En Esperanto verkita de Clarence Bicknell.
Ne tre malproksime de mia urbeto, loĝas maljunulo okdekjara, tre
bona kaj simpatia, kiun mi de multaj jaroj konis. Tre ofte li donis
al mi la vulgarajn nomojn de la sovaĝaj kreskaĵoj, kiujn la pli
junaj generacioj ne lernas, aŭ rakontas al mi la kredaĵojn kaj
superstiĉojn de tempoj kiam li estis junulo. Kiel mi ne tuj notis
tiujn ĉi, antaŭ ne longe mi decidis reviziti lin, por kolekti
kelkajn el liaj interesaj rakontoj. Estas domaĝe ne kolekti tiajn
fablojn (eble faktojn), tiel interesajn al la fabloscienculo, ĉar
baldaŭ ili, kvankam ili mortas tre malrapide, malaperos. Jen estas
du el la ses rakontoj, kiujn mi aŭdis.
(I.). Virino, amikino de la patro de mia amiko, loĝantino en la
proksima vilaĝo, aliris nokte kaj malfrue al placo, la tagon aŭ la
antaŭtagon de la _Memorigo de la Mortintoj_, tio estas, la duan aŭ
la unuan de Novembro. Subite ŝi ekvidis procesion de multenombraj
personoj, kiuj eliris el la preĝejeto. Tiuj ĉi personoj, aŭ
prefere fantomoj de mortintoj, tenis krucojn ĉe la manoj, kaj unu el
ili prezentis al ŝi sian krucon, kiun ŝi akceptis, kaj metis en
sian antaŭtukon. Reveninte hejmen, ŝi malfermis la antaŭtukon kaj
trovis, ne krucon, sed kruroston de mortinto. Morgaŭ ŝi iris al
bona pastro por konfesi sin, kaj rakontis al li la okazon. La pastro
konsilis, aŭ ordonis, ke ŝi reiros saman lokon, por reatendi
la alvenon de la procesio, sed kunportante en ŝia antaŭtuko
katon-viron. Ŝi ankaŭ devos redoni la oston al tiu, kiu ĝin
donacis. Tiun ĉi ŝi faris, kaj la persono, kiam li (aŭ ŝi)
ricevis ĝin, diris: "Vi devas danki la Sinjoron, ke vi tenas en via
antaŭtuko tion, kio ĉeestas; ĉar alie vi nun estus kun ni." Ŝi
reiris hejmen, kaj malferminte la antaŭtukon, vidis la katon, mortan
kaj rigidiĝitan.
Virino de mia urbeto, Bordighera, rakontis al mi preskaŭ la saman
fablon, sed kun iom da diversaĵo, kaj la afero okazis en malsama
vilaĝo. La vidantino de la procesio ricevis kandelon de unu, ĉar
ĉiuj portis estingitajn kandelojn. Veninte domen, ŝi metis ĝin en
la tirkeston de sia ĉambro. Dum la nokto ŝi vekiĝis. Aŭdinte
ĝemojn kaj sopirojn ĉe la tirkesto, ŝi malfermis la meblon, kaj
terurigite ekvidis la fingron de mortinto. Ŝi ankaŭ iris pastron,
kaj ricevis similan konsilon. Kiam ŝi redonis la fingron, ŝi
ekvidis ke, al la mano de la mortinto, unu fingro mankis.
(II.). Tiu ĉi estas tre interesa, ĉar la rakonto memorigas la
legendon pri _Tannhäuser_ kaj mi neniam aŭdis similaĵon. Mia
amiko, kiam li estis junulo, kondukis sian ŝafaron al la
malproksimaj montherbejoj kie loĝas amiko kunpaŝtisto. Tiu
ĉi ofte revenis vespere tre malfrue, sed unufoje la ŝafoj
revenis sen li. La nokto pasis, sed eĉ matene li ne vidiĝis. Tiam
mia amiko kune kun parencoj de la perditulo, foriris serĉante lin,
sed nenion trovis esceptinte lian bastonon, kaj la tranĉileton per
kiu li kutimis skulpti figurojn aŭ literojn sur la ligno. Pasis
kelkaj tagoj, sed la paŝtisto ne revenis. Tiam la amikoj iris al la
pastro, kaj li respondis: "Kiam li revenos, ne demandu pri io, kion
li faris dum la semajno de sia forestado."
Post ok tagoj, la paŝtisto revenis, kaj memvole rakontis pri la
afero. Kiam li foriris, li kunportis sakon da salo por la ŝafoj,
sed ili ne tute manĝis ĝin; tial li enmetis la restaĵon en sian
poŝon. Subite li trovis sin en vasta belega salono, mirege ornamita
kaj lumigita, kie estis tre multe da ĉarmaj fraŭlinoj, kaj multe da
manĝaĵoj, kaj da trinkaĵoj. Tie li amuzis sin longatempe, sed fine
enuite, li deziris foriri. Tiam la dancistinoj kaj aliaj diris al li:
"Danku la Sinjoron ke vi enhavas poŝe iom da salo, ĉar sen ĝi, vi
deviĝus resti kun ni."
Mia amiko ne dubas pri la vereco de tiuj ĉi, kaj de aliaj similaj
fabloj, sed li diras ke nun la mondo estas ŝanĝiĝita. Kaj ankaŭ
ke iu Papo de ne longe malbenis la feojn kaj la koboldojn, kiuj en la
antaŭtempoj ofte amuzis sin, turmentante la Kristanojn. Nun ili ne
plu estas potenculoj.