[1] Kamparana domo en Nordruslando.
[2] Longa surtuto kuntirita ĉe la talio, nacia vestaĵo en
Nordruslando.
[3] Pud = rusa pezmezuro (16,36 kilogramoj).
[4] La servutuloj, kiuj plenumis diversajn servojn en la domo mem
de gesinjoroj, estis nomataj: „kortanoj“. Diversaj ankaŭ estis la
oficoj, okupitaj de ili.
[5] Diablo, arbarkoboldo: insultaj vortoj.
[6] Pekis, nominte la diablon.
[7] Rusaj popolaj herooj, posedintaj eksterordinaran fortecon.
[8] Samovaro, temaŝino, en kiu oni boligas la akvon por prepari la
teon.
[9] Akompanistinoj estis virinoj, kiuj ĉirkaŭis la nobelinon por
amuzi ŝin, legi al ŝi laŭtvoĉe ktp. Ili estis, plejparte, nobelaj
vidvinoj aŭ nobelaj fraŭlinoj el malriĉaj familioj.
[10] Ili iris saluti la sinjorinon kaj, elpetante ŝian benon je ilia
geedziĝo, ili alportis donacojn.
[11] Kun Dio, tiuj vortoj devis esti diritaj antaŭ ĉiu vojaĝo.
[12] La ruĝa tuko, kun kiu oni iras svatiĝi je fraŭlino.
[13] En tiu tempo ĉiu urbo aŭ vilaĝo havis sian limbaraĵon.
[14] La mansvingo, gesto de senespero.
[15] La ĉambelano venis ĉiumatene al la sinjorino por raporti al ŝi
pri domaj aferoj kaj ricevi ordonojn.
[16] Popola rimedo kontraŭ sveno.
[17] Ŝĉi = brasiksupo sen aŭ kun viando, rusa nacia manĝaĵo.
[18] Versto, rusa distancmezuro, 1066 metroj.
[19] La soldatedzino, en tiu epoko la militservo daŭris longe; tial
la edzino de la soldato restis prizorgata de la tuta vilaĝo. Ankaŭ
oni soldatigis ofte ribelajn servutulojn.
[20] Ikonoj: sanktaj bildfiguroj.
[21] En Nordruslando, gubernio en la najbareco de la Moskvo.
[22] Ĉevalkomercistoj vendas kaj aĉetas po amase ĉevalojn, paŝtigante
ilin en la stepoj.
[23] Insekto, pikanta precipe ĉevalojn; ruse: ovod; greke: ojstros;
latine: oestrus; france: œstre; itale: estro; germane: Bremse.
[24] Karesnomoj de -- Fedor, Pavel, Ilja, Konstantin kaj Ivan.
[25] Ĉerpejo, en la paperfabrikoj oni nomas la ejon, kie oni elĉerpas
la paperon en pelvegoj. Ĝi troviĝas ĉe la digo mem, sub la rado de
la papermuelilo.
[26] Defluilo, laŭlonge de ĝi la akvo kuras al la rado.
[27] La eco de krucosigno, forpeli la ĉarmigon senditan de diablo.
[28] „Pura“, la diablo ne havas sur ĝi potencon; „libera“, de diablaj
servistoj.
[29] La rusa popola fantazio lokas ĉie homfigurajn „spiritojn“: En la
arbaro loĝas arbarkoboldo, malbona petolulo, kiu devojigas pasantojn.
En la riveroj loĝas virinaspektaj estaĵoj = „nimfoj“. Ili allogas
virojn. En la domo loĝas „domovoj“ = „domspiritoj“. Ĉiujn tiujn
„spiritojn“ oni nomas „malicaj, malpuraj, malbonaj“. La krucosigno,
farata en oportuna momento, forpelas la diablan forton. Estas lokoj,
konataj kiel „malpuraj, malbenitaj“.
[30] Korvinoj, timemaj birdoj.
[31] La bestoj, laŭ superstiĉaj kredoj, sentas diablan forton.
[32] Nomoj de la hundoj.
[33] Kaftano, kamparana surtuto.
[34] „Sorĉa herbo“, havas econ disfosi la teron.
[35] „Gepatra sabato“ = sabato de la karnavala semajno, antaŭ la
Grandega Fastado, kiu daŭras ĝis Paska dimanĉo. La tago, en kiu
oni rememoras la mortintojn, simila al franca „Toussaint“, germana
„Allerseelen“.
[36] Veremulo, homo bonmora, bonfaranta, vivanta laŭ Dia leĝo. -- La
kolombo estas opiniata sankta birdo. Sur sanktaj bildoj la popola
fantazio personigas la „Sanktan spiriton“ en la figuro de kolombo.
[37] La kamparanoj rusaj tiel nomas la sunan mallumiĝon, pensante, ke
ĝi antaŭdiras tujan finiĝon de la mondo.
[38] „Izba“, kamparana domo en Nordruslando.
[39] En la legendo pri la alveno de „Triŝka“, kiu pereigos homajn
animojn, eble estas ripetata la legendo pri Antikristo.
[40] Hejmsiduloj, en la senco: vi sidas hejme kaj nenion scias.
[41] Akvotruo, la akvo, kiu restas post la printempa degelo kaj
rivera elbordiĝo; ĝi ofte ne sekiĝas eĉ somere.
[42] Ojdipus, lat. Oedipus, reĝo mita en Tebaj (Grekujo), solvis la
enigmon de la Sfinkso, monstro, kiu mortigis ĉiun, kiu ne povis solvi
ĝian enigmon. La grekoj imagis ĝin kiel virgulinon kun leona korpo
kaj birdflugiloj. La egiptaj sfinksoj, kiel simboloj de l’ forto,
estis regule viraj.
[43] Greka paŝtista dio, dio de la verdiĝanta naturo.
[44] Arbarnimfoj.
[45] Aninoj de Bakĥo, la dio de l’ vino.
Notoj de transskribinto:
Mi translokigis ĉiujn piednotojn al la fino de la teksto. Mi silente
ĝustigis etajn interpunkciajn erarojn, kaj registris aliajn ŝanĝojn
per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn paĝkomencojn mi simile
registris.