* * * * *
Op dienzelfden Maandag, 6 Januari, waarop het onderhoud met Sir Hercules
Robinson had plaats gehad, begon des namiddags om vier uur eene andere
beraadslaging, die eene der aangrijpendste momenten uit die dagen
genoemd mag worden.
De Regeering was na rijp beraad tot het merkwaardig besluit gekomen, om
Jameson en zijn soldaten aan de Engelsche regeering ter bestraffing over
te leveren, en nu kwam het er op aan, de kommandanten, die als de tolken
van het volk beschouwd konden worden, voor dit plan te winnen.
Met verwonderlijke welsprekendheid ontwikkelde Paul Kruger de redenen,
die de Regeering hadden geleid tot dit besluit, doch met strakke en
stalen gezichten staarden de wakkere voormannen des volks hem aan. En
hoe krachtiger hij aandrong, des te heftiger en hartstochtelijker werd
het verzet.
»Er moet een afschrikwekkend voorbeeld worden gesteld,[23]" riepen
zij, »en Jameson met zijn hoofdofficieren zijn aan het zwaard der
gerechtigheid vervallen!"
[23] Volgens den correspondent der »Sunday Special", Londen.
Vele uren lang kon men het schouwspel waarnemen, hoe een krachtig man
kampte en worstelde, om onwilligen over te halen. Zes, zeven maal
rees Paul Kruger op en bezwoer in bewoordingen van steeds klimmende
aandoening »zijne broeders, zijne vrienden," toch op het doorzicht der
Regeering te vertrouwen.
De beraadslaging liep uit op een heftige woordenwisseling, en den
volgenden morgen te vier uur was het lot van Jameson nog niet beslist.
Kruger was zichzelven bijna niet meer meester. Hij dreigde, hij
_smeekte_--alles te vergeefs!
De kommandanten stonden daar als de vertegenwoordigers van het volk, en
het Afrikaansche bloed, dat van toorn en verontwaardiging over den even
schandelijken als schaamteloozen inval aan 't koken was geraakt, eischte
zijn rechtvaardige offers.
Toen stond Piet Joubert op, de Kommandant-generaal, die den President
steunde.
»Vrienden," zeide hij, »veronderstelt, ik heb een hoeve, en de honden
van mijn buurman komen en plagen en dooden mijn schapen. Zal ik die
honden nu dooden? Of zal ik ze niet liever vangen, ze terugbrengen aan
den eigenaar en tot hem zeggen: »Hier zijn uwe honden; straf ze en
vergoed mij de schade, die ze hebben aangericht?""
Niemand antwoordde, en na een oogenblik pauze vervolgde Joubert: »Wij
hebben de honden gevangen. Zou het nu niet het verstandigste zijn, hen
aan de Engelsche regeering terug te zenden, om hen te doen straffen,
schadevergoeding te eischen?"
De gelijkenis pakte; men kon het zien op de gebaarde gezichten der
kommandanten.
Twee afgevaardigden der zusterrepubliek Oranje-Vrijstaat sloten zich in
een treffende rede, die in ademlooze stilte werd aangehoord, bij het
voorstel van Paul Kruger aan, en eindelijk--eindelijk kenterde het
getij.
Schalk Burger stond op en zeide: »Broeders, ik ben het nog niet eens
met het voorstel der Regeering, doch ik begrijp, dat wij moeten buigen
voor de grootere wijsheid van onzen President. Ik acht het onzen plicht,
ons overtuigd te houden, dat hij grooter doorzicht en kennis heeft in
politieke zaken dan wij. Daarom stel ik u voor, met algemeene stemmen
het besluit te nemen om de Jameson-kwestie te laten in handen van den
President en den Uitvoerenden Raad, en hun beslissing te verdedigen bij
het volk."
De kommandanten legden zich bij dit voorstel neer, en Paul Kruger had
gezegevierd.
Doch de Engelsche Jingo's waren al weer niet tevreden. Zij waren van
meening, dat Paul Kruger's edelmoedigheid ten slotte niets anders was
dan een doortrapt slimme streek, om de hoogst moeielijke taak van het
straffen der Engelsche regeering op den hals te schuiven.
Wij willen daarop slechts dit antwoorden, dat de daad van Paul Kruger
evenzeer het uitvloeisel was van Christelijke edelmoedigheid als van
hooge staatsmanswijsheid, en door Jameson met zijn gezellen aan de
Engelsche regeering ter bestraffing over te leveren, heeft hij zich het
hart van het beschaafde Europa stormenderhand veroverd.