— Ο Α. Μ. ZAUBITZ. (Morgenblatt. Jan. 1859) ευρίσκει τον λόγον
της απραξίας του Αμλέτου εις τούτο, ότι αυτός αισθάνεται ότι με το
να τιμωρήση τον Κλαύδιον δεν θα κατώρθονε να νικήση το πνεύμα του
Ψεύδους, το οποίον επικρατεί εις τον κόσμον, δεν θα εδύνατο αντί
αυτού να ιδρύση το κράτος της Αληθείας και της Δικαιοσύνης· έβλεπε
τόσον καθαρά την μηδαμινότητα των πεπερασμένων πραγμάτων, ώστε δεν
ήταν δυνατόν να ελπίση με την τιμωρίαν ενός εγκλήματος να πλάση
έναν νέον ηθικόν κόσμον. Λέγουν ότι ο Αμλέτος διστάζει να φονεύση
τον Κλαύδιον, αλλά κάνεις δεν εξηγεί τι θα εσήμαινε, ποίον σκοπόν
θα είχε τοιούτος φόνος, ποίαν σχέσιν θα είχε προς την κοσμικήν
τάξιν. Ο λογισμός, λέγουν, εμποδίζει την ενέργειαν, δηλαδή θέλουν
ο Αμλέτος να αναιρέση το αληθές αξίωμα ότι «πράξις μη προερχομένη
από την ενδόμυχον της ψυχής πεποίθησιν δεν δύναται ποτέ να ήναι
ορθή και γνησία».
— Κατά τον DOERING (Shakespeare's Hamlet. Hamm. 1865) η καθαρά
ιδεοφροσύνη εις τον Αμλέτον διαφθείρεται και καταντά πικρά και
εμπαθής απαισιοφροσύνη. Η απαισιοφροσύνη του δεν είναι πεποίθησις,
την οποίαν αυτός εσχημάτισεν από καθολικάς παρατηρήσεις, είναι
διάθεσις την οποίαν εγέννησαν εις αυτόν μερικαί ζωηραί εντυπώσεις.
Και όμως τοιαύτη διάθεσις τον θέτει εις ανταγωνισμόν προς όλην την
ανθρωπότητα, ώστε δεν λαμβάνει κανένα ενδιαφέρον εις τα ανθρώπινα
πράγματα. Πώς να αναμιχθή εις τα πράγματα του κόσμου, οπού τα
πάντα είναι κακά; προς τι να εκδικήση την αδικημένην αρετήν, οπού
αρετή δεν υπάρχει; πώς θα έχη την διάθεσιν να αποκαταστήση την
σαλευομένην ηθικήν τάξιν, αφού έχει την πεποίθησιν ότι αυτή
εξέλιπε διά πάντοτε;
— Αφού έμαθε ότι ο πατέρας του εδολοφονήθη, γεννώνται εις αυτόν
δύο εναντία ρεύματα· η φιλοστοργία, η οποία τον σπρώχνει να πατάξη
τον Κλαύδιον, και η αποστροφή την οποίαν αισθάνεται να κάμη φόνον,
και, καθώς επικρατεί το ένα αίσθημα ή το άλλο, μεταβάλλεται και η
γλώσσα του· όταν ευρίσκεται μακράν από την μελετωμένην πράξιν,
υπερισχύει η φιλοστοργία, ορκίζεται ότι θα τιμωρήση και πιστεύει
ότι αν είχε εμπρός του τον ένοχον θα τον εφόνευεν αδιστάκτως· όταν
η ευκαιρία παρουσιάζεται, τότε κυριεύεται από την αποστροφήν προς
δολοφόνον πράξιν· αφίνει να περάση η ευκαιρία, και, άμα αυτή
περάση, πάλιν αναλαμβάνει την δύναμίν της η φιλοστοργία, και τότε
αδημονεί διότι δεν έπραξε, ονειδίζει πικρώς, κατακρίνει τον εαυτόν
του ως δειλόψυχον, και ούτως αδικεί τον εαυτόν του, διότι βλέπει
τον εαυτόν του με τα όμματα του πάθους...
Και μία δολοφονία, έστω και αν γίνη χάριν εκδικήσεως δολοφονημένου
πατρός, τι άρα γε έχει ευγενές ώστε να χαρακτηρίζεται πράξις
ηρωϊκή, ο δε Αμλέτος να κρίνεται δειλόψυχος, διότι εδείχθη
ανίκανος να την εκτελέση, καθώς είπεν ο GOETHE και άλλοι πολλοί
κατόπιν του; όχι δεν είναι μία ηρωϊκή πράξις, την οποίαν ο Αμλέτος
δεν έχει την δύναμιν να εκτελέση, είναι _μία φρικώδης υποχρέωσις
διά την οποίαν αυτός δεν είναι καμωμένος_, και προς την οποίαν,
χωρίς αυτός να δίδη λόγον προς τον εαυτόν του, επαναστατεί η αγνή
συνείδησίς του, αι ορμαί της φύσεώς του, αι έξεις της αγωγής του,
όλα εκείνα, όσα, εις άλλας περιστάσεις, θα αποτελούσαν την δύναμίν
του...
Συμβαίνει εις τα βάθη της ψυχής του κάτι, το οποίον αυτός ο ίδιος
δεν αντιλαμβάνεται· αυτού μέσα ενεργεί ένα αίσθημα οπού αυτός δεν
αναλύει, δεν διακρίνει, αλλά εις το οποίον αυτός υποτάσσεται. Αλλά
δεν είναι δειλία, ούτε αστασία της θελήσεως, αφού τα πάντα
εσωτερικώς και εξωτερικώς εναντιόνονται εις τοιαύτην ερμηνείαν.
Άρα διατί αυτό να μη ήναι εκείνο το οποίον ημείς νομίζομεν,
τουτέστιν η απόκρυφος φωνή της συνειδήσεως, η αποστροφή την οποίαν
μία γενναία ψυχή αισθάνεται προς ψυχράν ανθρωποκτονίαν;
Ζήτησε άλλην παρ' αυτήν την εξήγησιν, η οποία εξηγεί όλα, και δεν
θέλει την εύρης. Ή θα παραδεχθή τις τον χαρακτήρα του Αμλέτου,
οποίον τον επαραστήσαμεν, ή ο ποιητής εσχημάτισε το έργον του από
διάφορα τεμάχια χωρίς να λάβη τον κόπον να τα συναρμόση εις ένα
όλον. Εάν η εξήγησίς μας δεν είναι η αληθής, τότε το δραματικόν
πρόσωπον το οποίον εκράτησε την προσοχήν της ανθρωπότητος διά
τρεις αιώνας είναι γέννημα της τύχης, είναι αίνιγμα ανεξήγητον.