VERBVM EST PARS ORATIONIS CVM TEMPORE ET PERSONA SINE
CASV AVT AGERE ALIQVID AVT PATI AVT NEVTRVM SIGNIFICANS,
VERBVM #ys word, ân dǣl lêdensprǣce mid tîde and
hâde bûtan case getâcnjende oððe sum ðing
tô dônne oððe sum ðing tô þrôwigenne oððe 10
nâðor#. VERBVM HABET SEPTEM ACCIDENTIA #word hæfð
seofon gelimplîce ðing#. him gelimpð SIGNIFICATIO,
þæt ys, #getâcnung#, hwæt þæt word getâcnige, dǣde
oððe þrôwunge oððe nâðor; TEMPVS #tîd#, MODVS #gemet#,
SPECIES #hiw#, FIGVRA #gefêgednyss#, CONIVGATIO #geþêodnyss#, 15
PERSONA #hâd#, NVMERVS #getel#. wê wyllað nû
secgan endebyrdlîce and gewislîce be eallum þisum.
5 _überschrift f. JW, sehr verlöscht_ (_von neuerer hd. überschrieben_)
_C_ ‖ incipit _f. T_ ‖ de _nachträglich_ (_von späterer hd.?_) _F_ 6
[u. e. p]ars _W_ ‖ or(a)tionis _C_ ‖ et _ü. d. z. O_ 7 causu _J, aus_
causa _F_ ‖ [agere al]i[qui]d _W_ ‖ aliquit _OT_ 8 uerbum--11 nâðor
_f. T_ ‖ uerbum _f. R_, erb _z. t._, um _ganz weg H_ ‖ is--11 naðor
_gl. R_ ‖ [is--dæl] _W_ ‖ and an dæl _h_ ‖ læden- _R_, leden|leden-
(_das erste mal r._) _h_ 9 buton _FH_ ‖ [itocniend]e _W_ 9. 10 oþer _W_
9 u _in_ sum _undeutlich U_ ‖ ðync _R_ 10 to--ðing _ü. d. z. 1. corr.
F_ ‖ done _J_ ‖ oððe] ł _F_ ‖ þr(o _ü. rasur_)winne _O_, [þr-n]e _W_
11 VII _W_ ‖ --16 _ü. f. T_ ‖ [word hau]eþ _W_ 12 seofan _hR_, VII _W_
‖ þingc _R_ ‖ him g. _f. T_ ‖ gelimpað _F_ 12. 13 significa[tio þ. is
itocnun]g _W_ 13 þ. is g. _gl._ (_d. übrige in d. z._) _R, f. T_ ‖
hwæt--14 nâðor _f. T_ 14 þrowung _W_ ‖ [oþer nouþe]r _W_ 15 figu[ra
ifeiȝ]ednesse _W_ ‖ coniugatio _JT_] coniunctio _CDhORW und
ursprünglich_ (_aber vom gl. zu_ coniugatio _geändert_) _U_, conju::tio
_F_, coniuctio _H_ 16 getæl _F_ 17 se(c)gan _D_ ‖ enderburdl[iche and
iwis]liche _W_ ‖ þissum _J_
[[120]]
SIGNIFICATIO ys #getâcnung#, hwæt þæt word getâcnige.
ǣlc fulfremed word geendað on _o_ oððe on _or_.
on _o_ geendjað ACTIVA VERBA, þæt synd #dǣdlîce word#, þâ
ðe geswuteljað, hwæt men dôð. _amo_ #ic lufige# geswutelað
mîn weorc; ealswâ _doceo_ #ic tǣce#, _lego_ #ic rǣde#, 5
_audio_ #ic gehŷre#: on eallum þisum wordum ys mîn
weorc geswutelod. þâs and ðyllîce synd ACTIVA gehâtene,
þæt synd #dǣdlîce#, forðan ðe hî geswuteljað dǣda:
dô ǣnne _r_ tô ðisum wordum, þonne bêoð hî PASSIVA,
þæt synd #ðrôwjendlîce#; nâ swylce hî ǣfre pînunge 10
getâcnjon, ac, þonne ôðres mannes dǣd befylð on mê
oððe on ðê, þonne byþ þæt on lêdensprǣce PASSIVVM
VERBVM.
1 _kein absatz_ ‖ is _usw. in d. z. RT_ ‖ tacnung _J_ ‖ hwa[t þet
word] _W_ 2 _hinter_ getâcnige _noch_ dǽde oððe þrówunge oððe naðor (=
119^{13. 14}) _T_ ‖ ælc:: _F_ ‖ full fre _auf r. h_ ‖ endeþ _W_ ‖
oþer _W_ 2. 3 [or on o] endeþ _W_ 3 þæt synd dædlice word _gl. R_ ‖
_mit_ þæt _beginnt das zweite fragment von A_ 4 þ[e isuteleþ] _W_ ‖ ðe]
_f. H_, ða _T_ ‖ hwæt] þæt _J_ 4. 5 geswutel:að (i _rad._) _F_ 5 c _in_
weorc _auf r. D_ ‖ [also doceo] _W_, eac swa _F_ 5. 6 _ü. f. TW_ ‖ ⁊
audeo (_für_ audio) ⁊ lego _W_ 6 gehyr:e (d _wegradiert?_) _O_ ‖ eallon
_U_ ‖ þyssum _J_, þyson _U_ 7 weor[c isuteled] _W_ ‖ weorc] word _J_
‖ beoþ _W_ 8 þ. s. d. _gl. ü._ actiua _R, in d. z. T_ ‖ beoþ _W_ ‖
ded[liche vor]þen þet heo _W_ ‖ dædlice wórd _T_ 9 þyssum _J_, þisum
_aus_ wisum? _H_ ‖ word(v)m _aus_ -om _J_ 10 þ. s. ð. _gl. R, in d. z.
T_ ‖ beoþ _W_ ‖ nâ] [nout] _W_ 11 getacnian _HJ_ ‖ [oþres] _W_ ‖ dǣd
_von ds. hd. am r. C_ 12 b[iþ þet] _W_ ‖ beoþ _U_ ‖ t _und teilweise_
æ _in_ þæt _auf r. h_ ‖ passum _J_
[[1 ... is _usw. in d. z. RT_
invisible . in “in d z.”]]
¶ ic cweðe nû: _amo_ #ic lufige#, þonne cwyst ðû:
_quem amas?_ #hwæne lufast ðû?# ic cweþe: _te amo_ #þê
ic lufige#; þonne befylð mîn lufu on ðê, and ðû miht 15
cweðan: _amor a te_ #ic eom gelufod fram ðê#. _doceo te_
#ic tǣce ðê#, and ðû cwyst: _doceor a te_ #ic eom gelǣred
fram ðê#; ET CETERA. nû synd þâ word gehâtene
ACTIVA, þæt synd #dǣdlîce#, þâ ðe geendjað on _o_ and
[[121]]
macjað of him sylfum PASSIVA VERBA, þæt synd #þrôwjendlîce
word#, gif se _r_ byþ þǣrtô genumen, swâswâ
wê nû sǣdon. þâ word, þe geendjað on _o_ and ne magon
æfter andgyte bêon PASSIVA, þâ synd NEVTRA gehâtene,
þæt is #nâðres cynnes#: _uiuo_ #ic lybbe#, _spiro_ 5
#ic orðige#, _sto_ #ic stande#, _ambulo_ #ic gange#, _sedeo_
#ic sitte#.
13 am[o ic lo]uie _W_ ‖ --18 _ü. f. T_ ‖ þ. c. ðû _f. T_ ‖ cwyþst
_hR_, cwyðst _F_ 14 hwã _W_ ‖ þ[u ic] _W_ 15 belympþ _J_ ‖ [loue] _W_
16 cweðen _T_ ‖ gelufud _Ah_ ‖ o[f (_für_ fram) þe] _W_ 17 cwyþst _R_,
cwyðst _F_, cweðst _T_, cwist _im text u. am rande_ cwyst (_v. ds.
hd.?_) _U_ 17. 18 il[ered] of _W_ 18 et c. _f. W_ ‖ beoþ _W_ 19 þ. s.
d. _gl. R_, þet beoþ [dæd]liche _W, f. T_ ‖ endiað _CU_, endeþ _W_ 1
heom _T_, þen _W_ ‖ selfum _D_, sul[uen] _W_ 1. 2 þ. s. þ. w. _gl. R,
f. T_ 1 beoþ _W_ 2 wor[d ȝif þe r] _W_ 3 nû] ne _O_ ‖ sæden _H_ ‖
[þ]e[o word þe] _W_ ‖ endeþ _W_ 4 beon æfter andgyte _T_ ‖ b[eon
pas]siua _W_ ‖ þâ] þæt (_abgekürzt_) _CU_ ‖ beoþ _W_ ‖ neutra _aus_
-i _O_ 5 þ. is n. c. _f. T, in d. z. R_ ‖ [cun]nes _W_ ‖ --7 _ü. f. T_
‖ ic (_vor_ libbe) _nicht ganz erhalten H_ 6 sto--7 _ü. f. W_ 6
se[deo] _W_
¶ ne mæg hêr bêon nân PASSIVVM on ðisum wordum,
forðan ðe heora getâcnung ne befylð on nânum
ôðrum menn, bûton on ðâm, ðe hit cwyð. swâ ðêah
sume of ðisum neutrum macjað PASSIVVM on ðâm ðriddan 10
hâde, nâ tô mannum, ac tô ôðrum ðingum. _aro_ #ic erige#,
_aras_ #þû erast#, _arat_ #hê erað#. ne cweð nân mann: #ic
eom geerod#, ac on ðâm ðriddan hâde ys gecweden:
_aratur terra_ #þæt land ys geerod#; _bibo_ #ic drince#,
_bibitur uinum_ #þæt wîn ys gedruncen#; _manduco_ #ic ete#, 15
_manducatur panis_ #se hlâf is geeten#; _laboro_ #ic swince#,
_laboratur uestis_ #þæt hrægl is beswuncen#; ET CETERA.
7 þissum _J_ 7. 8 wordam _R_, worde[n] _W_ 8 -þam _CTU_, -ðā _D_ ‖
itocnugne _W_ ‖ befylð] bylþ _J_, beflugþ (ug _unsicher_) _W_ 9 oðran
_H_, oðron _O_ ‖ [on--hit] _W_ ‖ on _f. O_ ‖ þan _CT_ ‖ cweð _T_ 10
þissum _J_ ‖ maki[eþ p.] _W_ 11 nâ--ðingum _f. T_ ‖ nout _W_ ‖ to:
_h_ ‖ [o. þ.] _W_ ‖ --17 _ü. f. T_ ‖ :erige (h _rad.?_) _F_ 12 aras:
(t? _radiert_) _O_ ‖ _ü. f. W_ ‖ he erat _FO_ ‖ cw̄ _JU_ ‖ mann mm
ic _O_ 12. 13 aror[ ic am iered] _W_ ‖ geerad _H_, geered _CU_ ‖ þen
_f. W_ ‖ gecwedan _J_ 14 [is iered bi]bo _W_ ‖ geered _ACFhU_ 15 b.
u.--16 laboro _ü. f. W_ ‖ wîn _f. A_ ‖ (is) _h, f. H_ ‖ _ein teil des
letzten_ n _von_ gedruncen _weggeschnitten A_, edru _auf r. D_ 16
mandu[catur panis l]aboro _W_ ‖ manducatur _scheint aus_ -or _gebessert
O_ ‖ laf _J_ ‖ ge(e)ten _F_ 17 laboratur _aus_ -or _OU_ ‖
beswungen _D_
¶ þâ word, þe geendjað on _or_, habbaþ ðrêo getâcnunga.
ân ys ðrôwjendlîc, swâswâ wê ǣr sǣdon. ôþer ys COMMVNE,
[[122]]
þæt ys, #gemǣne twegra getâcnunga#, forþan þe
on ðâm worde byð ǣgðer gê dǣd gê ðrôwung: _osculor
te_ #ic cysse ðê# ET _osculor a te_ #and ic eom fram ðê
cyssed#; _complector te_ #ic ymbclyppe þê# ET _complector
a te_ #and ic eom fram ðê ymbclypped#. þâs word 5
and ðyllîce ne bêoð nâ lêdenword, gif se _r_ byð aweg
gedôn. þâ ðriddan getâcnunge hæfð DEPONENS VERBVM,
þæt is, #âlecgende word#, forðan ðe hê legð him fram
ðâ âne getâcnunge and hylt ðâ ôþre. DEPONENTIA VERBA
SIGNIFICANT ACTVM #þâ âlecgendlîcan word getâcnjað 10
dǣde#, swâswâ ACTIVA, ac hî geendjað on _or_, swâswâ
PASSIVA. _luctor_ #ic wraxlige#, _loquor_ #ic sprece#: hêr is
dǣd on ðissere getâcnunge. hî ne bêoð nâ lêdenword,
gif se _r_ byð awege. ðâ word, þe synd PASSIVA, bêoð
ACTIVA, gif se _r_ byþ aweg gedôn: _armor_ #ic eom gewǣpnod#, 15
_armo te_ #ic wǣpnige ðê# ET CETERA.
18 [þeo w. þ]e endeþ _W_ ‖ þe _f. U_ ‖ getacnunge _O_ 19
þrowigendlic--is _nachtr. 1. corr. F_ ‖ þrowigendlic: (e _rad._) _h_,
[þrowiend]lic _W_ ‖ swâ. wê ǣr s. _f. T_ ‖ (is) _R_ 1 þæt--getâc. _f.
T_ ‖ þ. is gem. _gl._ (tw. get. _in d. z._) _R_ ‖ ime[ne tweire] _W_
‖ forþan þe--2 ðr.] _f. W_ ‖ -þan: _C_, -þam _HU_ 2 ðan w. _H_ ‖ beoð
_J_ ‖ ægþær _D_ ‖ þrowunga _H_ ‖ oscultor (_aber punct unter_ t) _U_,
oscul::or _h_ 3--5 _ü. f. T_ 3 cesse _D_ ‖ ðe and et _O_ ‖ osculor: a
te (t _rad.?_) _F_ ‖ and--4 cyssed] [þu cuss]est me _W_ ‖ eom _am
rande D_ 3. 4 fram þe gecyssed (-od _J_) _DJ_, gecyssed fram þe _H_ 4 te
_f. A_ ‖ --5 _ü. f. W_ ‖ -cleppe _DH_ ‖ et] and _F_ 5 -c(l)ypped _F_
6 and ð. _f. T_ ‖ [word (_hinter_ þullice _st. hinter_ þeos) n]e _W_ ‖
nout _W_ ‖ ledenspræc _H_ ‖ r _auf r. R_ 7 e _in_ gedon _aus_ o _h_ ‖
[þe þri]dde _W_ ‖ getâcnunge _f. H_ 8 þ. is a. w. _gl. R, f. T_ ‖ is
_f. CDHU_ ‖ aleg[gend]e _W_ ‖ forðan ðe _f. T_ 9 [one i]tocnunge _W_
‖ ana _F_, e _auf r. C_ ‖ getacnungæ _F_, -a _H, f. T_ ‖ healt _T_, l
_aus_ b _h_, t _auf r. R_ ‖ uer[ba] _W_, a _in_ uerba _aus_ e? _h_ 10
significans _J_ ‖ act(i)uum _O_ ‖ þa--11 dæde _gl. R, f. T_ ‖
i[tokn]eþ _W_ 11 dæda _J_ ‖ swâs. a. _f. T_ ‖ act(i)ua _C_ ‖ endeþ
_W_ ‖ [so so] _W_ 12 luctur _T_ ‖ --123^4 _ü. f. T_ 12 wrastlie _W_ ‖
[her is] _W_ 13 þysse(re) _R_ ‖ [nout lede]nspeche _W_ 14 awei idon _W_
‖ [þeo w.] _W_ ‖ a _in_ ða _auf r. D_ ‖ beoþ _W_ 15 [þe r biþ] _W_ ‖
a. g.] aweiȝe _W_ ‖ a(r)mor _CU_ 15. 16 ge:wǣpnod _R_ 16 ar[mo t]e _W_
‖ et c. _f. W_
¶ twâ
dǣdlîce word synd, ðe habbað þwyrlîce getâcnunge: þæt
ðe geendað on _o_, getâcnað þrôwunge and, þæt ðe geendað
[[123]]
on _or_, getâcnað dǣde. _timeo_ #ic mê ondrǣde#,
_metuo_ #ic mê ondrǣde#. sê ðe him ondrǣt, sumes ðinges
hê him ondrǣt. _timeo deum_ #ic mê ondrǣde god#. _timeor_
#ic eom ondrǣd#, þæt is, þæt sumum men stent
ege fram mê. _metuor a pueris nostris_, þæt is on andgyte, 5
#ûrum cildum stent ege fram mê#. ðâ word
êac sume, þe synd NEVTRA gecwedene, habbað þrôwjendlîce
getâcnunge, swâswâ ys _uapulo_ #ic eom beswungen#,
_ueneo_ #ic eom geseald#; ac hî ne geendjað nǣfre on _or_,
swâ hwæðer swâ hî getâcnjað. 10
17 beoþ _W_ ‖ [þe h]abbeþ _W_ ‖ ðe] þa _CDHTU_ 17. 18 þeo þet en[d]eþ
_W_ 18 _1._ ðe] _f. hT_ ‖ geend:að (i _rad._) _F_ ‖ þrowung(e) _R_,
-ga _H_ 18. 123^1 þeo þet endeþ _W_ 18 _2._ ðe _f. h_ 1 on r or _O_ ‖
dæda _J_ ‖ ic mê o.] ł _J_ 2 drede _W_ ‖ sê--3 ondræt _f. W_ ‖ t _in
dem 1._ ondræt _auf r. C_ 3 [deum] _W_ ‖ _ü. f. W_ ‖ ondrǣde] ræ _z.
t._, de _ganz weg H_ 4 ic--5 mê] ł _W_ ‖ ofdræd _O_ ‖ þæt is--5 me _in
d. z. R, f. T_ ‖ _zweites_ þæt _f. O_ ‖ sume _J_ 5. 6 þ. is on a. _in
d. z._, urum--me _gl. ü._ m. a p. n. _R_] _f. T_ ‖ on andgyte _f. H_ 6
[uren] children _W_ ‖ fram] to _W_ ‖ ðâ--8 ys _f. T_ 6. 7 ec summe þeo
word _W_ 7 þe] ne _O_ ‖ [beoþ] _W_ ‖ gecwedene _f. H_ 8 getacnunga
_JO_, itoc[nun]ge _W_ ‖ ys _f. AJ_ ‖ --9 _ü. in d. z. T_ ‖
beswungen--9 eom _f. J_ ‖ swungen _CU_ 9 i[c am] _W_ ‖ hî] þeos and
oþre mo _W_ ‖ endeþ _W_ ‖ or] r _O_ 10 _1._ swâ--get. _f. T_ ‖ [so]
hwat so _W_