_Carta de gageria quam habet ecclesia de Burgo a Willelmo de Cruzol in
portu. de Burgo_[A].
EGO Willelmus de Cruzol[1], cum necessitas mea creditorum suffragium me
cogeret implorare, urgenti necessitati mee consulere volens, quicquid iuris
habere videbar in portu de Burgo, prehabita consilii deliberacione, pro D.
C. solidis[2] Viennensis monete domno Falconi priori de Burgo & ceteris
eiusdem loci canonicis presentibus & futuris, cum matris mee vicecomitisse
consilio & assensu, pignori obligavi: ita tamen quod quandocumque pignus
huiusmodi fuerit michi vel heredi meo redimendi facultas, postquam idem
canonici annualem censum cum integritate receperint & debite sortis
plenariam solucionem habuerint, ius proprietatis quod in eodem portu ad me
spectare dinoscitur, libere & quiete meos vel heredis mei redigatur in
usus. Si vero predicta moneta tunc temporis videretur aliquatenus
deteriorata, de pacto talem sibi teneor facere recompensacionem quod
ecclesia predicta indemnis per omnia conservetur. Preterea taliter inter
nos ego & ipsi convenimus, ut si forte ab his qui nomine meo ibidem
possessores existunt, emcionis vel pignoris causa, bona fide & iusto titulo
eam quam ibidem partem habere videntur, eadem ecclesia poterit adhipisci,
prehabito tamen mecum vel cum herede meo consilio, sibi vendicare liceat &
possidere; & cum idem liberabitur pignus, quascumque in adquisicione
rusticani iuris expensas idem canonici fecisse noscuntur, cum debita sorte
plenarie recuperare debebunt, Vt igitur ea que predicta sunt a me fideliter
& efficaciter observentur, & si forte calumnia vel iniuria aliqua super hoc
ab aliquo sibi illata fuerit, quod sine guerre & expensarum incommodo me
pro posse meo opponam, sub iuramento ego & Ar. de Aj & Oliverius de
Montaisone promisimus & obsides & fideiussores nos inde constituimus; ita
tamen quod quandocumque idem canonici de illata super hoc sibi iniuria
merito conqueri poterint, nos infra castrum de Cruzol tamdiu obsidium
tenere debemus donec condigne sibi sit satifactum. Ad maiorem huius rei
constanciam domnum Odonem Valentinum episcopum avunculum meum, in cuius
presencia hec omnia facta noscuntur, fideiussorem constitui, quem instanter
rogavi quatenus sigilli sui munimine presentem cartam corroboraret. Item
obsides & fideiussores constitui Guienisium de Castro Novo, Vgonem d'Aj,
Bo. de Bolzanis, Vmber. de Castro Novo, Vmber. de Castro Boc, Ar. de Castro
Boc, sub tali scilicet condicione quod si quis de predictis obses vel
fideiussor interim decesserit, ad commonicionem prioris vel alicuius
canonici de Burgo eque idoneus infra mensem sibi restituatur. Facta sunt
hec anno ab Incarnacione Domini M^{o} C^{o} lx^{o} ij^{o}.
[A] Texte tiré de l'original, parchemin de 24 lig., portant sur le dos cet
autre titre: _Debitum ecclesie Burgi contra Guillelmum de Cruceolo de v^{c}
sol. Vien. causa mutui facti anno m^{o} clxij_; avec cette analyse:
_Willelmus de Cruzol pro sua necessitate tradidit in gageriam sive in
pignus domno Falconi priori & ceteris canonicis Sancti Petri totum jus quod
habebat in portu Rodani pro V^{c}. solidis monete Vienn. tenendi & annuatim
percipiendi fructus dicti juris donec redimeret vel ejus heredes illud jus
quod habebat in dicto portu_.
[1] Guillaume de Crussol était frère de Giraud Bastet (ch. III, n. 2). Un
autre Guillaume (son fils ou petit-fils) paraît en 1210 (ch. XVII); sa
femme s'appellait Vassalde (ch. XXI); ils avaient un fils Rainaud & une
fille dont on ne sait pas le nom (_ibid_.). Un Guillaume de Crussol figure
encore comme témoin en 1238 (ch. XXXVI), etc.
[2] Ces 600 sous en or auraient valu (ch. III, n. 4) à cette époque 3600
fr.; en 1210 la portion du port pour laquelle elle avait été engagée
rapportait 30 livres Viennoise de revenu, soit 590 fr. 16 c., ou un capital
de 11803 fr. 20 c.
* * * * *