DE MODIS.

Modus ys gemet oððe þǣre sprǣce wîse, and ðǣra synd fîf.

indicatiuus ys gebîcnjendlîc: mid ðâm wê geswuteljað, hwæt

wê dôð oððe ôðre menn. ic cweðe nû: lego ic rǣde; þǣr bið

mîn dǣd geswutelod. and ðis modus ys fulfremed on eallum

tîdum and on eallum hâdum and ys forðî fyrmest. þæt ôðer

modus ys imperatiuus, þæt ys, bebêodendlîc: mid þâm gemete

wê hâtað ôðre menn dôn sum ðing oððe sum ðing þrôwjan. lege

rǣd ðû; legat rǣde hê; flagella istum puerum beswing ðis

cild; flagelletur sŷ hê beswungen. þis gemet sprecð forðwerd

and næfð nânne praeteritum, forþan ðe nân man ne hǣt dôn,

þæt ðe gedôn byð. hê sprecð tô ôðrum and nâ tô him sylfum:

forþan ðe gehwâ hǣt ôðerne, nâ hyne sylfne. þæt ðridde gemet

ys optatiuus, þæt ys, gewîscendlîc, and hit hæfð

forðgewitenne tîman and behôfað ôðres wordes him tô fultume,

þæt hê fulfremednysse hæbbe. utinam amarem deum êalâ gif ic

lufode god, swylce ðû cweðe: forgeâfe god, þæt ic hine

lufode. utinam legerem nunc êalâ gif ic rǣdde nû. utinam

legerem heri êalâ gif ic rǣdde gyrstan dæg, þonne cûðe ic nû

âgyfan. utinam legissem in iuuentute êalâ gif ic rǣdde on

jugoðe, þonne cûðe ic nû sum gôd. utinam ys aduerbium, þæt

ys, wordes gefêra, and hê fylst þisum gemete ðus. þæt fêorðe

gemet ys subiunctiuus oþþe coniunctiuus, þæt ys,

underðêodendlîc, forðâm ðe hyt is under þâm foresǣdum

gemetum and behôfað ôþres wordes him tô fultume. cum legam

ðonne ic rǣde. cum legam, ueni ad me ðonne ic rǣde, cum tô

me. cum doceam, discas þonne ic tǣce, þû leornast et cetera.

þæt fîfte gemet ys infinitiuus, þæt is, ungeendigendlîc,

forðan ðe þǣr ne byð nân sprǣc geendod, bûton man ðâr dô tô

þrêo ðing, þæt is, hâd and tîd and getel. amare lufjan: nys

ðǣr nân gewis on ðǣre sprǣce, bûton ðû cweþe amare uolo ic

wylle lufjan. on ðâm uolo ys se forma hâd and andweard tîd

and ânfeald getel. þis gemet gǣð geond ealle tîda and ealle

hâdas and ealle getel. legere uis þû wylt rǣdan ys se ôðer

hâd and andweard tîd and ânfeald getel. legere uolui ic

wolde rǣdan, legere uoluistis gê woldon rǣdan sint

forðgewitene tîda; et cetera. gyt ys ân gemet gehâten

inpersonale, þæt gǣð ofer ealle ðâ ôþre fîf on ðâm ðriddan

hâde passiuum: amatur; amatur a me ic lufige; legitur a me

ic rǣde. ac wê nellað nâ mâre be ðisum hêr sprecan.

Ælfrics Grammatik und Glossar · 第 83 / 125 题