Toen Anna Dolly's mager, uitgeput gelaat zag, dat in de fijne rimpels
ietwat met stof was bedekt, had zij grooten lust haar gedachten uit
te spreken, maar in het bewustzijn dat zij zelf, zooals ook Dolly's
blik verried, schooner was geworden, zuchtte zij en begon over zich
zelf te spreken.
"Ge ziet mij zoo aan en denkt zeker, of ik in mijn toestand gelukkig
zijn kan? Nu dan--ik schaam mij bijna het te bekennen--ik gevoel mij
onvergefelijk gelukkig. Ik was als betooverd, als door een ontzettend
benauwenden droom bevangen, waaruit men plotseling ontwaakt, terwijl
men dan ziet, dat die verschrikkingen volstrekt niet werkelijk
bestonden. Nu ben ik ontwaakt. Ik heb vreeselijke oogenblikken
doorleefd, maar nu, in de drie maanden, dat ik hier ben, ben ik, zijn
wij, zoo gelukkig!" Zij zeide dat glimlachend en zag Dolly schuchter
en vragend aan.
"Hoe verheugt mij dat!" antwoordde deze eveneens glimlachend en toch
koeler, dan zij wilde. Zij verheugde zich, maar zij benijdde haar
ook. "Ik verheug mij om uwentwil. Maar waarom hebt gij volstrekt
niet geschreven?"
"Waarom?... Ik durfde niet.... Gij weet, in mijn toestand...."
"Tegenover mij? Gij durfdet niet? Als gij eens wist, hoe ik.... Ik
meen...." Dolly was op den besten weg aan haar gedachten van dien
morgen uitdrukking te geven, maar het scheen haar nu het rechte
oogenblik niet. "Overigens hiervan later! Wat zijn dat voor
gebouwen?" vroeg zij, om het gesprek op een ander onderwerp te
brengen, en wees naar eenige roode en groene daken, die boven het
loof der acacia's en vlierboomen uitstaken. "Dat lijkt waarlijk wel
een kleine stad."
Maar Anna antwoordde haar niet.
"Neen, neen! Hoe denkt ge over mij, over mijn toestand?" vroeg zij.
"Ik meen...." begon Dolly weer, maar op dit oogenblik galoppeerde
Wesslowsky haar op den klepper voorbij, in zijn kort jaquet telkens
zwaar op het leder van het dameszadel neerploffend.
"Het gaat zeer goed, Anna Arkadiewna!" riep hij deze toe.
Anna keek niet eens op, maar weer scheen het Dolly, alsof deze kales
een zeer ongemakkelijke plaats was om er een lang gesprek te beginnen
en daarom kortte zij af, hetgeen zij dacht.
"Ik heb eigenlijk in 't geheel geen meening," zeide zij; "maar ik heb
u altijd liefgehad, en als men liefheeft, dan heeft men den geheelen
mensch lief, zooals hij is, en niet zooals men hem zou wenschen."
Anna kneep de oogen toe (een nieuwe gewoonte, die Dolly nog niet
kende) en wendde zich van haar vriendin af; zij dacht over den zin
harer woorden na. En ze opvattend zooals zij ze wenschte op te vatten,
zag zij Dolly weer aan.
"Als gij zonden hadt, dan zouden ze u alle vergeven worden voor uw
bezoek en voor deze woorden."
Dolly zag, dat haar de tranen in de oogen gekomen waren. Zij drukte
zwijgend Anna's hand.
"Wat zijn dat voor gebouwen?" herhaalde zij haar vraag.
"Dat zijn de woningen onzer fabriek- en landarbeiders," antwoordde
Anna. "En hier begint het park. Alles was zeer verwaarloosd, maar
Alexei hoeft het laten vernieuwen. Hij is aan dit landgoed zeer gehecht
en, wat ik volstrekt niet van hem verwacht heb, hij wijdt zich met vuur
aan den landbouw. Trouwens, wat is hij niet een rijke natuur! Alles,
wat hij aanvangt, zet hij op uitstekende wijze door. Niet alleen dat
hij zich niet verveelt, hij is landman met hart en ziel. Zoo ver ik
het beoordeelen kan, is hij een verstandig, een uitstekend landheer
geworden, in de zaken punctueel, zelfs bijna gierig. Maar ook alleen
in de zaken. Als er overigens van minder dan tienduizend sprake is,
dan rekent hij dit niet eens," voegde zij er bij met een vroolijk,
slim lachje, waarmee vrouwen dikwijls van verborgen, zoo zij meenen,
door hen ontdekte deugden van een bemind man spreken.
"Zie dat groote gebouw maar eens, dat is het nieuwe ziekenhuis; ik
geloof, dat het meer dan honderdduizend roebel zal kosten; dat is nu
zijn trots! En weet ge, hoe dat komt? De boeren hadden hem verzocht
hem een weide goedkooper af te staan, maar hij weigerde het hun en
daarom noemde ik hem gierig; trouwens niet daarom alleen, maar zoo in
het algemeen, en toen begon hij dit ziekenhuis te bouwen, begrijpt
ge, alleen om te toonen, dat hij niet gierig is. Zoo gij wilt, is
dat--c'est une petitesse.--Toch bemin ik hem hierom nog te meer. En
nu zult ge terstond het huis zien. Het is nog het grootouderlijke
huis en van buiten in 't geheel niet veranderd."
"Hoe schoon is het!" riep Dolly in onwillekeurige bewondering uit,
met den blik op het fraaie huis, met zijn deftige zuilenhal, dat nu
uit het in verschillend groen geschakeerde gebladert der oude boomen
te voorschijn kwam. "Niet waar? Is het niet schoon? En van boven,
welk een prachtig uitzicht!" Zij reden het met kiezelzand bestrooide
en met bloemperken getooide voorplein op en hielden voor de deur stil.
"En de andere zijn er reeds," zeide Anna, toen men de rijpaarden
voorbij voerde. "Waar is de graaf?" vroeg zij aan de beide naar buiten
snellende, elegante bedienden.
"Daar is hij," zeide Wronsky, die hen met Wesslowsky te gemoet kwam:
"Waar wilt ge Darja Alexandrowna inkwartieren?" vroeg hij toen in het
Fransch aan Anna en nog eenmaal Dolly begroetend, kuste hij haar de
hand en voegde er bij: "Mij dunkt in de groote balkonkamer."
"O neen, dat is te afgelegen, beter in de hoekkamer, dan zien we
elkaar meer. Hoe lang denkt ge te blijven? Hoe? Slechts een dag? Neen,
dat is onmogelijk."
"Ik heb het beloofd en ... dan de kinders...."
"Neen, Dolly, liefste! Nu, wij zullen zien! Kom!" en zij geleidde
Dolly naar haar kamer. Dit was niet de staatsiekamer, die Wronsky
had voorgeslagen, maar eene andere, die Anna zeide, dat Dolly
moest voor lief nemen. En deze kamer, waarover men zich meende te
moeten verontschuldigen, was met evenveel weelde gestoffeerd als de
voornaamste kamer in een buitenlandsch hôtel.
"En nu, lieve, hoe verheug ik mij over uw komst," zeide Anna, Dolly
kussend. "Je hebt mij nog altijd niet gezegd, hoe je over mij denkt. Ik
wil alles weten. Maar ik verheug mij, dat je nu ook zult zien, hoe
ik ben. Bewijzen wil ik niemand iets. Ik wil slechts leven en niemand
buiten mij wensch ik iets kwaads toe. Hiertoe heb ik toch het recht,
niet waar? Voor het overige is dat een lang thema, maar wij zullen
nog tijd hebben het geheel af te handelen. Nu wil ik me omkleeden en
zal u ook het meisje zenden."