Quamque fluant arma ante tubas? cunctator et æger,
Ut rere, in pugnas Fabius quoscumque sub illis
Culpatis duxit signis, nunc arma capessunt.
At quos Flaminius.... Sed dira avertite, Divi. 55
52. _fluant_, effluant, excidant manu, ob metum. Vid. ad II, 131.
--_ante tubas_, priusquam tubæ inflentur, ac signum pugnæ
proponatur; Cell. et Drak. coll. Claud. in Rufin. I, 335, et Virg.
Æn. XI, 424.
--Milites, quos Fabius usu et cunctatione sensim metu Hannibalis
liberaverat, nunc tantum animi habent, ut adversus eum arma capiant.
--_æger_ animi et consilii, segnis et timidus.
54. _Culpatis signis_: nam Varro Fabianam belli gerendi rationem
ferocibus Romæ prosciderat concionibus.
55. Elegantissima aposiopesis, qua utitur Silius, ne ominosum foret,
si adderet, Flaminii milites trepidare, ac jam fugam circumspicere;
Drak. Conf. ad VI, 110.
55. _At quos_ Col. _Aut quos_ R. 2. Vulg. _capessunt, Haud quos
Flaminius, sed dira a. D._ In ed. Drak. _At quo_, operarum haud
dubie incuria.
Sin nostris animus monitis precibusque repugnat,
Aures pande Deo: cecinit Cymæa per orbem
Hæc olim vates, hæc te præsaga tuosque
Vulgavit terris proavorum ætate furores.
Jamque alter tibi, nec perplexo carmine, coram 60
Fata cano vates: sistis ni crastina signa,
Firmabis nostro Phœbeæ dicta Sibyllæ
Sanguine: nec Graio posthac Diomede ferentur,
Sed te, si perstas, insignes consule campi.»
Hæc Paulus, lacrimæque oculis ardentibus ortæ. 65
57 sq. _Cymæa vates_, Sibylla, _cecinit_, quæ Livius XXV, 12, Marcio
cuidam tribuit. Conf. ad VII, 483; VIII, 531; Column. ad Ennii
Fragm. p. 122.
59. _proavorum ætate_, quondam; Marsus et Cell. regnante Tarquinio
Superbo, cui Sibylla libros obtulit.
61. Nisi crastino die, quo summa imperii penes te erit, consilio
pugnandi abstiteris, etc.
63, 64. Non dicentur amplius campi Diomedis, sed Varronis. Vid. ad
I, 125, _Ætolos campos_; nam Diomedes Ætoliæ rex fuerat. Ed.
65. _oculis ardentibus_; cf. ad I, 126.
57. _Cumæa_ Col. in quo tamen plerumque _Cymæa_, more Græcorum,
scribitur. Cf. ad VIII, 531; _Crimea_ in scriptis. teste Lef.
_Crinea_ R. 2. Vulg. _Grynæa_. Sed scribendum certe _Grynea_,
Γρύνεια, h.e. Apollinea, ab Apolline inspirata; vid. Heyne ad
Virg. Ecl. VI, 72.
Nec non et noctem sceleratus polluit error:
Xanthippo captus Libycis tolerarat in oris
Servitium Satricus, mox inter præmia regi
Autololum dono datus ob virtutis honorem.
66. Triste omen _et sceleratus error_, per quem Solymus Satricum,
patrem suum, qui, primo bello Punico a Xanthippo captus, nunc ad
Romanos transfugerat, occidit. Historiam hanc a Silio fingi ad
exemplum illius, quæ de Julio Mansueto narratur a Tacit. Hist. III,
25, et de Mævio quodam in Pithœi Catalect. l. IV, p. 159, putabant
Dausq. et Draken. Neque id negat Ernesti; sed narrationem Liv. XXII,
42, de servis duobus primam huic episodio occasionem dedisse
suspicatur. Nomina autem patris et filii e Pelignorum et Latii
oppidis, _Sulmone_ et _Satrico_, conficta esse, jam monuit Cluv.
Ital. ant. II, 4, p. 757. De _Sulmone_ vid. ad VIII, 510; de
_Mancino_ sup. v. 13.