OPMERKINGS:--Nes alle barbare is die Boesman ook soms baie
wreed. Baie van die besonderhede het ons van meneer Willem G----,
wat vroeër naby Grootrivier gewoon het.
Die Boesman kan baie wreed wees en 'n plesier daarin neem om iemand te
martel--vernaamlik as hy meen dat iemand 'n teenstander van hom is,
en dus hom verhinder om sy doel te bereik. Kry hy so een in hande,
en tyd om te vlug is kort, dan skiet hy hom met 'n gifpyl dood. Maar
bly daar oorgenoeg tyd oor om te vlug, dan neem hy sy kans om sy
teenstander te martel en met tyd dood te maak.
Baie getroue veewagters het die spit moes afbyt as hul nie gewillig
was om van die vee goedwillig af te gee nie. Baie veewagters is
oulik: hul maak of hul die vee goedwillig afgee; en wanneer die
diewe onder pylskot uit is, dan vuur hulle met hul roer op die skelm;
want baie veeboere was verplig om hulle wagters teen die Boesmans te
wapen. Maar die Boesmans bekruip die wagter op so 'n fyn manier dat eer
hy hulle gewaar, dan is hy onder pylskot en kan dan nie meer vlug of
homself verdedig nie. In sulke gevalle gee die wagter vee goedwillig
af. Die Boesman loop dan; en wanneer daar 'n geleentheid kom, hol
die wagter na sy baas om die gebeurtenis te gaan vertel. Dadelik word
die Boesmans opgespoor en gevang, en by verset met pyl en boog word
hulle doodgeskiet.
Dit weet die Boesmans, en daarom maak hul 'n ander plan met die
wagter. Hulle bind hom soms aan 'n boom en slaan hom met doringtakke,
of martel hom op 'n ander manier, by voorbeeld deur hom hande en
voete vas te maak en dan kole en warm as op hom te krap.
Mnr. Willem G---- vertel ons dat hul vroeër baie las op hierdie manier
van Boesmans gekry het. Dit het baiekeer moeilik gegaan om vertroubare
wagters te kry; want hulle was deeglik bewus dat hulle lewe in gevaar
is. Dis nie alleen dat hul so wreed deur die Boesmans behandel word
nie, maar die Boesmans bekruip die wagters nes hul wild bekruip en
skiet hul op die plek dood. Dié lot het nie alleen aan gekleurde
skepsels ten deel geval nie, maar baie witmense het hulle lewe op
hierdie manier moes inskiet, en etlike wrede moorde op blankes en
hulle famielies het plaasgevind.