BRENDEL
Vi do observas la transformon? Jes, -- vi ja povas. Kiam mi lastfoje
metis la piedon en tiun cxi salonon, -- mi staris antaux vi kiel
bonhavulo kaj frapis mian brustposxon.
ROSMER
Nu! Mi ne tute komprenas --
BRENDEL
Sed tia, kia vi vidas min cxi tiun nokton, mi estas detronigita regxo
sur la cindroamaso de mia brulita kastelo.
ROSMER
Se estas io, per kio _mi_ povas helpi vin --
BRENDEL
Vi konservis vian infankoron, Johannes. Cxu vi povas doni al mi
pruntajxon?
ROSMER
Jes, jes, bonvole.
BRENDEL
Cxu vi povas doni dispone idealon aux du?
ROSMER
Kion vi diras?
BRENDEL
Demetitan idealon aux du. Kaj vi faros bonan agon. Cxar nun mi
senestas, mia kara knabo. Tute senhava.
REBEKKA
Cxu vi ne faris vian prelegon?
BRENDEL
Ne, vi loganta sinjorino. Imagu! Gxuste kiam mi pretigas min elversxi
el la korno de abundeco, mi faras la embarasan malkovron, ke mi
bankrotis.
REBEKKA
Sed cxiuj viaj neskribitaj verkoj?
BRENDEL
Dum dudek kvin jaroj mi sidis, kiel avarulo sur sxlosita monkesto.
Kaj hieraux, -- kiam mi malfermas kaj volas sercxi la trezoron, --
jen estas nenio. La dento de la tempo mordis gxin al polvo. Estis
_nichts_ kaj nenio en la tuta afero.
ROSMER
Sed cxu vi do certe tion scias?
BRENDEL
Ne estas loko por dubo, mia favorato. La prezidento konvinkis min pri
tio.
ROSMER
Prezidento?
BRENDEL
Nu ja, -- la ekscelenco do. _Ganz nach Belieben_.
ROSMER
Jes, kiu?
BRENDEL
Peder Mortensgard kompreneble.
ROSMER
Cxu!
BRENDEL
(mistere) Tsx, tsx, tsx! Peder Mortensgard estas la estro kaj reganto
de la estonteco. Neniam mi lokigxis antaux la vizagxo de iu pli
granda. Peder Mortensgard havas en si la cxiopovan kapablon. Li povas
fari cxion, kion li volas.
ROSMER
Ho, ne kredu tion.
BRENDEL
Jes, mia knabo! Cxar Peder Mortensgard neniam volas pli ol li povas!
Peder Mortensgard kapablas vivi la vivon sen idealoj. Kaj _tio_, --
vidu, -- _tio_ estas gxuste la sekreto de la ago kaj la venko. Tio
estas la sumo de cxiu sagxo en la mondo. Jen suficxe!
ROSMER
(mallauxte) Nun mi komprenas, -- ke vi foriras pli malricxa ol kiam
vi venis.
BRENDEL
_Bien_! Prenu nun _Beispiel_ de via antauxa instruisto. Forstreku
cxion, kio enpresadis en vin. Ne konstruu vian kastelon sur cedanta
sablo. Kaj esploru, kaj provu, -- antaux ol vi konstruos sur tiu
belega kreajxo, kiu cxi tie dolcxigas vian vivon.
REBEKKA
Cxu al mi vi aludas?
BRENDEL
Jes, mia alloga marvirino
REBEKKA
Kial ne estus konstruinde sur mi?
BRENDEL
(pasxon pli proksimen) Mi sciigxis, ke mia antauxa lernanto havas
vivkoncepton por konduki al venko.
REBEKKA
Kaj sekve --?
BRENDEL
La venko estas certa. Sed, -- notu, -- je nepra kondicxo.
REBEKKA
Kiu?
BRENDEL
(prenas gardeme sxian manartikon) Ke la virino, kiu amas lin, gxoje
iras en la kuirejon, kaj gxoje forhakas sian delikatan rozoblankan
malgrandan fingron, -- _tie_, -- gxuste _tie_ cxe la meza artiko.
_Item_ ke la menciita amanta virino -- same gxoje -- fortrancxas de si
la senegale formitan maldekstran orelon. (malkaptas sxin kaj turnas
sin al _Rosmer_) Adiaux, mia venkanta Johannes.
ROSMER
Cxu vi foriros nun? En sombra nokto?
BRENDEL
La sombra nokto estas la pli bona. Pacon al vi. (Li foriras.)
(Momenton estas silente en la cxambro.)
REBEKKA
(spiras peze) Ho, kiel nauxze kaj preme estas!
(Sxi iras al la fenestro, malfermas gxin kaj restas tie staranta.)
ROSMER
(eksidas en la apogsegxon apud la forno) Ne estas alia solvo,
Rebekka. Mi vidas nun. Vi _devas_ forvojagxi.
REBEKKA
Jes, mi ne vidas elekton.
ROSMER
Ni profitu de la lasta tempeto. Venu, kaj eksidu cxe mi.
REBEKKA
(aliras kaj eksidas sur la sofon) Kion vi do volas al mi, Rosmer?
ROSMER
Unue mi _tion_ diras al vi, ke vi ne bezonas havi zorgojn pro via
estonteco.
REBEKKA
(ridetas) Hm. _Mia_ estonteco.
ROSMER
Mi antauxvidis cxiujn eblecojn. Antaux longe. Kio ajn kio okazos, por
vi estas zorgita.
REBEKKA
Ankaux tio, vi kara.
ROSMER
Tion vi devus mem kompreni.
REBEKKA
Pasis jaroj de kiam mi pensis pri tiajxoj.
ROSMER
Nu ja, -- vi certe opiniis, ke neniam povus sxangxigxi inter ni du.
REBEKKA
Jes, mi pensis tiel.
ROSMER
Ankaux mi. Sed se okazus, ke mi forpasus --
REBEKKA
Ho, Rosmer, -- vi vivos pli longe ol mi.
ROSMER
Pri la bedauxrinda vivo estas ja en mia propra potenco decidi.
REBEKKA
Kio estas! Vi do ne intencas --!
ROSMER
Cxu aspektas al vi tiel strange? Post la mizere kompatinda malvenko,
kiun mi suferis! Mi, kiu volis konduki mian vivotaskon al venko --.
Kaj jen mi fugxis de la tuto, -- ecx antaux ol la batalo komencis!
REBEKKA
Rekomencu la lukton, Rosmer! Provu, -- kaj vi vidos la venkon. Vi
nobeligos centojn, -- vi nobeligos milojn da animoj. Provu!
ROSMER
Ho Rebekka, -- mi, kiu nun ecx ne kredas je mia propra vivotasko.
REBEKKA
Sed via tasko jam eltenis sian provon. Unu homon vi almenaux
nobeligis. Min, tiom longe kiom mi vivos.
ROSMER
Jes, -- se mi povus kredi vin en tio cxi.
REBEKKA
(premas la manojn) Ho, sed Rosmer, cxu vi ne scias ion, -- ion, kiu
povus igi vin kredi?
ROSMER
(skuigxas kiel en timo) Ne ekpensu pri tio nun! Ne pluen, Rebekka!
Ecx ne vorto plu!
REBEKKA
Jes, gxuste tion ni devas pripensi. Cxu vi ion scias, kiu povus
sufoki la dubon? Cxar mi ecx nenion scias.
ROSMER
Plej bone por vi, ke vi ne scias. -- Plej bone por ambaux.
REBEKKA
Ne, ne, ne, -- mi ne kontentigxas pri tio! Se vi ion scias, kiu povus
absolvi min en viaj okuloj, mi postulas de vi kiel mian rajton, ke vi
menciu gxin.
ROSMER
(kvazaux senpere pusxata kontraux sia volo) Ni do vidu.
Vi diras, ke la granda amo estas en vi. Ke tra mi via animo nobeligxis.
Cxu tiel estas? Cxu vi gxuste kalkulis? Cxu ni faru provon
pri la kalkulo? Cxu?
REBEKKA
Mi estas preta.
ROSMER
Kiam ajn?
REBEKKA
Kiam ajn. Ju pli frue, des pli bone.
ROSMER
Ni do vidu, Rebekka, -- se vi, -- pro mi, -- jam en cxi tiu vespero.
-- (interrompas) Ho, ne, ne, ne!
REBEKKA
Jes, Rosmer! Jes, jes! Diru, kaj vi vidos.
ROSMER
Cxu vi kuragxas, -- cxu vole, -- gxoje, kiel diris Ulrik Brendel, --
pro mi, nun cxi tiun nokton, -- gxoje, -- iri la saman vojon, kiun
Beate iris?
REBEKKA
(Levas sin malrapide de la sofo kaj diras preskaux senvocxe) Rosmer
--!
ROSMER
Jes, kara, -- tiu estas la demando de kiu mi neniam povas min
liberigi, -- kiam vi estos forvojagxinta. Cxiun opan horon dum la
tago mi revenos al la sama. Ho, mi kvazaux vidas vin tute viva en mia
imagajxo. Vi staras sur la ponteto. Meze sur gxi. Vi klinas vin super
la manrelon! Kapturnigxas en logo al la torento! Ne. Vi retiras vin.
Ne kuragxas, -- kion _sxi_ kuragxis.
REBEKKA
Sed se mi tamen havus la kuragxon? Kaj la gxojan volon? Kio do?
ROSMER
Mi do devus kredi vin. Mi do devus regajni la kredon je mia
vivotasko. La kredo pri mia kapablo nobeligi homajn animojn. La kredo
pri la kapablo de la homa animo nobeligxi.
REBEKKA
(prenas malrapide sian sxalon, metas gxin sur sian kapon kaj diras
sinrege) Vi rericevu vian fidon.
ROSMER
Cxu vi kuragxas kaj volas -- tion, Rebekka?
REBEKKA
Jugxu morgaux, -- aux poste, -- kiam ili fisxkaptas min.
ROSMER
(metas la manon al la frunto) Estas alloga teruro en tio cxi --!
REBEKKA
Cxar mi ne volas resti kusxanta tie. Ne pli longe ol necese. Oni
devas prizorgi por retrovi min.
ROSMER
(eksaltas) Sed tio cxi, -- estas ja freneza. Forvojagxu, -- aux
restu! Mi kredas vin je via nura vorto ankaux tiun cxi fojon.
REBEKKA
Parolturnigxoj, Rosmer. Neniu malkuragxo kaj fugxo denove! Kiel povas
vi kredi min je mia nura vorto post tiu cxi tago?
ROSMER
Sed mi ne volas vidi vian malvenkon, Rebekka!
REBEKKA
Ne okazos malvenko.
ROSMER
Okazos. Neniam vi havos animon por iri la vojon de Beate.
REBEKKA
Vi ne kredas?
ROSMER
Neniam. Vi ne estas kiel Beate. Vi ne estas sub la potenco de
misgvidita vivkoncepto.
REBEKKA
Sed mi estas sub la vivkoncepto de Rosmersholm -- _nun._ Pro kio mi
kulpis, -- mi devas pentofari.
ROSMER
(rigardas sxin fikse) Cxu _jen_ vi staras?
REBEKKA
Jes.
ROSMER
(decide) Nu bone. Kaj _mi_ estas sub nia liberigita vivkoncepto,
Rebekka. Ne estas jugxisto super ni. Tial ni devas jugxi mem.
REBEKKA
(misinterpretas lin) Ankaux tio. Ankaux tio. Mia foriro savos la plej
bonan en vi.
ROSMER
Ho, en mi ne plu estas io savinda.
REBEKKA
Estas. Sed mi, -- mi estus de nun nur ia marfantomo, kiu alpendigxis
kaj retenis la sxipon, sur kiu vi velus antauxen. Mi estas jxetenda
maren. Aux cxu mi iradus en la mondo travivante kripligitan vivon?
Pensadi kaj cerbumi pri felicxo, kiun mia pasinteco forjxetus por mi?
Mi devas eligxi el la ludo, Rosmer.
ROSMER
Se vi iros, -- mi iros kune.
REBEKKA
(ridetas preskaux nerimarkeble, rigardas lin kaj diras pli malrapide)
Jes, venu, vi, -- kaj estu atestanto --
ROSMER
Mi kuniras, diras mi.
REBEKKA
Al la ponteto, jes. Gxin vi ja neniam kuragxas suriri.
ROSMER
Vi tion rimarkis, cxu?
REBEKKA
(peze kaj rompite) Jes. -- Estas tio, kio igis mian amon senespera.
ROSMER
Rebekka, -- mi nun metas mian manon sur vian kapon. (faras kion li
diras) Kaj prenas vin geedze kiel mian veran edzinon.
REBEKKA
(kaptas ambaux liajn manojn kaj klinas la kapon al lia brusto)
Dankon, Rosmer. (malkaptas lin) Kaj nun mi iros -- gxoja.
ROSMER
Edzo kaj edzino devas kune iri.
REBEKKA
Nur al la ponteto, Rosmer.
ROSMER
Ankaux sur gxin. Tiel longe kiel vi iros, -- tiel longe mi akompanos
vin. Cxar nun mi kuragxas.
REBEKKA
Cxu vi vere certe scias -- ke cxi tiu vojo estas la plej bona por vi?
ROSMER
Mi scias, ke gxi estas la sola.
REBEKKA
Se vi perfidis vin mem en tio? Se estus nur iluzio? Unu el tiuj
blankaj cxevaloj en Rosmersholm.
ROSMER
Povus esti. De ili ni neniam liberigxos, -- ni, en cxi tiu bieno.
REBEKKA
Do restu, Rosmer!
ROSMER
La edzo akompanas sian edzinon, kiel la edzino akompanas sian edzon.
REBEKKA
Jes, sed diru al mi unue. Cxu estas vi, kiu akompanas min? Aux mi kiu
akompanas vin?
ROSMER
Tion ni neniam gxisfunde elpensos.
REBEKKA
Mi volus scii.
ROSMER
Ni du akompanos unu la alian, Rebekka. Mi vin kaj vi min.
REBEKKA
Tion ankaux mi pensetas.
ROSMER
Cxar nun ni estas unu. Venu! Kaj ni iru gxoje.
(Ili iras manon en mano tra la antauxcxambro, kaj vidigxas turni
maldekstren. La pordo restas malfermita post ili. La sidcxambro
restas momenton malplena. Jen _sinjorino Helseth_ malfermas la pordon
dekstre.)
SINJORINO HELSETH
Frauxlino, -- nun la cxaro -- (cxirkauxrigardas) Ne interne? Eksteraj
kune je tiu cxi tempo? Nu do, -- jen io --! Hm! (iras en la
antauxcxambron, cxirkauxrigardas kaj revenas.) Ne sur la benko. Ho
ne, ne. (iras al la fenestro kaj elrigardas) Jecxjo do! La blanka
_tie_ --! -- Je mia savo, cxu ne ambaux staras sur la ponteto! Dio
pardonu la pekajn homojn! Cxu ili ne cxirkauxbrakas unu la alian!
(ekkrias lauxte) Ho, -- elen -- ambaux! En la akvofalon. Helpo!
Helpo! (tremas la genuoj; skuita sxi tenas la segxodorson, kaj
preskaux ne kapablas eligi la vortojn) Ne. Ne helpo cxi tie. -- La
karmemora sinjorino prenis ilin.