Ego Alfonsus Portugalliae Rex, filius illustris Comitis Henrici, nepos
magni Regis Alfonsi, coram vobis bonis viris, Episcopo Bracharensi, &
Episcopo Colimbriensi, & Theotonio, reliquisque magnatibus officialibus
vassalis Regni mei in hac Cruce aerea, & in hoc libro Sanctissimorum
Euangeliorum juro cum tactu manuum mearum, quod ego miser peccator, vidi
hisce oculis indignis verum Dominum nostrum JESUM Christum in Cruce
extensum in hac forma. Ego eram cum mea hoste in terris ultra Tagum, in
agro Auriquio, ut pugnarem cum Ismaele, & aliis quatuor Regibus Maurorum
habentibus secum infinita millia, & gens mea timorata propter
multitudinera, erat fatigata, & multum tristis, ia tantum, ut multi
dicerent esse temeritatem inire bellum, & ego tristis de eo quod
audiebam, caepi mecum cogitare, quid agerem, & habebam unum librum in
meo papillione, in quo erat scriptum Testamentum antiquum, & Testamentum
JESU Christi. Aperui illum, & legi victoriam Gedeonis, & dixi intra me:
Tu seis Domine JESU Christe, quia pro tuo amore suscepi bellum istud
contra tuos inimicos, & in manu tua est dare mihi, & meis fortitudinem,
ut vincamus illos blasphemantes tuum nomen, & sic dicens dormivi supra
librum, & videbam virum senem ad me venientem, dicentemque: Adefonse,
confide, vinces enim, debellabisque Reges istos infideles, conteresque
potentiam illorum, & Dominus noster ostendet se tibi. Dum haec video,
accedit Joannes Ferdinandus de Sousa vassallus de meo cubiculo,
dixitque: Surge domine mi. Adest homo fenex, vultque te alloqui.
Ingrediatur, dixi, sic fidelis est. Ingressus ad me, agnovi esse illum,
quem in visione videram, qui dixit mihi, domine, bono animo esto,
vinces, & non vinceris. Dilectus es Domino, posuit enim super te, &
super semen tuum post te oculos misericordiae fuae usque in sextam
decimam generationem, in qua attenuabitur proles, sed in ipsa attenuata
ipse respiciet, & videbit. Ipse me jubet indicare tibi, quod dum
audieris sequenti nocte tintinnabulum Remisorii mei, in quo vixi
sexaginta sex annis inter infideles, fervatus favore altissimi,
egrediaris extra castra, solus sine arbitris, ostendere tibi pietatem
suam multam. Parui, & reverenter in terra positus, & nuntium, &
mittentem veneratus sum, & dum iu oratione positus sonitum expectarem,
secunda noctis vigilia tintinnabulum audivi, & ense, & scuto armatus,
egressus sum extra castra, vidique subito a parte dextra, orientem
versus, micantem radium, & paulatim splendor crescebat in maius, & dum
oculos ad illam partem efficaciter pono, ecce in ipso radio clarius sole
signum Crucis aspicio, & JESUM Christum in eo crucifixum, & ex una, &
altera parte multitudinem juvenum candidissimorum, quos Sanctos Angelos
fuisse credo. Quam visionem dum video, deposito ense, & scuto,
relictisque vestibus, & calceamentis, pronus in terram me projicio,
lacrymisque abundè missis, caepi rogare pro confortatione vassalorum
meorum, dixi que nihil turbatus. Quid tu ad me Domine? Credenti enim
Fidem vis augere? Melius est ut te videant Infideles, & credant, quam
ego, qui a fonte baptismatis te Deum verum Filium Virginis, & Patris
Aeterni agnovi, & agnosco. Erat autem Crux mirae magnitudinis, & elevata
a terra quasi decem cubitos. Dominus suavi vocis sono, quem indignae
aures meae perceperunt, dixit mihi. Non ut tuam Fidem augerem hoc modo
apparui tibi, fed ut corroborem co tuum in hoc conflitu, & initia Regni
tui supra firmam petram stabilirem. Confide Alfonse, non folum enim hoc
certamen vinces, sed omnes alios in quibus contra inimicos Crucis
pugnaveris. Gentem tuam invenies alacrem ad bellum, & fortem, petentem,
ut sub Regis nomine in hac pugna ingrediaris; nec dubites, sed quidquid
petierint, liberè concede. Ego enim aedificator, & dissipator Imperiorum
& Regnorum sum: volo enim in te, & in semine tuo Imperium mihi
stabilire, ut deferatur nomen meum in exteras gentes; & ut agnoscant
successores tui datorem Regni, insigne tuum ex pretio, quo ego humanum
genus emi, & ex eo quo ego a Judaeis emptus sum, compones, & erit mihi
Regnum sanctificatum, Fide purum, & pietate dilectum. Ego ut haec
audivi, humi prostratus adoravi dicens: Quibus meritis, Domine, tantam
mihi annuntias pietatem? Quidquid jubes faciam, & ut in mea prole, quam
promittis oculos benignos pone, gentemque Portugallensem salvam custodi,
& si contra eos aliquod paraveris malum, verte illum potius in me, & in
successores meos, & populum quem tanquam unicum filium diligo, absolve.
Annuens Dominus inquit: Non recedet ab eis, neque a te unquam
misericordia mea, per illos enim paravi mihi messem multam, & elegi eos
in messores meos in terris longinquis: haec dicens disparuit, & ego
fiducia plenus, & dulcedine redii in castra, & quod taliter fuerit, juro
ego Aldefonsus Rex per Sanctissima Jesu Christi Euangelia hisce manibus
tacta. Idcirco praecipio successoribus meis in perpetuum futuris, ut
scuta quinque in crucem partita, propter Crucem, & quinque vulnera
Christi, in insigne ferant, & in unoquoque triginta argenteos, & super
serpentem Moysis, ob Christi figuram, & hoc sit memoriale nostrum in
generatione nostra: & si quis aliud attentaverit, a Domino sit
maledictus, & cum Juda traditore in Infernum maceratus. Facta carta
Colimb. III. Kalend. Novembris. Era M. C. LII.