Nia Fraŭlino.
Ŝi loĝis en dometo, tute apud la domego ĉirkaŭfosigita de ŝiaj
praavoj. Ĝi nun apartenas al fremdulo, sed li ne estis vizitata de
la sinjoroj de la departemento, kaj estis malestimata de la
vilaĝanoj. Li do lasis neokupata sian antaŭ ne longe aĉetitan
domon.
Nia Fraŭlino estis, tiel, kiel ŝia frato, la _pacama Pastro_ (pri
kiu mi skribis en The Esperantist, No. 8) tre granda, sed
ŝi estis rekta kaj tre aktiva. Ŝi havis brunajn okulojn, aglan
nazon, firman mentonon kaj voĉon kiu neniam estis laŭta, kvankam
ofte severega.
Unufoje Dimanĉe ŝi ĉiam sidis simple vestita, kune kun sia nevino
kaj tri servistinoj, sur la plej granda preĝbenko de la paroĥa
preĝejo. La Diservo finita, ŝi venis al ŝia pordo, kiun malfermis
la paroĥestro, kiu kolegia ĉapo en la mano, salutis ŝin profunde.
Ŝi respondis je solena reverenco: tiam li sekvis ŝin kaj ŝiajn
nevinojn al la pordego. Kiam ili ekstere alvenis, la aŭdintaro
eklasis siajn benkojn. En bela vetero _Nia Fraŭlino_, ĉar tiel ŝi
nomiĝis ĉiam, kutimiĝis iri sub granda arbo en la preĝejkorto,
kaj tie staris aŭ sidis dum la vilaĝanoj kunvenis por demandi al
ŝi kuracilon aŭ konsilon; por priparoli ian disputon, je kies
meritoj ili deziris, ke ŝi aljuĝu; aŭ por peti, ke ŝi ordonu la
punon por ia eltrovita krimeto. Ŝiaj decidoj neniam estis
disputataj, ĉar la Galoj havas ankoraŭ superstiĉan kredon je la
saĝeco kaj sankteco de maljuna virgulino, se ili scias, ke ŝi estas
fraŭlino de ŝia propra elekto.
La junularo de la vilaĝo amis kaj respektegis sian Fraŭlinon;
ankaŭ ŝi amis ilin, precipe tiujn, kies gepatrojn ŝi konis dum
ilia juneco. El tiuj ĉi, la plej de ŝi amata estis la beleta,
dolĉa dekokjara Nest. Ŝi ĝuis rigardadi la knabinon sidante inter
la geĥoristoj apud ŝia fianĉo, kiu estis lerta kaj inteligenta
frizisto el la proksima urbo. Oni sciis ke ŝi jam aĉetis multe da
utilaj ornamoj, trikotaĵoj kaj fajencoj por la estonta domo de
Nest--la domo en kiun, post unu aŭ du jaroj, la fianĉino estos
kondukata kun la eksplodo de du aŭ tri cent pafiletoj, kun la
piedfrapado de cent kvindek ĝis ducent ĉevaloj kaj azenoj, kun la
kantoj, kriegoj kaj koraj gratuloj de kvin aŭ ses cent homoj, ĉar
la familio de Nest estis granda, kaj tre respektinda en tiu loko.
Unu Dimanĉon, Nia Fraŭlino vidis Nest inter la geĥoristoj, sed ne
estis ŝiaflanke la _Cariad_'o.[86] La sekvantan Dimanĉon ŝi
rimarkis samon, kaj revidis la knabinon palan, solan, kaj
melankolian. Ŝi informiĝis pri la kaŭzo de tio ĉi, kaj sciiĝis,
ke kelkaj terfosistoj (unu el kiuj deziris edzinigi Nest) atakis
inside la junan friziston, lin bategis kaj piedfrapis ĝis kiam
li ne povis sin movi. Ili minacis lin kaj diris, ke se li iam
kuraĝus reveni en tiun vilaĝon, ili kaŝus lian korpon tie, kie ĝi
nur troviĝus je la Fina Juĝo.
Nia Fraŭlino multe indignis, ke tia insulto al la tuta vilaĝo ne
estis jam punita de ĝiaj viroj. Oni ŝin klarigis ke tiuj
terfosistoj estis: "Tre grandaj viroj, atletoj. Kaj nombras preskaŭ
sesdek, kaj la tuta paroĥo nur enhavas kvardek virojn. Sed ili
foriros tuj kiam la nova strato estos finigita, kaj neniu povas
devigi Nest edziniĝi. Ĉu ŝi ne povos nenii al ŝi la plezuron vidi
la _Cariad_'on ĝis kiam liaj malamikoj foriros?"
Nia Fraŭlino aŭskultis, sed ne aprobis; tute ne!
Dimanĉo denove alvenis, kaj ŝi, dum la preteriro al la granda arbo,
vidis multajn vilaĝanojn kiuj tie atendis siajn patrinojn, fratinojn
aŭ amantinojn; ĉar la viroj tiam nur malofte eniris la preĝejon,
krom pro edzigoj kaj enterigiroj. Ŝi ankaŭ vidis grandegan
terfosiston klinanta kontraŭ stango apud lageto, kaj ŝi laŭte
diris, ke ŝi hontus je ŝia lando, se li ne havus plenegan
trempadon.
La Dimanĉon sekvantan la sama vidaĵo frapis ŝiajn okulojn. Tuje
ŝi alproksimiĝis al la homoj sub la arbo kaj diris al ili kiel
estas malkuraĝeco permesi, ke fremdulo tiamaniere insultu ilin.
"Kial," ŝi diris, "vi ne lin ĵetos en la lageton?" Ŝiaj paroloj
produktis nenian videblan efekton, ŝi do furioziĝis kaj ekkriis:
"Nun, ĉu ne troviĝas inter vi eĉ unu viro? Bone! per Dio, ĝin
faros mi mem!"
Per rapidaj longaj paŝoj ŝi marŝis al la terfosisto, lin ekkaptis
je la gorĝo kaj forĵetis lin en la akvon.
Neniam li tie revidiĝis. Oni raportis ke liaj kunlaborantoj tiel lin
mokis, tial ke li estis ĵetita de virino, en akvon ke li lasis ilian
bandon, kaj rapide flugis el la lando.
Post mallonga tempo, Nest edzigis sian dandan, malgrandan urbanan
_Cariad_'on. La juna paro ĉiam dankis la karan Fraŭlinon pro sia
feliĉeco, kiun ili ŝuldis al ŝia decida konduto; kaj la Fraŭlino
estis eĉ pli respektegata kaj amata de ŝiaj najbaroj.
La morto de nia Fraŭlino similis je ŝia vivo.
Kiam ŝi kredis, ke la fino alproksimiĝis, ŝi venigis la vilaĝan
ĉarpentiston, kaj donis al li la mendojn por ŝia ĉerko kaj ĉiujn
la ordonojn por nemultekosta enterigiro.
Post kelkaj semajnoj ŝi unu mateno sentis, ke ŝia animo baldaŭ
foriros. Al la karaj parencoj kaj amikoj, kiuj staris ĉirkaŭ la
lito, ŝi donis belegajn donacetojn kaj amindajn adiaŭparolojn. Ŝi
estis tiel trankvila, kaj ŝia voĉo estis tiel gaja, ke neniu
ploris. Kiam ŝi diris: Mi estas laca; ŝi fermis la okulojn, kaj
neniam ilin malfermis.
Multaj ploris sian Fraŭlinon.