BIJLAGEN.

N^{o} I.

_Everger, aartsbisschop van Keulen, verkrijgt van Notger, bisschop

van Luik, Gladbach en Reithe, bij ruiling tegen Tegelen, Lobberich en

Venlo._

--Kort voor 999--[57].

Tum vero devotum episcopus vovit volum, in pristinum statum loceum

sanctum velociter restaurandum, et ad suam diœcesim ab episcopo

Leodiensi mutuandum, et quidquid ipsius ecclesiæ prædiorum nondum

fuisset dispersum, vel quid ipse posset undecumque precario vel quoque

pacto colligere, sancto Vito donandum sine retractione.....

Interea non secus ac voverat reparando monasterio pontifex instabat,

quod quia festinato perficere studuit, cum nullo ornatu, sicut est

hodie, perfecit. Sed et parochiam non distulit, mutuare pro duabus

ecclesiis, id est pro Gladebach et Reitha, donans tres: Tegelon,

Ludebracht et Vennelon. Verum quoniam non multo post supervixit, pauca

prædia colligere potuit.

N^{o} II.

_Verkoopakte door de schepenen van Tegelen in 1473[58]._

Wij ghemeijnde Schepen van Tijghelen teuijgen ende bekennen mitz

deisen openen brieff dat vour onss kommen seijen Geret Heinen en Trijn

sijn echte huijsvrouwe en hebben bekant voir oes en euren beijen, in

der tijt doen sij des mechtig en moegent en mit goeden beschijt doen

mochten, dat sij vercocht hebben en vercoopen mit deisenselbige brieff

erflijck end euwelijck ein soemmer op ein stuck lants soo wie dat

inden naten en droegen gelijgen is bij die Waetter Eijdt....... aen

Gerretje Weillen ende Beth sijn echte huijsvrouwe ende euren erven

op dit voirs. stuck lants einen Rhijnschen Churfürster gulden, goet

van paijement swaer van gewicht, off die werde daer voir, al op den

heijligen paschavont te betaelen van nu voirtan ende ten euwigen

daegen toe, end waert zaecke dat Gerret en Trijn ofte euren erven

verseumelijck bevonden woorden, niet en betaelden, soo sal en mach

Gerretje Weillen voirs. off sijne erven dat stuck lants aenvangen tot

sijn onderpant, en dat gebruicken gelijck sijn andere gemeijne proper

erff en goed.... In alles sonder arch ende list. Und want wij gemeijne

Schepen van Tijghelen geenen zegel en hebben, hebben wij gebeden en

bidden aen den eersamen ende wijsen mannen en gemeijne Schepen van

Bracht ende Kaldekerke, dat sij haeren segel aen desen berif willen

hangen, dat wij voirs. schepen gherne gedan hebben om rede wijl die

gemeijnde schepen van Tijgelen voirs. beheltenis den heer van den

landen sijner rechte und mallich sijne goede rechten.

Gegeven in den jaer ons Heeren duijsent vierhondert drieentseventich op

Meiavont.

Onder stond:

Deise copie gecollationeert mit seinen originelen capitael heuffbrief

in parcament geschreven is daerme van woort tot woort bevonden te

accorderen bij mij Theodorus Wackers substititus Secretarius tot

Breijll.

N^{o} III.

_De Schout Theodoricus Ploenis, bekrachtigt een uiterste

wilsbeschikking ten voordeele van de kapel en den rector te Steijl,

1526[59]._

Dictæ Capellæ ac ad usum rectoris ac possessoris ejusdem (legant)....

.....Item quamdam domum pro habitatione et sustentatione dicti

rectoris, vulgariter vocatam G..... etiam cum omnibus et singulis

juribus et pertinentiis, cum terra arrabili‚ necnon pascuis et aliis

in suis terminis tum siccis quam aquosis ibidem opgen Vrinen situatis.

Item jugera terræ arabilis vulgariter dicta Eigenlant in veteris

Ecclesiæ finibus et in suis terminis situata ad præsentes testatores

spectantia et pertinentia.

Item voluerunt etiam præfati Thomas et Sophia testatores in prædicto

eorum testamento, ut toties, quoties dicta Capella vacaverit, tunc

semper senior proximorum de Sanguine Ejusdem Sophiæ testatricis: si

quis ad hoc idoneus repertus fuerit, ac id infra mensis spatium a

die vacationis computandum, petierit; alioquin tunc alium idoneum in

oppido Kempensi ex bonis et honestis parentibus in thoro legitimo natum

actu presbyterum, vel in tali ætate provectum quod infra triennium

possit se in presbyterum facere ordinari, ad hujusmodi officium

eccl. in dicta capella exagendum assumet et nominabit ad talem sic

assumptum et nominatum venerabili D^{no} Pastori Vet. Ecclesiæ, sive

ejus vice-curato, præsentabit. Quem sic nominatum et præsentatum

Ipse D^{nus} Pastor sive vice-curatus absque ulla difficultate aut

contradictione ad officium _trium missarum_ et in dicta Capella,

rectorem, admittet, instituet ac investiet de eadem. Pro jure ultra

unum florenum aureum Rhenense non exiget, nec exigere præsumat.

Si instituere recusaveril aut plus exegerit pro jure, eo casu jus

admittendi, instituendi et vestiendi ad venerabilem et egregrium

sigilliferum curiæ Coloniensis pro tempore existenti ea vice devolvet.

Quod, si plures de sanguine ipsius Sophiæ Testatricis essent iique

in æquali gradu, tunc senior ætate cœteros præteribit, modo (ut

ante dictum) annum vigesimum quartum habeat, aut infra triennium in

presbyterum ordinari possit in sequenti 25^{to} anno. Alienus vero,

de sanguine dictæ Sophiæ non existens, erit ex honestis parentibus et

conjugibus legitimis natus ac presbyter, vel ut supra infra triennium.

Et semper Rector pro tempore dicti officii sive deservitor singulorum

prædictorum quondam Thomæ et Sophiæ fundatorum, suorumque progenitorum,

parentum et benefactorum ac omnium Christifidelium defunctorum memoriam

habebit et tenebitur.

Præterea dictus rector, hoc idem officium non resignabit neque

permutabit nec quovis modo demittet etiam in manibus aut ordinarii

loci aut alterius cujuscumque, nisi de prædicti senioris patroni et

pastoris pro tempore dictæ veteris ecclesiæ residentis expressa petita

et obtenta licentia et voluntate.

Postremo voluerunt et ordinaverunt prædicti testatores, quod hujusmodi

officium trium missarum non eriget in beneficium ecclesiasticum, sed

in perpetuo manebit simplex officium eccl. sive nudum ministerium,

et quoties illud vacaverit, iteram debet fieri præsentatio personæ

idoneæ ad illud modo præmisso quæ postquam admissa fuerit et juramentum

præstiterit omnia et singula onera adimplere, instituetur.

In quorum omnium fidem et testimonium præmissorum Ego Theodoricus

Ploenis scholtetus et subprætor antedictus has præsentes fundationis,

dotationis et donationis præfati officii ecc. patentes litteras exinde

fieri feci et procuravi et manu mea propria inferius appenso communivi.

Sub anno nativitatis Dni millesimo quingentesimo vigesimo sexto.

Subscriptum erat: Ego Theodoricus ut supra etc.

N^{o} IV.

_Gerard van Holtmolen en Elisabeth van Ympel verkoopen eene

jaarrente van 20 goudgulden ten laste der hoeve Bongaart alhier, tot

instandhouding eener dagelijksche mis. 1540[60]._

Jch Florens Van Holtmoelen Leenhere deser nachbeschrevene güeder

doen kondt allen ind gegligen tuygen mit desen opene brieve dat vurr

mich ind die froeme here Johan Van Stalbergen der rechten doctor ind

Heynrich Van Bernevelt als mannen van Leen deser meyner leengueder

kommen ind erschenen sijn Gerard Van Holtmoelen Elisabeth Van Ympel

syn elige huysfrouw inde hebbe wettig ind waille in eine vaste steden

erffkoùp erffligh ind ewigligh gegeven ind verkoufft ind vermits

dessen verstehen uns ein geburchge somme van penningen verkoùpen, aen

uns op eine hoeff genant Bongart gelich der huyden disdaghs in den

kerspell Tygelen myt alten syne rechten ind toebehoir nyet daervan

uytgescheyden vürrder munte gelegen is, twintigh bescheiden golden

Reynisse der Chùrfursten munt gùt van gold ind swaer van gewicht vür

dato dis brieffs gemet ind geslagen jairlix ind erfflichs tsijns

off die rechte werde daervuer an andere gueden gemete gelde, daerme

in tijde der betalunge binnen Ruremunde den churfurster bescheiden

gùlden uns gegeven ind soerven mach, Johan Dryvener, Christoffel Van

Duersdael ind Johan Golstein als man ind momber Heilwich Von der

Kranken syne huysfrouwe, als collators in behülf hr. Bernards Van

Besele als rector testertijt ind syne naekoemelinge als rectore Sent

Mathias altaris in der collegiale kyrche des heijligen geistes bynnen

Ruremunde gesteyfft ind fundirt van den werdigen Here Johan Drijvener

wyleer aldaer canonicus gewest seliger gedechtnis toe Ere ind love

Gots almechtich, Mariae sijner gebenedieder Moeder, senct Mathias,

senct Dyonys, senct Reymijss ind Senct Margrete, wie mit meer andere

renthen daervür geordineirt ùm degelycks eine mysse van den rectaer

naer vermoege der lofflicher fundatie desselbigen altares gedaen te

werden, welcke vürverklerde Twintig goldgulden tsijns der rector der

vurg. altaris ind syne naekoemelingen erfflich ind euwiglich.... hebben

sullen.... op S^t Jacops dach apostoli erskoemende over een jaer off

vertyen daege dairnae onbefangen; ind Gerart Van Holtmoelen vürs, ind

sijne huysfrouw hebe belaùfft, den tsyns altyt bynne jaer ind daeg alle

rechte aensprach affte doen, ind hebben belaufft den vurs. tsijns der

20 goldgulden alle jaer schatvrije bedevrije kömmerloiss te leveren,

ind werdt saek dat der vürs. Gerart Van Holtmoelen ind syne huysfrouw

betaelung ind leverung versuijmen ein deyl off toe maile.... sal ind

mach ein rector des altaris vurs. asdaen alle daege vrijelich daerop

ten pene veerkennen ind leisten, in ein bequem wynhuys herberghe off

in syn selffswoeninghe bynnen off buyte der stadt Ruremunde ein oirt

off vierdedeyl van van eine goldgulde; welche pene off koste sy off

yre erve gehalden syn sullen op te richten end toe betaelen gelich

der principale rechte sonder affkoirtinghe der 20 goldgulden..... Und

in der maete vuers. heeft der leenherr vuers. die twintigh goldgulden

erfflich beleend ind opgedraegen den gemelden provisoren ind herrn

Bernart Van Besell als rector testertijt ind geeft ym ind syn

naekoemelingen als rectoren auch in behuef wie vuerschreven ind als

naedem leenrechten recht ind gewoenlich is beheltlich den leenhere ind

mallich seyn recht. Voirder is mit sonderlicher fruntschap bedyngt dat

Gerart Van Holtmoelen syn huysfrouw die 20 gulden wederom lossen ind

affleggen sullen moegen then ewigen daege toe altyl wanneer sy wyllen

off konnen. Beheltlich alsulcke last eyn half jaer van te bevorens op

te seggen ind also mit vierhondert bescheyden goldgulden vuer dato

diesbrieffs geslagen. Sonder arglist in oirkonde der waerheit hebe wy

Florens Van Holtmoelen leengerr mynen zegel vuer mych ind vür leenman

vürs auch unse segel mit an desen brieff gehangen Darbeneven wy Gerart

Van Holtmoelen vurs toe vaster stedicheit myne zegel vur mich und myne

huysfrouw hebben gehangen.

Gegeven indem jaer uns herr duysendt vyeffhondert und veertich.

N^{o} V.

_Scheiding der filial-kapel van Sint Urbanus te Belfeld, en oprichting

derzelve tot Parochie-kerk 1571[61]._

Wilhelmus Lindanus Dei et apostolicæ sedis gratia Ep͞us Ruræ͞sis,

universis et singulis presentes nostras litteras visuris, lecturis

et legi audituris salutem in Dno͞; ex pastoralis sollicitudinis nobis

incumbenti munere, ad ea libenter intendimus per quæ gregis christiani

nostræ curæ crediti, animarum periculo occurrenti, et saluti illaram

opportunæ consuli posset favoris, quæ nostri auxilium ac præsidium iis

libenter impertimur, quæ ad ovium nostrarum salutem conducunt sane

nobis pro parte discretorum, nobisque in Christo dilectorum Mamburnorum

pro tempore existentium, veterorumque incolarum capellæ de Belfet,

necnon incolarum et subditorum de Lœ, nostræ Ruræ͞sis Diocesis fuit

gravi cum querela expositum, qualiter ecclesia parochialis eorumdem

exponentium in villa de Tegelen Ducatus juliacensis et Leodiensis

diœcesis quæ grandi itineris scilicet unius horæ et amplius spatio

in eundo duntaxat a præfatis locis seu villa de Belfet et Lœ distare

dignoscitur situata existit et in qua a multis retro præteritis annis

repudiata et rejecta catholica religione hæreticæ doctum et prædicatum

per novarum cohæreticarum opinionum ac doctrinarum sectatores et

asseclas est, a cujus siquidem ecclesiæ parochialis præfatæ de Tegelen

Parocho dicti, exponentes hactenus inevitabili adacti necessitate

baptismi et extremæ unctionis sacramenta necessario petere ac recipere,

missasve dominicis et festivis aliisque operosis diebus, exceptis tamen

missis in eadem præfata capella qualibet anni seplimana celebrari

consuetis, ac verbi divini prædicationem audire consueverunt: cum

autem sicuti ulterior eorumdem exponentium querela subjunxit, nedum

homines utriusque sexus impotentes, ac sene confecti, valetudinarii

quoque et mulieres gravidae seu partui propinquae propter hujusmodi

distantiam verum cœteri incolæ præfatorum locorum de Belfelt et Lœ,

licet in florida ætate constituti propter ventorum, pluviarum, nivium

aliarumque tempestatum abundantiam et itinerum ac viarum difficultatem

maximam diebus dominicis ac festivis præfatam eorum matricem ecclesiam

de Tegelen, maxime autem propter novam et hereticam doctrinam ibidem

prædicatam et edoctam commode et sine animarum suarum, quod magis est,

maximo periculo visitare et ad eamdem pervenire, missæque officio

divino atque concionibus salutaribus interesse non possunt, addentes

quoque quod nonnulli ex ipsis sacramenta ecclesiæ desiderantes sine

ipsis ab hac vita plerumque discesserunt; infantes vero cum a dictis

locis de Belfet el Lœ ad præfatam eorum matricem ecclesiam de Tegelen

pro suscipiendo ibidem baptismo deferrentur, in itinere defecerunt,

et sine baptismo mortui sunt in eorum animarum periculo non modicum

verum sicut eadem supplicatio subjungebat diebus dominicis ac festivis

in praefata eorum capella indicta villa de Belfet materialiter

constructa, quæ in honorem St. Urbani consecrata et fundata existit,

missæque et alia divina officia celebrarentur ibidemque sermo Dei ipsis

prædicaretur, baptismatisque etc.

Sic tamen quod collatio illius quoties illam vacare contigerit ad ducem

seu ducissam Gelriæ pro tempore pertinebit, personamque habilem et

idoneam etc.

Concessimus et indulsimus, prout separamus, dividimus, dimembramus,

erigimus, instituimus, ascribimus, decernimus, declaramus, concedimus

et indulgemus in Dei nomine per præsentes volentes nihilominus

et statuentes quod prædicti incolæ de Belfet Loe pro fundatione

supradictae novæ ecclesiæ ad supportandum ejusmodi onera investito seu

pastore pro tempore existenti incumbentia bona et infra mentationi

videlicet ex bonis seu decimis ad dictam ecclesiam de Tegelen

pertinentibus, ac sub Belfet et Lœ sitis ac percipi solitis duodecim

paria bladorum annue, item ratione et ad causam unius missæ indicta

nova ecclesia de Belphet erecto fundata quinque maldera siliginis;

præterea ex ejusdem novæ ecclesiæ reditibus duodecim maldera siliginis;

item ratione unius missæ in ecclesia de Tegelen per parentes Henrici

Clabarts olim fundatæ quam de consensu Henrici ac alioram suorum

cohœredum ad præfatam novam ecclesiam transferimus quinque philippeos

annuos, item ratione unius missæ feriis sextis celebrandæ quatuor

maldera siliginis, item ex terris sive merricis communitatis de

Belphet et Lœ duas mensuras dictas Tobœ et hollandsche merget eidem

futuro pastori super sufficientibus hypothecis et contra pignoribus

assignent prout se facturos promiserunt et addixerant, quæ bona seu

reditus ac alios quoscumque census, proventus reditus et bona quos et

quæ eidem ecclesiæ erectæ donari transferri, ac alias testamentaliter

legari contigerit, amortisamus incorporamus et ecclesiasticæ libertati

asceribimus, quibus mediantibus præfatis pastor in Belphet singulis

feriis secundis quartis et sextis, Dominicis et festivis diebus

exceptis in eadem nova ecclesia erecta celebrare et officia pastoris

exercere tenebitur, quæ omnia et singula, necnon præsentes nostras

litteras atque in eis contenta vobis omnibus et singulis supradictis ac

vestrum cuilibet intimamus, insinuamus, notificamus atque ad vestram ac

cuilibet vestrum notitiam deducimus, et deduci volumus, per præsentes;

harum testimonio litterarum sigilli nostri ad causas appensione, et

secretarii nostri subscriptione munitarum.

Datum Ruræmundæ sub anno a Nativitate D^{ni} 1571 feria tertia post

Dominicam quasimodo Vicesima quarta Aprilis inferius erat scriptum:

hæc copia ex ipso minuto, erectionis ecclesiæ parochialis de Belphet

et Lœ descripta prout in Archivo episcopati custoditur concordare de

verbo ad verbum testor. Et erat signatum: Antonius Cruijsancker Curiæ

Episcopalis Ruræmundensis promotor et Notarius apostolicus; inferius

erant posita duo sigilla impressa in rubra hostia cooperto alba charta.

N^{o} VI.

_Mevrouwe Wed. von Metternich, geboren von Boland, geeft aan den

pastoor van Tegelen het recht om vrijelijk te beschikken over zekere

armenrenten waarvan zij de collatrice is. 1691[62]._

Weilen die pastorij zu Tegelen wegen separation von Belfendt auch

uberaùss grosse Beswärùngh der tächliche vorfallende contributions so

beswärt dass dem Pastoren kaùm Lebensmitteln mehr übrig seien: Also

hatt die WohlEdle ùnd syn. Fraùen Mefrauwe von Holtmülen als collatrice

derselben pastory zù behülf des zeitlichen pastoren grosgunstigst

beliebet die Holtmülischen armenrenten wie dieselbe im büchlein

verfasset mit dessen obligationem über zùtragen gleich dieselbe mits

beigesethste eigener hand Unterschreibùng der pastory übertragt ùnd zù

fiiget.

So geschehen im jahr 1691 den 20 Martii in beywesen der scheffen ùnd

Vorsteher zù Tegelen.

(eigen handteek.) Wir Witwe von Metternich, geborene

von Boland.

N^{o} VII.

_Smeekschrift des pastoors van Tegelen aan de keurvorstelijke

Regeering, aangaande de Agrische fundatie 1691[63]._

Hochgeborner!

Gibt dienstlich zu erkennen untebenenter, dem nach die Besitzer des

adlichen Hauses zu Holtmüllen als erwelten Provisors der von Weijlandt

D^{n} Agris zu Bracht auffgerichter fundation. So haben wolgemelte

provisors etliche jahren vorhin da kein armen viel zu Tegelen

vorhanden, die vorräthliche phenningen auff interesse ausgesetzt und

ein merckliches den armen profitiret.

Weilen nun hiesige armen genughsam vorsehen auch jährliches die von

Bracht hercommende portiones zu Holtmüllen, nebens der gemeinen armen

renten geniessen, auch provisors alle jahren noch etwas aussetzen:

hiergegen aber die Pastorat alhier schier verfallen, theils wegen

separation, theils auch wegen aufgetrungene überauss swärlichen

geldrischen contributionen, als mit in ansehung dessen die Mevrouwe von

Metternich zu Holtmüllen als zeitliche provisorin ingegenwart scheffen

und vorsteheren offerirt und erfücht das von denen vorzeiten gemachte

pensioenen mit etwa ein fünfzich gulden jahrlichs ausmachendt ungefehr

sechsehn reichthaler dem zeitlichen pastoren mit beliebiger zustimmung

der Obrigkeit mögte geholfen werden.

Zu welchem Endt von Ihre Excellente demüthigst ersucht werden, und

haben die Zuversicht dass zu befürderung der seelsorge hïeran gunstigst

werden consentiren, und verbleibe

Jhrer Excellentz

unterthänigster Joan. Bongarts pastoor in Tegelen.

N^{o} VIII.

_Protocollum Visitationis ecclesiæ de Tegelen ab ill. et R^{dsmo}

Ferdinando Maximiliano Comite de Berlo Episcopo Namurcensi qua majoris

Campinæ in ecclesia Leodiensi archidiacono peractæ 2 Julii 1712[64]._

2 Julii 1712 visitata fuit ecclesia de Tegelen integra, cujus patronus

est S. Martinus, collator Dominus De Hondt qua possessor domus de

Holtmolen, decimas habet idem Dominus, et Dominus de Wevelichoven et

consortes hæredes Domini Borst, necnon alii particulares. Pastor habet

decimas in Belfeld valentes 49 maldera siliginis, et ob separationem

capellæ de Belfeld, quæ modo subest Episcopatui Ruræmundensi, debuit

coacte cedere Rectori Dictæ Capellæ viginti quatuor mald. ita ut modo

tantum habeat 25 mald. siliginis. Dictæ decimæ ante separationem

fuerant liberæ a collectis, et gaudebat pastor respectu earum

immunitate ecclesiastica; sed separatione facta coegit ipsum communitas

de Belfeld ad solvendum collectas earundem decimarum solide tam

respectu quotæ sibi superstitis, quam respectu 25 mald. dicti Rectoris

de Belfeld, invito pastore ab Archiepiscopo mechliniensi adjudicatorum;

quod cum æquitati repugnare videtur, tanto magis quod Pastori de

Tegelen non supermanserint congrua, requirimus serenissinum Electorem

Palatinum Patriæ principem quatenus de opportunis remediis providere

eo circa dignetur, ne ecclesiæ sub suis domimis existentes ex mediorum

defectu dilabantur, interimque pastores de illis provisi, requisitis

ad plebem sibi commissam instruendam proventibus careant, subindeque

pejora mala succedant.

Lumen coram venerabili sacramento non est nisi raro ob defectum

proventuum alio translatorum et non solutorum, quamtumvis constet ex

instrumento authentico, quod pars decimæ a D^{no} de Hondt possessa ad

oleum teneatur pro lamine contino‚ ad cujus solutionem illum movendum

et juris remediis cogendum arbitramur necesse esse, requirentes eatenus

serenissimum Electorem et ejus officiatos, ut autoritatem suam et

respectiva officia sua desuper interponant.

Fuerunt antiquitus duo altaria fundata, unum sub invocatione S^{tæ}

Catharinæ, et alterum sub invocatione S^{ti} Nicolai, quorum tabulæ

adhuc extant, sed dicunter superstites reditus percipi ab ædulo

fabricæ, et applicari ecclesiæ nulla desuper apparente superioris

competentis auctoritate: quapropter desuper indagandum arbitramur,

ut dicta altaria restaurentur et proventus recuperentur. Requirentes

eatenus etiam serenissimum Principem ejus officiatos quatenus ad hoc

auctoritatem et munus suum impertiri velint.

Insuper informati quod per abusum et conniventiam ante hac prædicti

fabricæ proventes fuerunt impensi in reparationem navis ecclesiæ,

appendicum et turris decernimus, ut post hac possessores decimæ

majoris navim, et parochiani appendices, et turrim juxta statutorum

archidiaconalium, et juris dispositionem intertinere debeant.

Pro Extrato: Mathias Panis publicus Aptolicus et Curiæ Eplis

Leodiensis, necnon Archdiac. Campinæ Notarius sub.

N^{o} IX.

_Antwoord van den pastoor van Tegelen, aan de kerkelijke overigheid

over de aanwezigheid van protestanten te Tegelen (1730)[65]._

Amplissime Domine; Gravissimas vestras 19^{ma} ad me datus recepi. Ex

quibus intelligo amplissimam D^{ntnem} vestram mandatum a dicasterio

intimo Dussellano accepisse concernens ecclesias, scholas et

prædicutios reliquosque ministros calvinistarum Lutheranorum etc. et

eorum annuos reditus, quatenus desuper et signanter quoad locum Tegelen

suam informationem ad dicasterium transmitteret eatenus rogat Ampl.

Dom. Vestra ut instructionem meam transmitterem.

Hanc cathegorice dare non possum quia nulla documenta inveniuntur.

Tamen ad proposita puncta respondeo:

Ad 1^{m} In parochia loci de Tegelen prætentæ reformatæ religionis

calvinisticæ ecclesia non extat, sed per traditionem hic habemus,

quod olim, Fransciscus van Holtmolen in historiis revolutionis dictus

Fr. Canisius præfectus districtus Bruggensis, fautor hereticorum,

tempore revolutionis vel immediate post revolutionem, pastorem ex hac

parochiali integra Ecclesia ejecit et prædicutium in eam immiserit qui

per quindecim annos in ea ministerium suum fecisse traditur; quo facto

omnes fere reditus pastoris et ecclesiæ perditi sunt, et altaria sive

beneficia sub invocatione B. M. V., S^{ti} Crucis et S^{ti} Antonii

perieruut.

Ad 2^{m} Nullam modo habent prætenti reformati hic ecclesiam.

Ad 3^{m} Nullus hic est prædicutius, schola nulla, nec ullus ludi

magister aut minister.

Ad 4^{m} Dum olim nostram ecclesiam occupaverant indubie Domus de

Holtmolen fuit collator prædicutiatus, sicut modo est patronus

pastoratus.

Ad 5^{m} plane ignoro an praedicutius aliquis ratione sui officii in

parochia mea habuit aliquos stabiles reditus.

Ad 6^{m} non eredo et nunquam audivi quod aliquis prædicutius ratione

sui ministerii hic habeat aliqua bona immobilia.

Responsio ad puncta 7^{m} et 8^{m} patet ex dictis.

N^{o} X.

_Akte der Kerkvisitatie door den deken van het concilie van Wassenberg

29 Augt. 1771[66]._

Prævia publicatione visitata est ecclesia parochialis in Tegelen.

Decimarum possesores sunt varii scilicet D^{s} de _Wevelichoven_,

Hæredes D^{ni} de _Munich_, hospitale S^{ti} Georgii Venlonæ et alii

particulares, etc.

Bei genommenen augenschein hat sich befunden, dass das Chor der Kirche

einer dealbation und reparation, das Kirchenschif einer dealbation, und

dessen paviment einer reparation von nöthe habe. Die gemeinde thäte

ferner die vorstellung, ob nicht die Decimatores zur Bannal clocken,

wie auch zur anschaffung nöthiger paramenten pro _pastore celebrante_,

verflichtet wären, und indessen zu erkennen was recht ist.

_Decretum._

Da die grosse zehnd-einhaberen zu Tegelen auch zugleich einhaberen

des kleinen zehndes seijen, als kommt ihnen ungezweift zu Last die

unterbaltung des Chors, wessen schüldige reparation inner monatszeit zu

verfügen die selbe hiemit erinnert werden; und da ferner denen grossen

zehndeinhaberen _juxta statuta_ archidiaconalia serenissimi notorie

obliget das Kirchenschif cum tabulato et pavimento in gehörigen stand

zu halten, wie nit weiniger _campanam bannalem cum reguisitis_ suis

zu unterhalten, auch Soviel paramenta herzugeben, _als pro pastore

celebrante_ erforderlich seyen, als wird diesen statüten inhærirt

und besagte decimatores ebenfals erinnert inner monatszeit sich zu

declariren, ob dieser ihrer schuldigkeit genug thun wollen; _sin secus_

sollen serenissimus pro executione humillime implorieret werden.

Intimetur per custodem Pachtariis, qui hoc decretum suis D. Dominis

principalibus communicent.

Pro extractu protocolli erat signatum Pet. Joan. Hambrock

christianitatis Wassemburgensis secretarius. Hæc copia concordat suo

originali, quod attestor L. Timmermans pastor in Tegelen.

N^{o} XI.

_Schuldbekentenis van het kapittel van S^{t} Martinus kerk te Emmerik

nopens opgenomene kapitalen van den Tegelschen armen 1782[67]._

Wij deken en canonici archidiaconalis ecclesiæ S^{ti} Martini binnen

Emmerick doen kondt en te weten hiermeden, dat wij amplecteren die door

den Eerw. Heer Timmermans pastor en vorsteher van Tegelen neffens de

geheele gemeente genomene resolutie over die twee obligatieën, de een

groot 1200 dalder van den 11 Dec. 1749 en de andere groot 600 dalder

Cleefs à 300 diergelijke stuivers van 13 Nov. 1750, ten profijte van

de Tegelsche armen en ten laste van het capittel à 3 procent staande.

Alsoe dat het capittel in plaats die 1200 Daler 200 gerande hollandse

ducaten en in plaats die 600 Daler een honderd ducaten sal an genoemde

armen schuldig sin, de welcke capittel belooft ’s jaars à 3 procent en

alsoe met negen ducaten jaarlijks op die bovengemelde verschiensdaegen

te verpensioneeren tot de afloosinge toe, die van beijder zijts blijft

voorbehouden met behoorlijke denunciatie, soo als in bijde vorige

obligatieën vermelt is, en tot sekerheijt soo van capitaal als van

interesse, sal deselfde gestelde assurantie blijven onder renunciatie

op allen contrarieerenden exceptieën hebben wij desen act door ons

en capituli sceretarium ondertekenen en met capittels zegel laeten

corroboreeren.

Emmerick den 7 Jan. 1782.

WILH. L. KAAL,

Capiluli secret

† Loco sigilli.

N^{o} XII.

_Petitie van het Armbestuur aan den Préfect van het Departement van

den Roer betreffende deze twee kapitalen 1806[68]._

Monsieur! Par acte, en date Emmerik 7 Janvier 1782; se fondant sur

deux autres, notre bureau d’administration a une forte prétention de

trois cent ducats d’Hollande à interêts annuel de trois pour cent à

charge du Doyen el chapitre de l’église archidiaconale de S^{t} Martin

à Emmerik. Il y a environ quatre ans, que les dits interêts ne sont pas

acquittés, pendant quel intervalle nous avons fait faire des démarches

amicales à Emmerick chez le doyen du dit chapitre, qui a répondu de

bien reconnaître la dette, mais qu’il devait avoir auparavant une

autorisation pour l’acquitter, parceque le roi de Prusse avait donné

une ordonnance, qu’il ne serait rien payé au delà du Rhin, ce qui est

de notre coté; pourquoi nous osons vous solliciter de bien vouloir

nous instruire et préscrire la marche, que nous aurons â prendre, pour

parvenir au plustôt et de la manière la plus efficace au payement de

ce qui nous est dû et ce qui est aussi très nécessaire au soutien des

pauvres de notre commune..... En quelle espèrance nous vous prions

d’aggréer notre salut respectueux.

ANT. THYSSEN

CORN. BEEKMANS

LOUIS DE RIJK

MICH. PEETERS.

N^{o} XIII.

_Gezamelijke aanvraag van den schout en het armbestuur van Tegelen

aan den gouverneur van Limburg, betrekkelijk deze aangelegenheid in

1822[69]._

Excellentie! De armevoorstand dezer gemeente Tegelen heeft in 1749 aan

S^{t} Martinus kapittel te Emmerik 1200 daler voorschoten, en nog 600

daler cleefs. Deze twee obligatiëen werden in 1783 reduceert op 300

hollandsche ducaten, zeggende dat jaarlijks van deze somme ad 3 percent

9 ducaten zullen betaald worden.

De laatste interessen zijn in 1803 betaald, dus maak de rukstand van

1804 tot 1813 voor beiden 90 ducaten, die tot laste van Frankrijk

vallen. Wij smeeken dus Uwe excellentie om deze zoo doenlijk door de

liquidatie concanisse in Frankrijk of andersints te doen geworden.

De interessen sedert 1813 te weten van 1814 tot 1822 bedragen voor 9

jaren 81 ducaten, dewelke vallen tot last van Pruissen. Wij bidden Uwe

Excellentie ons insgelijks door Uwe hooge interventie te doen geworden;

en nemen de onderdanige vrijheid te bemerken, dat wij reeds den 25

laatstleden de regering van Dusseldorp van deze reclamatie preveniert

hebben.

En dat deze revenue de voornaamste van onzen armen is.

Overtuigd van de voorzorg van Uwe Excellentie voor het welzijn der

administreerden, overtuigd dat hoogst dezelve een protecteur der armen

is, durven wij deze bidschrift met het grootste vertrouwen aan uw hart

recommanderen, en hebben de eer enz.

Schout en armevoorstanders.

Tegelen, 13 December 1822.

N^{o} XIV.

_Extrait du regître aur arrêtés du Conseiller d’Etat, préfet du

département de la Roer 1806[70]._

Vu la réclamation des Marguillers de l’église succursale de S. Martin

à Tegelen, tendante à faire restituter à la fabrique dela dite église

divers capitaux pour œuvres pies.

Vu les neuf titres de fondations accompagnès de leurs traductions

authentiques.

Vu l’avis du directeur des Domaines.

Arrête.

Art. 1^{er}. Les neuf capitaux fondés pour messes et autres œuvres

pies dans l’église de Tegelen, ainsi que les interêts d’iceux

sont abandonnés à la fabrique de cette église. En conséquence les

marguillers en prendront l’administration pour en faire l’usage voulu

par les fondateurs ou fondatrices; toutefois si ces capitaux n’ont pas

été transférés, les traductions des titres de fondations demeuront

jointes au dit arrêté et dèposées aux archives de la Préfecture.

Art. 2^{me}. Le prèsent sera adressé au directeur des Domaines et aux

dits Marguillers sur papier timbré aux frais de la fabrique.

Signé LAUMOND.

Pour expédition conforme

Le secrétaire-général de la préfecture

KÖRHGEN.

Chronologische beschrijving van Tegelen benevens aanteekeningen over Belfeld en Steijl · 第 19 / 20 题