OPMERKINGS:--Hierdie verhaal is 'n voortsetting van die vorige
(No. 79).
Die Boesmans glo vas dat die diere met mekaar kan praat en dat daar
mense is wat hul in diere kan verander, en diere wat hul in mense kan
verander--net na hulle lus kry. Hulle glo sterk in towery en is baie
bang vir spoke.
Maar laat ons weer tot die jagtog terugkom. Ons het binne 'n week
waarlik twee stywe knapsakke vol pluime van volstruise gehad;
verder het ons geskiet: vier groot gensbokke, drie koedoes, tien
springbokke, en 'n lot duikers; ook het ons 'n menigte volstruiseiers
versamel.... en 'n leeuvel.
Daar het ek gesien hoeveel 'n Boesman kan eet en drink. Dit het
soms gebeur dat ons 'n twintig wilde Boesmans by ons gehad het om te
help met die jag en afslag. Daarvoor, as vergoeding, kry hul al die
beenvleis en die binnegoed. Die groot pot moet vroegtydig met water
op die vuur staan. Solank hulle afslag, gaan daar stukke vleis in
die pot; dit is skaars 'n paar minute daarin, of een haal dit uit en
deel dit onder hulle in die rondte. Met net 'n paar koue sluk hul die
vleis so smaaklik in, en netnou is daar alweer ander vleis klaar om
te eet; en so hou dit aan tot ons biltong kan sny. Daarna begin hul
weer met die binnegoed, die los vleisies en murgbene; die sagte bene
word gebraai en opgekou. En as hul klaar is, lê net die skoon bene
daar in die rondte. Eendag het ons twee volstruise geskiet. Dit was
toe 'n aardigheid om die klomp Boesmans te sien te kere gaan. Hulle
het die halwe nag deur geëet; en die anderdagoggend hoog sonuit lê
die hele boel nog te slaap. Party se mae was so vol van die half rou
vleis dat hul skaars orent kon kom of bly staan.
As hul baie dors is en jy gee hul water, dan drink 'n groot Boesman
'n taamlike emmer vol water dol leeg. Ons het dit eendag probeer met
'n jong en sy meid met hulle kleintjie van omtrent 'n jaar oud. Die
kleintjie alleen het goed twee bottel water uitgedrink. Jy kan bepaald
sien hoe sy maag swel by elke sluk. Maar toe hy klaar gedrink het,
gaan hy lê--so dik as hy was. As hul so geëet en gedrink het, dan kan,
ja, moet hul vir dae so bly. Arme goed!
As hul 'n stuk of wat grootwild skiet en daar is nie baie eters nie,
dan eet die paar wat daar is, tot hul nie meer kan nie; dan gaan hul
slaap, om oor 'n ruk daarna die etery weer voort te sit. Die plesier
bestaan dan uit eet, slaap, en dans in die nag. In die somer word
die vleis gou sleg en kry spoedig 'n bedorwe ruik; en dan kom nog
daarby dat oom Wolf en neef Jakkals hulle snags goed aan die vleis
help. Dit alles beteken by 'n Boesman niks; en solank daar maar nog
'n ietsie is, hou hul aan. Om hulle dors intussen te les, suig hul
die maagsappe van die wildstuk deur 'n rietjie--wat natuurlik vir
ons witmense baie walglik lyk.
Hoor tog hoe ons aan die leeuvel gekom het!
Dit is 'n bekende feit dat as 'n leeu oud word, dan word sy tande
baie sleg; en dan kan hy nie meer so goed wild vang nie. Hy word dan
'n menseter. Menige Boesman of sy vrou of sy kind het die slagoffer
van so 'n leeu geword; want Boesmans, as hul slaap of so, is makliker
om in hande te kry as die wild wat gedurig onrustig en waaksaam is.
Een van die Boesmans het geweet waar sodanige leeu te vinde is. Hy
vra toe 'n ou broek en baadjie van my pa. Toe hy naby die plek was,
stop hy die klere vol gras en bossies, sodat dit lyk of dit 'n regtige
manspersoon is; hy plaas toe die opgestopte man onder 'n boom en laat
die jagters bo in die boom met hulle gewere klim. Hy self stap toe na
die plek om die leeu op te soek. Dit geluk hom om die leeu gou en daar
naby te vind. Nou sal jy jou verwonder hoe listig die Boesmans die
leeu na die boom toe lei waar die graspop staan en waar die jagters
vir hom afwag.
Dit het nie lank geneem nie, of die leeu sien die pop; hy bekruip
dit, en daarop word dit deur hom bestorm. En net toe hy besig was om
die pop te pak, gee my vader die leeu 'n doodskot; en hy was toe ons
syne. Dit was toe 'n groot vreugde; want ons was bly om die vel en
naels te kry, en die Boesmans was in hulle knoppies om te weet dat
hul een vyand minder het, en ook om die vleis te kry.
Ja, dit gaan gouer om die storie te vertel as om die gebeurtenisse
deur te maak.
Ek het 'n Boesman wel goed geken, maar daar in die vrye natuur het
ek baie meer van sy doen en late geleer. Dis wel 'n groot wonder dat
in ons tyd daar nog sulke mense op aarde is--wesens wat hul partykeer
kan gedra soos mense en plek-plek weer soos redelose diere.