_: partes _G_.
10 lanificis _HS_: -ciis _G_. | prostadii _x_.
12 thalamus _x_. | amphithalamos _x_: -mus _ante corr. H_.
14 constituantur _S_. | ginae(ę _GS_, e _G^{c}_) conitis _x_.
16 peristylia _x_.
18 peristylum _x_.
19 rhodiacum _SG^{c}_ (rhodia cum _HG_).
20 eae (eę _S_) _HS_: hę _G_.
21 peristyliorum _x_.
24 by(i _S_)bliothecas _G_, biblyothecas _H_.
25 oecos quadrata(| _G_) ostia ampla _x_.
26 eis: eo _x_.
* * * * *
Page 149
quattuor tricliniis stratis ministrationum ludorumque operis
4 locus possit esse spatiosus. in his oecis fiunt virilia convivia.
non enim fuerat institutum matres familiarum
eorum mori|bus accumbere. haec autem peristyla domus (5)
andronitides dicuntur, quod in is viri sine interpellationibus 5
mulierum versantur. praeterea dextra ac sinistra domunculae
constituuntur habentes proprias ianuas triclinia
et cubicula commoda, uti hospites advenientes non in
peristyla sed in ea | hospitalia recipiantur. nam cum (10)
fuerunt Graeci delicatiores et fortuna opulentiores, hospitibus 10
advenientibus instruebant triclinia cubicula cum penu
cellas primoque die ad cenam invitabant, postero mittebant
pullos ova holera poma reliquasque res agrestes. ideo
pictores ea quae mittebantur hospi|tibus picturis imitantes (15)
xenia appellaverunt. ita patres familiarum in hospitio 15
non videbantur esse peregre, habentes secretam in his
5 hospitalibus liberalitatem. inter duo autem peristyla ad
hospitalia itinera sunt quae mesauloe dicuntur, quod inter
duas aulas media sunt interposita, nostri autem | eas andronas (20)
appellant. 20
Sed hoc valde est mirandum, nec enim graece nec
latine potest id convenire. Graeci enim ανδρωναϲ appellant
oecos, ubi convivia virilia solent esse, quod eo mulieres
non accedunt. item aliae res sunt similes, uti xystus
prothyrum | telamones et nonnulla alia eius modi. ξυϲτοϲ 25
enim est graeca appellatione porticus ampla latitudine, in
qua athletae per hiberna tempora exercentur. nostri autem
hypaethrus am|bulationes xysta appellant, quas Graeci =151=
1 operas _G_.
3 matris _HS_: -es _G_.
4 peristy(i)lia _x_ (_item v. 9. 18_).
5 andronitides _x_. | is: his _x_.
12 postero _HG_: postero die _S_.
14 imitant᷎ _H_, -t᷑ _S_ (-tes _G_).
17 ad: & (_HS_, et _G_) _x_.
18 quem | esaulo edicuntur _H_ (quę mesauloe dn̄r _S_), q; me‿saulę
dicuntur _G_.
22 (= 19) andronas _x_.
23 oecus _x_ (oecos _G^{c}_).
24 accedunt _HS_, -dent _G_. | res sunt _H^{c} GS_: sunt res _ante
corr. H_.
25 protyrum _x_ (prot[ⱶ/y]rū _S_). | thalamones _x_. | xystos _x_.
28 hyp&rus _GS_, hy[.e/p̣t]rus _G^{c}_. | xysti _x_.
* * * * *
Page 150
παραδρομιδαϲ dicunt. item προθυρα graece dicuntur quae
sunt ante ianuas vestibula, nos autem appellamus prothyra
quae graece dicuntur διαθυρα. item si qua virili figura
signa mutulos aut coro|nas sustinent, nostri telamones (5)
appellant, cuius rationes quid ita aut quare dicantur ex 5
historiis non inveniuntur, Graeci vero eos ατλανταϲ vocitant.
Atlas enim formatur historia sustinens mundum,
ideo quod is primum cursum solis et lunae siderumque
omnium versationum rationes vigore | animi sollertiaque (10)
curavit hominibus tradendas, eaque re a pictoribus et 10
statuariis deformatur pro eo beneficio sustinens mundum,
filiaeque eius Atlantides, quas nos vergilias, Graeci autem
πλειαδαϲ nominant, cum sideribus in mundo sunt dedicatae.
nec tamen ego ut mutetur consuetudo nominatio|num (15)
aut sermonis, ideo haec proposui, sed uti non sint 15
ignota philologis exponenda iudicavi.
Quibus consuetudinibus aedificia italico more et Graecorum
institutis conformantur exposui, et de symmetriis
singulorum generum proportiones perscripsi. ergo quoniam
| de venustate decoreque ante est conscriptum, nunc exponemus 20
de firmitate quemadmodum ea sine vitiis permanentia
ad vetustatem conlocentur.
VIII Aedificia quae plano pede instituuntur, si fundamenta
eorum facta fuerint ita ut in prioribus libris de muro et
| theatris a nobis est expositum, ad vetustatem ea erunt 25
sine dubitatione firma. sin autem hypogea concamarationesque
| instituentur, fundationes eorum fieri debent crassiores =152=
1 paradromidas _x_. | prothy(i _G_)ra _x_.
2 ante ianuas _S_: ante inianuas _HG_. | prothyra _x_.
3 graeci _H et_ (greci) _ante corr. S_. | diathyra _x_.
4 telamones (_hic_) _x_.
5 cuius _HG_: quorū _S_ (_sed in m._ ꝉ cuıꝰ _S^{c}_). | rationes _GS_:
-ne _H_.
6 atlantas _GS_: &lantas _H_. | vocitant: appellant _S_.
7 formatur historia: _sic x_ (_non_ historia formatur).
8 is _GS_: his _H_.
10 tradenda _x_. | res _x_.
13 pliadas _x_.
15 sermonis _G_: -nes _HS_. | uti (utei): ut ei _HG_ (ut _S_, ut ea
_G^{c}_).
19 perscripsi. Ergo _GS_: perscribsi ero _H_.
24 ut _GS_: aut _H_.
25 a _G_: _om. HS_. | eae (eę _S_) _x_ (ea _G^{c}_).
26 ypogea _x_. | concama rationes inst. _ante corr. S_ (-me‿ra- _S^{c}
qui add. omissum_ q⁊ = _x_).
* * * * *
Page 151
quam quae in superioribus aedificiis structurae sunt
futurae, eorumque parietes pilae columnae ad perpendiculum
inferiorum medio conlocentur, uti solido respondeant.
nam si in pen|dentibus onera fuerint parietum aut columnarum, (5)
2 non poterunt habere perpetuam firmitatem. praeterea 5
inter limina secundum pilas et antas postes si supponentur,
erant non vitiosae. limina enim et trabes structuris
cum sint oneratae, medio spatio pandantes frangunt
sublisas structuras. | cum autem subiecti fuerint et subcuneati (10)
postes, non patiuntur insidere trabes neque eas 10
3 laedere. item administrandum est uti levent onus parietum
fornicationes cuneorum divisionibus et ad centrum respondentes
earum conclusurae. cum enim extra trabes aut
liminum capita arcus cuneis erunt | conclusae, primum non (15)
pandabit materies levata onere, deinde si quod vetustate 15
vitium ceperit, sine molitione fulturarum faciliter mutabitur.
4 itemque quae pilatim aguntur aedificia, cum cuneorum
divisionibus coagmentis ad centrum respondentibus
fornices concluduntur, extremae pilae in his latiores | spatio (20)
sunt faciundae, uti vires eae habentes resistere possint, 20
cum cunei ab oneribus parietum pressi per coagmenta ad
centrum se prementes extrudent incumbas. itaque si angulares
pilae erunt spatiosis magnitudinibus, continendo
cuneos firmitatem operibus praestabunt.
5 | Cum in his rebus animadversum fuerit uti ea 25
dili|gentia in is adhibeatur, non minus etiam observandum =153=
est uti omnes structurae perpendiculo respondeant neque
habeant in ulla parte proclinationes. maxima autem esse
5 poterunt _G_: -rint _HS_.
6 lumina _x_. | sub(p _S^{c} G^{c}_)ponentur _GS_: suppona(e
_H^{c}_)ntur _H_.
9 subly(i _G^{c}_)si _x_.
10 inside|ra _H_.
11 utile ventonus _HS(G^{c})_: uti. Li|ventonus _G_ (_ubi in m.
G^{c}_ ī aꝉ uti ventonus).
12 cuneorum _H_: cum eorum (_sic_) _GS_.
14 Cumeis _ante corr._ (Cun≣̮eis) _G_. | conclusae (-ę _G_) _x_.
15 matries _G_.
16 ceperit _G_: coeperit _H et_ (c[o/e]perit) _G^{c}_, cęperit _S_.
17 cum (cuneorum): et (& _HS_) _x_.
22 extruderent _x_.
26 is: his _x_.
27 perpendicula _G_.
* * * * *
Page 152
debet cura substructionum, quod in his infinita vitia so|let (5)
facere terrae congestio. ea enim non potest esse semper
uno pondere quo solet esse per aestatem, sed hibernis
temporibus recipiendo ex imbribus aquae multitudinem
crescens et pondere et amplitudine disrumpit et extrudit 5
6 structurarum saeptiones. itaque ut huic vitio medeatur,
sic erit | faciundum ut primum pro amplitudine congestionis (10)
crassitudo structurae constituatur, deinde in frontibus
anterides, sive erismae sunt, una struantur, eaeque inter
se distent tanto spatio quanta altitudo substructionis est 10
futura, crassitudine eadem qua substructio. procurrant autem
ab imo pro | quam crassitudo constituta fuerit substructionis, (15)
deinde contrahantur gradatim ita uti summam
7 habeant prominentiam quanta operis est crassitudo. praeterea
introrsus contra terrenum coniuncta muro serratim 15
struantur, uti singuli dentes ab muro tantum distent
quanta altitudo futura erit substru|ctionis, crassitudines (20)
autem habeant dentium structurae uti muri. item in extremis
angulis cum recessum fuerit ab interiore angulo
spatio altitudinis substructionis, in utramque partem signetur 20
et ab his signis diagonios structura conlocetur, et ab
ea media altera coniuncta cum angulo muri. | ita dentes (25)
et diagonioe structurae non patientur tota vi premere
murum, sed dissipabunt retinendo impetum congestionis.
8 | Quemadmodum sine vitiis opera constitui oporteat et =154=
uti caveatur incipientibus exposui. namque de tegulis aut 26
tignis aut asseribus mutandis non est eadem cura quemadmodum
de his, quod ea quamvis sint vitiosa, faciliter
mu|tantur. itaque quae nec solida quidem putantur esse, (5)
6 septiones _x_ (p _in ras. S_).
9 erismae(-ę _S_) _HS_, aerismae _G_.
11 crassitudinis _x_. | (--14) procurrat … contrahatur … habeat _x_.
12 pro quam: per quam (quem _ante corr. H_) _x_. | fuerit _HS_: -rat
_G_.
17 crassitudines _GS_: -nis _H_.
21 diagonius _HS_, -niis _G_ (-nii _G^{c}_).
23 diagoniae _H_, -nie _G_, -nię _S(G^{c})_.
24 retinendum (-ū _G_) _x_ (-do _L_). | congestionis _G_: -nes _HS_.
25 opera constitui _(ante corr.) om. G_. | oport& _ante corr. S_.
28 sunt _x_.
29 itaque nec solidi _x_.
* * * * *
Page 153
quibus rationibus haec potuerint esse firma et quemadmodum
9 instituantur exposui. quibus autem copiarum generibus
oporteat uti, non est architecti potestas, ideo quod
non in omnibus locis omnia genera copiarum nascuntur,
ut in primo volu|mine est expositum. praeterea in domini 5 (10)
est potestate utrum latericio an caementicio an saxo
quadrato velit aedificare. itaque omnium operum probationes
tripertito considerantur, id est fabrili subtilitate
et magnificentia et dispositione. cum magnificenter opus
perfectum aspicietur, a domini po|testate inpensae 10 (15)
laudabuntur, cum subtiliter, officinatoris probabitur exactio, cum
vero venuste proportionibus et symmetriis habuerit auctoritatem,
10 tunc fuerit gloria architecti. haec autem recte
constituuntur, cum is et a fabris et ab idiotis patiatur
accipere se consilia. namque omnes homines, | non solum 15 (20)
architecti, quod est bonum possunt probare, sed inter
idiotas et eos hoc est discrimen quod idiota nisi factum
viderit, non potest scire quid sit futurum, architectus
autem simul animo constituerit, antequam inceperit et
venustate et usu et decore quale sit futurum habet definitum. 20
| Quas res privatis aedificiis utiles putavi et quemadmodum (25)
sint faciundae quam apertissime potui perscripsi.
de | expolitionibus autem eorum uti sint elegantes et sine =155=
vitiis ad vetustatem ＜permanentes＞, insequenti volumine 25
exponam.
1 poterint _x_.
5 ut _HS_: uti _G_. | primo: proximo _x_.
10 a domini: ab omni _x_.
13 gloria architecti _S(G^{c})_: gloria aria architecti _HG_.
14 is _HS(G^{c})_: his _G_.
19 incoeperit _G_.
24 expolitionibus _S_: expoliationibus _HG_.
25 permanentes _om. x_ (_cf. p. 151, 21. 168, 21. 146, 13_).
* * * * *
Page 154
LIBER SEPTIMUS.
1 Maiores cum sapienter tum etiam utiliter instituerunt,
| per commentariorum relationes cogitata tradere posteris, (5)
ut ea non interirent sed singulis aetatibus crescentia voluminibus
edita gradatim pervenirent vetustatibus ad summam 5
doctrinarum subtilitatem. itaque non mediocres sed
infinitae sunt is agendae gratiae, quod non invidiose silentes
prae|termiserunt, sed omnium generum sensus conscriptionibus (10)
2 memoriae tradendos curaverunt. namque si
non ita fecissent, non potuissemus scire quae res in Troia 10
fuissent gestae, nec quid Thales Democritus Anaxagoras
Xenophanes reliquique physici sensissent de rerum natura
quasque Socrates Platon | Aristoteles Zenon Epicurus aliique (15)
philosophi hominibus agendae vitae terminationes
finissent seu Croesus Alexander Darius ceterique reges 15
quas res aut quibus rationibus gessissent fuissent notae,
nisi maiores praeceptorum comparationibus omnium memoriae
3 ad posteritatem commentariis extu|lissent. itaque (20)
quemadmodum his gratiae sunt agendae, contra qui eorum
scripta furantes pro suis praedicant sunt | vituperandi, =156=
quique non propriis cogitationibus scriptorum nituntur, sed 21
invidis moribus aliena violantes gloriantur, non modo sunt
reprehendendi, sed etiam quia impio more vixerunt, poena
condemnandi. nec tamen haec res non vin|dicatae curiosius (5)
ab antiquis esse memorantur. quorum exitus iudiciorum 25
qui fuerint, non est alienum quemadmodum sint
2 Maioris _S_.
7 is: his _x_.
11 nequid _x_ (N[c/e]quid _sic S ipse_). | tales _ante corr. H_.
13 platon … zenon (_sic, sed_ philo _bis_) _x_.
15 croessus _x_.
16 fuissent notae _HS_: non fuissent noctę _G_ (notę _G^{c}_).
17 praeceptorem _ante corr. H_.
18 itaque _HS(G^{c})_: ita _G_.
19 sunt agendae, contra (_L_): sunt agendaest contra _H_, agendę ſ̄.
ſic ec̄tra _S_, sunt agendę ＜sic _add. G^{c}_＞ | econtra _G_.
23 repraehendi (_sic_) _H_. | quia: qui _x_.
24 condempnandi (_ut 157, 14_ condempnatos) _scr. HSG^{c}_ (_non G_),
_ut_ dampnati _SG^{c} 158, 2_ (_non HG_). | haec _H_ (hęc) _G_: hę _S_.
* * * * *
Page 155
4 nobis traditi explicare. reges Attalici magnis philologiae
dulcedinibus inducti cum egregiam bybliothecam Pergami
ad communem delectationem instituissent, tunc item Ptolomaeus
| infinito zelo cupiditatisque incitatus studio non (10)
minoribus industriis ad eundem modum contenderat Alexandriae 5
comparare. cum autem summa diligentia perfecisset,
non putavit id satis esse nisi propagationibus inseminando
curaret augendam. itaque Musis et Apollini ludos dedicavit
et quem|admodum athletarum sic communium scriptorum (15)
5 victoribus praemia et honores constituit. his ita 10
institutis cum ludi adessent, iudices litterati qui eos probarent
erant legendi. rex cum iam sex civitatis lectos
habuisset nec tam cito septumum idoneum inveniret, retulit
ad eos qui supra | bybliothecam fuerunt et quaesiit si (20)
quem novissent ad id expeditum. tunc ei dixerunt esse 15
quendam Aristophanen, qui summo studio summaque diligentia
cotidie omnes libros ex ordine perlegeret. itaque
conventu ludorum cum secretae sedes iudicibus essent
distributae, cum ceteris Aristophanes | citatus quemadmodum (25)
6 fuerat locus ei designatus sedit. primo poetarum 20
ordine ad certationem inducto cum recitarentur | scripta, =157=
populus cunctus significando monebat iudices quod probarent.
itaque cum ab singulis sententiae sunt rogatae,
sex una dixerunt et quem maxime animadverterunt multitudini
placuisse, ei primum praemium, insequenti secundum 25
| tribuerunt. Aristophanes vero cum ab eo sententia (5)
rogaretur, eum primum renuntiari iussit qui minime populo
7 placuisset. cum autem rex et universi vehementer indignarentur,
surrexit et rogando impetravit ut paterentur
1 Regis _H_ (-es _GS_)
2 by(i _GS_)bliothecam _H_.
3 pto(ptho- _G_, p[t/h]o _S_)lomeus _H_.
4 incitatis _H_ (-tus _GS_).
5 contenderet _G_ (-rat _HS_).
8 apolloni _G_.
11 eos: ea _x_.
12 rex _HG_: sex _S_. | sex civitatis: ex civitatis (_H_, -tes _ante
ras. S_, -te _S^{c}_, -tibus _G_) _x_.
13 septu(y _G_, i _S_)mum _H_. | r&ullit (_sic_) _H_ (rettulit _solus
S_). _cf._ retulerunt _x 85, 22_.
14 by(i _S_)bliothecam _HG_.
16 aristophanen _HS^{c}_: -nē _G et ante ras. S_.
24 dixerunt _HS_: direxerunt _G_.
27 eum: cū _S_.
29 imperavit _x_.
* * * * *
Page 156
se dicere. itaque silentio facto docuit unum ex his eum
esse poetam, | ceteros aliena recitavisse, oportere autem (10)
iudicantes non furta sed scripta probare. admirante populo
et rege dubitante, fretus memoria e certis armariis
infinita volumina eduxit et ea cum recitatis conferendo 5
coegit ipsos furatos de se confiteri. itaque rex iussit cum
his agi furti condemnatosque | cum ignominia dimisit, (15)
Aristophanen vero amplissimis muneribus ornavit et supra
8 bybliothecam constituit. insequentibus annis a Macedonia
Zoilus, qui adoptavit cognomen ut Homeromastix vocitaretur, 10
Alexandriam venit suaque scripta contra Iliadem et
Odyssean comparata regi recitavit. Pto|lomaeus vero cum (20)
animadvertisset poetarum parentem philologiaeque omnis
ducem absentem vexari et cuius ab cunctis gentibus scripta
suspicerentur ab eo vituperari, indignans nullum ei dedit 15
responsum. Zoilus autem cum diutius in regno fuisset,
inopia pressus summisit ad regem postulans ut | aliquid (25)
9 sibi tribueretur. rex vero respondisse dicitur Homerum,
qui ante annos mille decessisset, aevo perpetuo multa
milia hominum pascere, item debere qui meliore in|genio =158=
se profiteretur non modo unum sed etiam plures alere 21
posse. et ad summam mors eius ut parricidii damnati
varie memoratur. alii enim scripserunt a Philadelpho
esse in crucem fixum, nonnulli Chii ei lapides esse coniectos,
alii Zmyr|nae vivum in pyram coniectum. quorum 25 (5)
utrum ei acciderit, merenti digna constitit poena. non
enim aliter videtur promereri qui citat eos quorum responsum,
quid senserint scribentes, non potest coram indicari.
10 ego vero, Caesar, neque alienis indicibus mutatis interposito
2 oportere[autem/ạṭ᷑] _G^{c}_.
4 memoriae certis (_id est_ memoria e certis) _H_: memoria. certis _S_,
memorię certis _G_.
7 dimisit _HS_: demisit _G_.
8 aristophanen (_sic_) _x_.
9 byblio(biblyo- _S_, biblio- _G_)thecam _H_. | machedonia _x_.
10 homero mastix _x_.
11 iliaden et odissian _x_.
12 pto(phto- _S_)lomeus _HG_.
15 indignans _G_: -nus _HS_.
17 pressum (-sū _S_) summisit _HG_, pressus misit _G_.
24 cruce _S_. | Chii ei: cııeı _HG_, cuneı _S_.
25 zmirnae(-ę _S_, -e _G_) _sic x_. | vivom _H_.
29 alienas _ante corr. H_.
* * * * *
Page 157
nomine meo id profero | corpus neque ullius cogitata (10)
vituperans institui ex eo me adprobare, sed omnibus
scriptoribus infinitas ago gratias quod egregiis ingeniorum
sollertiis ex aevo conlatis abundantes alius alio genere
copias praeparaverunt, unde nos uti fontibus haurientes 5
aquam et ad propria proposita traducen|tes facundiores et (15)
expeditiores habemus ad scribendum facultates talibusque confidentes
auctoribus audemus institutiones novas comparare.
11 Igitur tales ingressus eorum quia ad propositi mei
rationes animadverti praeparatos, inde sumendo progredi 10
coepi. | namque primum Agatharchus Athenis Aeschylo (20)
docente tragoediam scaenam fecit et de ea commentarium
reliquit. ex eo moniti Democritus et Anaxagoras de eadem
re scripserunt, quemadmodum oporteat ad aciem oculorum
radiorumque extentionem certo loco centro constituto lineas 15
ratione | naturali respondere, uti de incerta re certae imagines (25)
aedificiorum in scaenarum picturis redderent speciem
et quae in directis planisque frontibus sint figurata, alia
12 abscedentia alia prominentia esse videantur. postea Silenus
de symme|triis doricorum edidit volumen, de aede Iunonis =159=
quae est Sami dorica Theodorus, de ionica Ephesi quae 21
est Dianae Chersiphron et Metagenes, de fano Minervae
quod est Priene ionicum Pytheos, item de aede Minervae
dorica quae | est Athenis in arce Ictinos et Carpion, Theodorus (5)
Phocaeus de tholo qui est Delphis, Philo de aedium 25
sacrarum symmetriis et de armamentario quod fecerat
Piraeei portu, Hermogenes de aede Dianae ionica quae
4 alııſ (alı≣ıſ _S_) alıo _x_.
9 quia: quae(-ę _GS_) _x_ (que _G^{c}_).
11 agatarcus _HS_, -tharcus _G_. | eschyle _HS_, aeschilo _G_.
12 scaenam: ad caenam _H_, adcę|nā _G_, ad scaenam _H^{c}_, adscenā
_S(G^{c})_.
15 extentionē _GS_: -ne _H_. | lineas: adlineas _x_.
21 samii _HG_, sann＜i＞ _S^{c}_. | zeodorus _HS_, zeodoricus _G, sed v.
5_ theodorus _x_. | de ionica: ionicae (-ce _S_) _x_.
22 c(ch _S_)resiphon _x_.
23 prienae _H_, -ne _GS_ (-nę _G^{c}_). _cf. p. 8, 4_. | phy(i
_G_)leos _x_.
24 doricae (-ce _SG^{c}_, dorie _G_) _x_. | ictionos _x_.
26 armentario _x_. | fecerat: fuerat _x_.