EXPERGĪSCOR.
i. Quid mihi imperat servus?
ii. Quid servō imperō?
iii. Quid semper imperat mihi māter?
iiii. Quid imperāvit mihi Dāvus?
v. Quōmodo tunicam īnspicit māter?
vi. Quō in locō lītterās discimus?
vii. Quem iubet māter mēcum ad lūdum īre?
viii. Quid māter servōs iubet?
viiii. Agricola uxōrī quid imperat?
x. Quid ego laniō imperō ? Quid imperāvī?
xi. Quid mihi imperāvit coquus?
xii. Quid frāterculō crepundia in ōs īnserentī imperāvī?
POĒTA.
i. Quō prōgrēssus est pater?
ii. Quis accurrit?
iii. Cūr ad patrem venit?
iiii. Quō cōnsiliō "Nōn vacō" respondet pater?
v. Quō cōnsiliō ad porticum pater recēssit?
vi. Quō cōnsiliō aderat poēta?
MĪLES.
(i)
i. Cūr "gregārius" ita appellātur?
ii. Quid fert? Quid aliud?
iii. Quō cōnsiliō haec fert?
iiii. Quid manū tenet?
v. Cūr ex equō pūgnant nōnnūllī?
vi. Cūr dux iūssa dat mīlitibus?
vii. Quid ante pūgnam mīlitibus solet imperāre?
(ii)
Verte in tempus imperfectum:—
i. Mīles scūtum fert ut in pūgnā servētur.
ii. Lōrīcam habet quae pectus prōtegat.
iii. Gladium habet ut comminus pūgnet.
iiii. Ex equō pūgnant equitēs ut victōs persequantur.
v. Iūssa dux dat ut omnia ōrdine agantur.
vi. Imperat omnibus ut summā virtūte dēcertent.
CĒNA.
i. Cūr apud nōs convīvae veniunt?
ii. Quid Semprōnium frātrēsque ēius rogat pater?
iii. Quōs ōrat ut in mediō lectō accumbant?
iiii. Quid reliquōs ōrāvit?
v. Quid servō imperāvit?
vi. Cūr gustum edimus?
vii. Quid sīgnificat prōverbium "Ab ōvō usque ad mālum"?
viii. Quid ōrāvit quīdam ex convīvīs?
viiii. Quid mē ōrat pater?
x. Quid ego convīvās precor?
CANIS.
(i)
Verte in tempus perfectum:—
i. Scīsne quālis sit carō?
ii. Scīsne quid canis agat?
iii. Intellegisne cūr pontem trānseat?
iiii. Rogō cūr canis fugiat.
v. Quid sit imāgō nūllus canis intellegit.
Verte in tempus praesēns:—
i. Quō ferret pōns omnīnō nesciēbat.
ii. Quid in aquā esset nōn intellēxit.
iii. Cūr tam stultus esset canis nēmō intellegēbat.
iiii. Cūr ōs apertūrus esset omnēs sciēbant.
v. Quid ageret canis iam nārrāvī.
(ii)
Verte in tempus perfectum:—
i. Cūr necesse sit tālēs legere librōs nesciō.
ii. Pater ut lūdum frequentem mihi imperat.
iii. Magister omnibus ut librīs et stilō incumbant imperat.
iiii. Cūr tantam necesse sit operam dare nēmō mihi dīcere potest.
v. Quōmodo rēs sē habeant nesciō.
Verte in tempus praesēns:—
i. Magistrum quam ob rem sapientēs nōn nātī essēmus rogāvī.
ii. Ille mihi imperāvit nē stultum mē praestarem.
iii. Cūr hunc in modum respondisset nesciēbam.
iiii. Cūr necesse esset in tempus praesēns hās sententiās vertere nesciēbam.
v. Lūdī magister mē operam librīs dare iūssit.
LŪDUS.
(i)
Verte in tempus perfectum:—
i. Quam molestum mihi sit lūdum frequentāre
nēmō nisi puer intellegere potest.
ii. Ut amīcōs mihi conciliem necesse est ad lūdum īre.
iii. Quot in lūdō nostrō sint discipulī nōn nārrō.
iiii. Quālēs sint discipulī scīre volō.
v. Rogāsne cūr Timidus appellātus sit discipulus?
vi. Māne timet nē pluat.
vii. Timet nē magister pūniat.
viii. Timet nē cadat.
viiii. Timet nē parum sit cibī.
x. Semper timet nē quid malī accidat.
(ii)
Verte in tempus praesēns:—
i. Herī timēbat nē pēnsum recitāre nōn posset.
ii. Nē māter sibi veniam nōn daret timēbat.
iii. Timēbat nē magister pūnīret.
iiii. Omnēs timēbant nē caderent.
v. Puerī timuērunt nē magister īrāscerētur.
vi. Canis timuit nē ā laniō caperētur.
vii. Lanius timuit nē canis carnem auferret.
viii. Timuī nē sērus ad lūdum venīrem.
viiii. Timuit nē magister sē ferulā percuteret.
x. Timuimus nē pēnsa facere nōn possēmus.
FABULA DĒ ANU.
(i)
Verte in tempus praesēns:—
i. Anus ad macellum ut perculum emeret profecta est.
ii. Canem ōrāvit ut perculum mordēret.
iii. Ferulam ōrāvit ut canem percuteret.
iiii. Īgnem ōrāvit ut ferulam ūreret.
v. Aquae imperāvit ut īgnem exstingueret.
vi. Taurum ōrāvit ut aquam biberet.
vii. Lanium ōrāvit ut taurum interficeret.
viii. Fūnem ōrāvit ut lanium suspenderet.
viiii. Mūrem ōrāvit ut fūnem rōderet.
x. Fēlem ōrāvit ut mūrem ederet.
(ii)
Scrībe aliter:—
i. Cum magister discipulōs spectāvisset crētam sustulit.
ii. Cum sublāta esset crēta carmen in tabulā scrīpsit.
iii. Carmine scrīptō discipulōs recitāre iūssit.
iiii. Postquam discipulī carmen recitāvērunt magister duās nārrāvit fābulās.
v. Quās ubi nārrāvit fābulās discipulōs dīmīsit.
vi. Discipulīs dīmīssīs ipse prandium ēdit.
vii. Prandiō comēsō dormītum iit.
viii. Iānuā apertā discipulī ēgrēssī sunt.
viiii. Porculō emptō anus domum redībat.
x. Assibus inventīs anus ad macellum profecta est.
(iii)
Scrībe aliter:—
i.Cane recūsante ferulam ōrāvit ut canem percuteret.
ii. Aquā acceptā homō faenum dedit.
iii. Faenō comēsō vacca lac dedit.
iiii. Lacte exhaustō fēlēs murem edere incēpit.
v. Caudā morsā mūs incēpit fūnem rōdere.
vi. Iugulō compressō lanius incēpit taurum interficere.
vii. Capite percussō taurus incēpit aquam bibere.
viii. Quibus factīs aqua īgnem exstinguere incēpit.
viiii. Aquā sparsā īgnis ferulam ūrere incēpit.
x. Fabulā nārrātā artem grammaticam discimus.
LECTĪCĀRIUS.
(i)
i. Quid mihi accidisset nisi petasum habuissem?
ii. Quid fēcissem sī lectīcārium appropinquantem vīdissem?
iii. Quid fēcisset ille sī mē vehementius percussisset?
iiii. Sī hōc fēcisset quid eī accidisset?
v. Sī hōc accidisset quid aliud passus esset?
vi. Sī pater adfuisset quid fēcisset?
vii. Sī adultus essem quid ego nunc facerem?
viii. Nisi puerulus essem quid faceret lectīcārius?
viiii. Homine in lectīcā āgnitō quid fēcī?
x. Quid timēbam?
(ii)
i. Quid timēbam cum magistrum cum patre loquentem invēnissem ?
ii. Quid diū frūstrā mīrābar?
iii. Quid Dāvus mihi imperāvit?
iiii. Quid iterum timuī?
v. Cūr tablīnum intrāvī?
vi. Valvīs apertīs quid vīdī?
vii. Cūr patrem vīsit Cornēlius?
viii. Quid pater Cornēlium est precātus?
viiii. Quid ego magistrum rogāvī?
x. Quid mihi imperāvit pater?
(iii)
Verte in tempus perfectum:—
i. Tantā vī sōl aestāte ārdet ut nihil discere possim.
ii. Adeō est īnsalūbris Rōma ut lūdī magistrī suōs
quisque discipulōs in Īdūs Octōbrēs dīmīttant.
iii. Ita grassantur febrēs ut dītissimus quisque aestāte in vīllās migret.
iiii. Magister ita īrāscitur ut puerī timeant.
v. Tam fessī sunt discipulī ut obdormīre velint.
Verte in tempus praesēns:—
i. Tempestās ita erat rabida ut omnēs tōtum diem
in lectulīs requiēscerent.
ii. Ita furēbat aestus ut neque lītterās discere neque ambulāre posset.
iii. Pater ita veritus est nē in morbum inciderem ut mē sēcum rūs addūcere
cōnstitueret.
iiii. Tantam operam librīs dedī ut sapiēns sim factus.
v. Tot mīlitēs vīdī ut eōs numerāre nōn possem.
ITER.
(i)
Scrībe aliter:—
i. Ad forum cum patre raedae condūcendae causā īvī.
ii. Prīmā hōrā profectī sumus ut iter tempore perficerēmus.
iii. Omnibus ex raedā dēscendendum erat edendī bibendīque causā.
iiii. Ut vīvāmus edendum est.
v. Stultissimus quisque edendī causā vīvit.
vi. In itinere faciendō ut sunt multa cūranda!
vii. Num colōniae dēdūcendae causā iter facis?
viii. Ad dēversōrium redīre cōnstituērunt onera levandī causā.
viiii. Lūdendī causā ē raedā dēscendī.
x. Rotae affīgendae causā diū sumus morātī.
(ii)
Scrībe aliter:—
i. Rūrsus nōbīs erat dēscendendum calculī extrahendī causā.
ii. Ad agrōs arandōs arātrum faciendum est.
iii. Multa legūmina nōs dēlectandī causā apposuit coquus.
iiii. Pater mē ad urbem revocāvit ut ad lūdum redīrem.
v. Apud nōs convīvae cēnātum veniunt.
vi. Ut lanium vītāret canis pontem trānsgredī incēpit.
vii. Ut imāginem rapiat ōs est apertūrus.
viii. Ut amīcōs mihi conciliem necesse est ad lūdum eam.
viiii. Ut porculum emeret anus ad macellum profecta est.
x. Ut recitem librum aperiō.
(iii)
Verte in tempus perfectum:—
i. Nē nimis impedīmentōrum raedae impōnāmus prōvidendum est.
ii. Rotae sunt īnspiciendae nē quid damnī accēperint.
iii. Timeō nē sērō adveniāmus.
iiii. Vereor nē calculus ungulae inhaereat.
v. Ut pānis suppetat nōbīs segetēs sunt serendae.
Verte in tempus praesēns:—
i. Nōnne saepenumerō tibi imperāvī nē avidum in edendō tē praestārēs?
ii. Pater mihi ut in raedam iterum ascenderem imperāvit.
iii. Tam celeriter contendēbāmus ut raeda nōs omnēs ad terram praecipitāverit.
iiii. Pater raedārium rogāvit quae causa esset.
v. Adeō fatīgātus eram ut statim cubitum īrem.
ITERUM DĒ LŪDŌ NĀRRŌ.
(i)
Verte in ōrātiōnem oblīquam prīncipālī verbō "putō" ūsus:—
i. Decimus rīdet.
ii. Omnēs rīsērunt.
iii. Rīdēbō.
iiii. Mīles interficitur.
v. Mīles interfectus est.
vi. Mīles interficiētur.
vii. Magister est īrācundus.
viii. Magister discipulōs male docuit.
viiii. Magister mihi praemium dabit.
x. Bonus discipulus sum.
(ii)
Verte in ōrātiōnem oblīquam prīncipalī verbō "prō certō habēmus" ūsus:—
i. Pessimī sunt aliī discipulī.
ii. Māter nōbīs crūstula dabit.
iii. Hanc cōnstructiōnem omnēs iam intellēxērunt.
iiii. Vōs omnia iam intellegitis.
v. Nōn stultī estis.
vi. Magister errat.
vii. Sapiēns erō.
viii. Magister nōn omnia potest praedīcere.
viiii. Canis est hōc animal.
x. Canis carnem abstulit.
(iii)
Verte in ōrātiōnem oblīquam prīncipālī verbō "dīcō" vel "negō" ūsus:—
i. Anus ad macellum proficīscitur.
ii. Anus porcum ēmit.
iii. Fēminae iūs suffrāgiī sibi vindicābunt.
iiii. Nōs iūs suffragiī nōn dabimus.
v. Lectīcārius caput meum percussit.
vi. Pater poenās sūmet.
vii. Discipulī librōs aperiunt.
viii. Fēriae mox aderunt.
viiii. Omnēs gaudēbimus.
x. Pēnsum perfēcērunt.
ROGĀTOR.
Verte in tempus perfectum:—
i. Puer magistrum rogat num bene pēnsum scrīpserit.
ii. Magister puerum rogat num lūdat.
iii. Discipulus rogat quandō fēriās rūrsus sīmus āctūrī.
iiii. Māter mē rogat utrum frāterculum laeserim necne.
v. Magister nōs rogat utrum intellegāmus necne.
Verte in tempus praesēns:—
i. Puer patrem rogāvit quid ageret.
ii. Eum rogāvī quid ēgisset.
iii. Voluimus scīre quid eī essent āctūrī.
iiii. Condiscipulum meum num pēnsum perfēcisset rogāvī.
v. Mātrem rogāvī quandō mihi praemium datūra esset.
PATRIS ŌRĀTIŌ APUD TRIBŪNAL PRAETŌRIS HABITA.
(i)
i. Cūr ad tribūnal praetōris pater mē sēcum addūxit?
ii. Cūius reī erat fūr accūsātus?
iii. Cūr fūris aderat patrōnus?
iiii. Quid praetor patrī meō imperāvit?
v. Quālem pater dīxit esse accūsātum?
vi. Quid timēbat reus?
vii. Vīsā apertā fenestrā quid putāvit fūr?
viii. Cūr tacitus per fenestram ingrēssus est?
viiii. Quid tēstis dīxit sē factūrum esse?
x. Cūr Mūcium quaerere cōnstituit?
(ii)
Verte in tempus praesēns:—
i. Nōn dubitāvit quīn facile effugere posset.
ii. Nōn dubium erat quīn omnēs iam dormīrent.
iii. Nihil eī obstitit quīn argentum caelātum auferret.
iiii. Nihil eum impediēbat quīn tūtus ēvāderet.
v. Nōn dubitāvī quīn gravī morbō affectus moritūrus essem.
Verte in tempus perfectum:—
i. Nēmō dubitāre potest quīn hīc sceleris sibi cōnscius sit.
ii. Nōn dubium est quīn valdē pertūrbētur.
iii. Mihi quidem nōn dubium est quīn reus iam
ante oculōs carnificem cernere videātur.
iiii. Nēmō dubitāre potest quīn tēstis vēra nārret.
v. Quid iūdicibus obstat quōminus reum damnent?
SCĪRŌN.
i. Quis erat Scīrōn?
ii. Ubi solēbat sedēre?
iii. Quid viātōrēs facere cōgēbat?
iiii. Quid fēcit Thēseus cum dē Scīrōne certior esset factus?
v. Hāc fābulā nārrātā quid māter mē facere iūssit?
vi. Quid ego aliōs ōrāvī?
vii. Quid patrī persuāsī?
Verte in ōrātiōnem oblīquam accēdente prīncipālī verbō _dīxit_:—
viii. Librum habeō quem frāter mihi dedit.
viiii. Haec est fābula quae mihi placet.
x. Lūcius nōn prius volt cubitum abīre quam aliam audiat fābulam.
NĪSUS.
i. Cuī rēgnī potestātem trādidit Līber?
ii. Quam diū rēgnum eī trādidit?
iii. Postquam Līber reversus est quid nōluit facere Nīsus?
iiii. Quamdiū igitur eum rēgnum obtinēre passus est Līber?
v. Occāsiōnem nactus quid simulāvit?
vi. Quid mīlitēs Nīsum facere coēgērunt?
vii. Quid in prātō invēnit asellus?
viii. Quid ēgērunt pāstōrēs?
viiii. Cūr in triclīniōrum fulcrīs asinōrum capita adhibēmus?
x. Quandō putāvī mē iterum tam ēgregiās auditūrum esse fābulās?
ARS GRAMMATICA.
M. F. N.
Nōm. bonus bona bonum
Voc. bone bona bonum
Acc. bonum bonam bonum
Gen. bonī bonae bonī
Dat. bonō bonae bonō
Abl. bonō bonā bonō
Nōm. bonī bonae bona
Voc. bonī bonae bona
Acc. bonōs bonās bona
Gen. bonōrum bonārum bonōrum
Dat. bonīs bonīs bonīs
Abl. bonīs bonīs bonīs
Secunda Dēclīnātiō.
M. M.
N.V. puer magister
Acc. puerum magistrum
Gen. puerī magistrī
D.Abl. puerō magistrō
N.V. puerī magistrī
Acc. puerōs magistrōs
Gen. puerōrum magistrōrum
D.Abl. puerīs magistrīs
M. M. M.
Nōm. fīlius vir deus
Voc. fīlī vir deus
Acc. fīlium virum deum
Gen. fīliī _vel_ fīlī virī deī
D.Abl. filiō virō deō
N.V. fīliī virī dī (deī)
Acc. fīliōs virōs deōs
Gen. fīliōrum virōrum _vel_ virum deōrum _vel_ deum
D.Abl. fīliīs virīs dīs (deīs)
Tertia Dēclīnātiō.
M. M. N.
N.V. iūdex imber crūs mare
Acc. iūdicem imbrem crūs mare
Gen. iūdicis imbris crūris maris
Dat. iūdicī imbrī crūrī marī
Abl. iūdice imbrī, e crūre marī
N.V. iūdicēs imbrēs crūra maria
Acc. iūdicēs imbrīs, ēs crūra maria
Gen. iūdicum imbrium crūrum marium
Dat. iūdicibus imbribus crūribus maribus
Abl. iūdicibus imbribus crūribus maribus
Quārta Dēclīnātiō. Quīnta Dēclīnātiō.
M. F.
N.V. currus rēs
Acc. currum rem
Gen. currūs reī
Dat. curruī reī
Abl. currū rē
N.V.A. currūs rēs
Gen. curruum rērum
D.Abl. curribus rēbus
ADIECTĪVA.
M. F. N.
Nōm. niger nigra nigrum
Voc. niger nigra nigrum
Acc. nigrum nigram nigrum
Gen. nigrī nigrae nigrī
Dat. nigrō nigrae nigrō
Abl. nigrō nigrā nigrō
N.V. nigrī nigrae nigra
Acc. nigrōs nigrās nigra
Gen. nigrōrum nigrārum nigrōrum
D.Abl. nigrīs nigrīs nigrīs
Similiter miser misera miserum
miserum miseram miserum
M. F. N. M. F. N.
N.V. omnis omne omnēs omnia
Acc. omnem omne omnēs omnia
Gen. omnis omnium
D.Abl. omnī omnibus
M. F. N.
N.V. ācer ācris ācre
Acc. ācrem ācrem ācre
Gen. ācris ācris ācris
D.Abl. ācrī ācrī ācrī
N.V.A. ācrēs ācrēs ācria
Gen. ācrium ācrium ācrium
D.Abl. acribus acribus ācribus
M.F. N. M. F. N.
N.V. sapiēns sapiēns sapientēs sapientia
Acc. sapientem sapiēns sapientēs sapientia
Gen. sapientis sapientium
D.Abl. sapientī sapientibus
PRŌNŌMINA.
M. F. N. M. F. N.
Nōm. is ea id eī (iī) eae ea
Acc. eum eam id eōs eās ea
Gen. ēius ēius ēius eōrum eārum eōrum
Dat. eī eī eī eīs (iīs) eīs eīs
Abl. eō eā eō eīs (iīs) eīs eīs
Nōm. hīc haec hōc hī hae haec
Acc. hunc hanc hōc hōs hās haec
Gen. hūius hūius hūius hōrum hārum hōrum
Dat. huic huic huic hīs hīs hīs
Abl. hōc hāc hōc hīs hīs hīs
Nōm. ille illa illud illī illae illa
Acc. illum illam illud illōs illās illa
Gen. illīus illīus illīus illōrum illārum illōrum
Dat. illī illī illī illīs illīs illīs
Abl. illō illā illō illīs illīs illīs
Nōm. quī quae quod quī quae quae
Acc. quem quam quod quōs quās quae
Gen. cūius cūius cūius quōrum quārum quōrum
Dat. cuī cuī cuī quibus _vel_ quīs
Abl. quō quā quō quibus _vel_ quīs
M. F. N.
Nōm. alter altera alterum
Acc. alterum alteram alterum
Gen. alterius alterius alterius
Dat. alterī alterī alterī
Abl. alterō alterā alterō
Nōm. alterī alterae altera
Acc. alterōs alterās altera
Gen. alterōrum alterārum alterōrum
Dat. alterīs alterīs alterīs
Abl. alterīs alterīs alterīs
Nōm. īdem eadem idem
Acc. eundem eandem idem
Gen. ēiusdem ēiusdem ēiusdem
Dat. eīdem eīdem eīdem
Abl. eōdem eādem eōdem
Nōm. eīde _vel_ īdem eaedem eadem
Acc. eōsdem eāsdem eadem
Gen. eōrundem eārundem eōrundem
Dat. eīsdem _vel_ īsdem
Abl. eīsdem _vel_ īsdem
M. F. N. M. F. N.
Nōm. ipse ipsa ipsum ipsī ipsae ipsa
Acc. ipsum ipsam ipsum ipsōs ipsās ipsa
Gen. ipsīus ipsīus ipsīus ipsōrum ipsārum ipsōrum
Dat. ipsī ipsī ipsī ipsīs ipsīs ipsīs
Abl. ipsō ipsā ipsō ipsīs ipsīs ipsīs
Nōm. alius alia aliud aliī aliae alia
Acc. alium aliam aliud aliōs aliās alia
Gen. (alīus alīus alīus) aliōrum aliārum aliōrum
Dat. aliī aliī aliī aliīs aliīs aliīs
Abl. aliō aliā aliō aliīs aliīs aliīs