1812-1888.
Doktoro Renier Snieders estis kuracisto en Turnhout (en la Antverpena
provinco). Liaj grandnombraj rakontoj, ĉiuj bonmoraj kaj interesaj,
estas skribitaj en pura flandra lingvo, kaj la plimulto el ili estas
kalkulindaj inter la bonaj produktaĵoj de nia literaturo. Precipe en la
priskribo de la vivo de vilaĝanoj li ofte proksimiĝas al Conscience.
Bruselaj veturigistoj.
Dum kelkaj minutoj tien kaj tien ĉi kurinte, mi subite ekvidis sur ia
larĝa, vasta placo du lueblajn kaleŝojn. Mi estis tro rapide kurinta
por ke mi povu laŭte kriegi, tial mi ekfajfis per miaj du fingroj (kiam
mi estis knabo mi estis ĉiam amanto de la fingrofajfado) kaj per mia
deprenita ĉapelo mi alvokis unu el la veturigistoj.
Ŝajnis ke ili bone komprenis mian signalon, ĉar mi vidis ke tuj la du
veturigistoj alprenas rapide la falintajn bridojn, sursaltas sur la
seĝon kaj algalopas al mi.
«Mi bezonas nur unu kaleŝon!» alkriis mi jam de malproksime.
La veturigistoj vipis la ĉevalojn kaj kriegis kiel frenezuloj por ke la
bestoj pli rapide kuru. Ambaŭ haltis samtempe antaŭ mi.
«Eniru, sinjoro,» diris unu, kiu portis sur la kapo grizan ĉifitan
feltan ĉapelon, kaj li desaltis de la seĝo kaj malfermis la pordeton.
«Min la sinjoro alvokis!» kriis la alia, ia malĝentila viro vestita per
velkita verda livreo.
«Ne! min li alvokis!» rekriegis la alia.
«Cetere mi alvenis la unua» aldonis la livrevestito.
«Vi kun via lama besto!» ŝercis la felta ĉapelo.
«Kion vi scias pri mia ĉevalo? vi, kiu per malsato mortigas vian
maljunan eluzitan beston» kontraŭŝercis la alia «kaj ree: mi alvenis
la unua. Sinjoro, kiun vi alvokis? kaj kiu alvenis la unua al vi?»
demandis la alia, iom pli malrektigante sian ĉifitan ĉapelon.
Mi estis devigita respondi per ŝultromovo.
«Enpaŝu nur, sinjoro» diris al mi la felta ĉapelo delikate min puŝante
al la pordeto de sia kaleŝo.
«Malbonulo!» ekkriis lia kontraŭulo «Ĉu vi ne lasos la sinjoron libera?»
«Ne, vi mem estas malbonulo!» kriis la felta ĉapelo «Eniru do, sinjoro.»
Dum mi eniris la veturilon, mi aŭdis ke unu vipas la alian. La atakito
rebatis per la pugno kaj, kriante ĉiuspecajn malbenojn kaj alnomojn,
ili forĵetis la reciprokajn ĉapelojn, frapis la okulojn bluaj kaj fine
teren ruliĝis sub la ĉevalojn.
La ĉifita ĉapelo, kiu estis la pli malgranda sed ankaŭ la pli vigla,
forrampis inter la radoj kaj eksaltis sur la seĝon de sia veturilo en
kiu mi iom timema sidis rigardante la iradon de la batalo.
«Kaj tamen vi ne veturos!» kriis la per verda livreo vestita
veturigisto, tuj distranĉante per rapidega movo unu el la tirŝnuroj.
La ĉifita ĉapelo blekegante kiel sovaĝa besto, desaltis de la seĝo,
ekkaptis je la gorĝo sian kontraŭulon: tiam la batalo fariĝis tiel
furioza kvazaŭ oni interbatalus ĝis morto.
«Mi pagos al vi ambaŭ, sed pro l' amo al ĉielo, ne sufoku unu la
alian!» ekkriis mi, saltante el la veturilo.
Mi pagis al ĉiu la salajron difinitan laŭ la urba regularo, kaj
aldirektis min al la alia veturilo.
«Antaŭe vi pagos mian tirŝnuron!» kriis la ĉifita ĉapelo, kaj li prenis
sian kontraŭulon je la brako.
«Forveturu senprokraste, ĉar tre urĝas!» kriis mi el la veturilo.
«Forveturu! Al la Ekspozicio!»
«Unue vi pagos mian tirŝnuron!» rekriegis la ĉifita ĉapelo.
«For!» mi ordone komandis «tre urĝas!»
«Ne, unue pagi!» kriis la ĉifita ĉapelo: li elprenis sian tranĉilon kaj
siavice kaptis unu el la ŝnuroj por ĝin detranĉi.
«Ne tuŝu mian jungaĵon» kriis la livrevestito, dum li minace svingis
sian tranĉilon...
«Pagu mian tirŝnuron!...» kriegis obstinege la alia...
Ĉar mi klare vidis ke la malamikaĵoj rekomencis, mi saltis el la kaleŝo
kaj intermetis min kiel arbitracionto inter la du veturigistoj.
«Nu,» diris mi al la ĉifita ĉapelo «kiom kostas tiu tirŝnuro?»
«Kvar frankojn» respondis li «sed, ĉar mi povas rebonigi mian jungaĵon,
mi kontentiĝas per du frankoj.»
«Du frankoj!» mokis la alia «la tuta via jungaĵo ne valoras kvinfrankan
moneron!»
«Ĉu iam vi surmetis sur vian ĉevalon alian ol ŝtelitan jungaĵon?»
riproĉis la alia.
«Li forkuru al la luno! sinjoro, ne permesu ke li vin tiel trompu!...
aŭ ĉu eble ia ligotubero plia difektos lian jungaĵon?»
«Mi ne toleros tion pli longe!» kriegis la ĉifita ĉapelo, ruĝa je
kolerego.
Vidante la monujon kiun mi prenis el mia poŝo, li ekkvietiĝis.
«Jen estas du frankoj» mi diris «kaj nun forveturigu min rapidege!»
La viro tuj sin montris tiel ĝentila ke li deprenis sian ĉapelon antaŭ
mi, malfermis la pordeton kaj, kiam mi sidis, refermis ĝin. Ambaŭ estis
paciĝintaj kaj fine mi povis forveturi.
«Ĉu mi renkontos vin hodiaŭ vespere ĉe la vespermanĝo?» demandis la
ĉifita ĉapelo, kvazaŭ nenio malagrabla okazis.
«Ĉu vi gajnis la veton?» sciame demandis la alia.
«Certe! Vi zorgu ke vi frue ĉeestu!»
«Konfidu je tio!»
«Atendu iom por ke mi alligu la ĉeneton de via brido.--Nu, antaŭen
veturu!»
«Ĝis hodiaŭ vespere!»
La kaleŝo ekruliĝis.
La amikaj paroloj, kiujn la du veturigistoj interŝanĝis je l' disiro,
treege mirigis min. Antaŭ du minutoj la agado de tiuj maldelikatuloj
estis tiel minaca, ke mi jam ektimis malfeliĉojn; apenaŭ ili
interpaciĝis, kaj tuj ĉio ŝajnas forgesita kaj la interparolado
refariĝis ordinara kaj konfida--kaj tamen mi devis konfesi ke la
veturigistoj agis nur tiel kiel la potenculoj, kies agadon ni ĉiutage
malsprite admiras. Unu reĝo distranĉas la tirŝnuron de la ŝtatveturilo
de la alia, zorge batas lin kaj la sekvantan tagon nomas lin tre amike:
«Mia frata Moŝto! Mia kuza Moŝto!» Ĉu ne tiel la regantoj sin nomas
reciproke?
_Tradukis_
Raym. Van Melckebeke.