't wederzien in Europa, het waren de over-bekoorlijke oevers der
Middellandsche Zee en der Italiaansche meren onder een serene
najaarslucht, het was de kleurrijke herfstgetinte groei tegen de
bergwanden van de Val Bregaglia, het waren de sneeuwtoppen van het
Engadin, de cultuurschatten der steden, het waren als grootste zegen
en laatste verlangen de hooge stemmen van twee kindertjes bij de
aankomst in Holland, die de Indische moeheid van me af deden vallen
en het geluk eener ontroering weergaven, die ik zoolang had ontbeerd.
_Naschrift_. En nu, nadat er meer dan drie jaren sedert mijn vertrek
van Tobelo zijn verloopen, ligt daar ten noorden en achter die kampong
reeds een groot open terrein, waarop in eindelooze rijen de jonge
klapperboomen bij duizenden staan. Dag in dag uit wordt er ontgonnen
en uitgebreid, geplant en verbeterd en steeds steviger en sterker is
de grondslag geworden, waarop wordt voortgebouwd, om met geduld eens
het doel te bereiken, dat werd gesteld.
Doch van allen, die ik eens daar heb leeren kennen, is er reeds nu
niet één meer op de plaats, waar hij toentertijd stond.
Allen zijn ze gegaan, de een na den ander, niemand heeft zich
gehandhaafd of zich kunnen handhaven. Er hebben daar in dat
maatschappijtje stormen gewoed die zelfs de stevigststaanden
omverwierpen; tot zelfs de zendelingen, die ik te Tobelo leerde kennen,
zijn verdwenen.
Zoo is nu eenmaal voor den Europeaan het leven in de afgelegen deelen
der Buitenbezittingen, waar de menschen nog vaak als stukgoederen
worden heen en weer geworpen.
AANTEEKENINGEN
[1] Intusschen is deze Sultan, om zijn handelwijze tegenover het
Gouvernement, afgezet en naar elders overgebracht.
[2] Nieuw Guinea wordt in deze streken steeds »de Papoe" genoemd.
[3] Ten slotte is ook hij teruggekeerd, ziek en verslagen naar lichaam
en geest.
End of Project Gutenberg's Een jaar in de Molukken, by H. R. Roelfsema