GURÒ. ¿Anóng tunóg mayroón ang mg̃a pangtinig na _b_, _l_, _m_, _n_,
_p_, _s_, _t_ at _y_?
NAG-AARAL. Ang tunóg ng̃ madlâng titik na itó ay kaparis din ng̃ sa
kastilà, kailan ma’t may kasakasamang ting̃ig (ó vocal).
G. ¿Anó ang tunóg ng̃ _k_?
N. Ang tunóg ng̃ _k_ ay katumbás ng̃ _ca_, _co_, _cu_, at _qua_,
_que_, _qui_, _quo_, _quu_ sa kastilà, hal.: _cuadro_, _caballo_,
_querubín_, atbp., ay nagigíng _kuadro_, _kabayo_, _kerubín_.
G. ¿Anó ang kabutihang idinudulot ng̃ _k_ sa tagalog?
N. Marami pò: unang una ay nagigíng madalî ang pag-áaral at pagtuturò,
at ikalawá’y siyáng angkóp na angkóp sa mg̃a pang̃ung̃usap natin.
G. ¿Anóng tunóg mayroón ang _d_?
N. Ang tunóg ng̃ _d_ ay kawang̃ís sa kastilà kailan ma’t na sa una at
hulihán ng̃ salitâ; ng̃unì’t nagigíng _r_ kailan ma’t pinagigitnâan
ng̃ mg̃a ting̃ig (ó vocal) at ang sinusundán niyá ay dî katapusán
ng̃ pang̃ung̃usap. Halimbawà: _mARAmi_, _mARIlág_, _kARAmdaman_,
_mabutI RIto_, _masam RIyan_, atbp. Dátapwâ’t kung sinusundán ng̃
pangtinig (ó consonante), ó dî kayâ’y pinakasimulâ ng̃ salitâ ay dî
na dapat baguhin ó paltán. Halimbawà: _buhaT Dito_; _sulonG Diyán_;
_dumito ka katotO, Diyán ay mápapahamak ka_. Dapat ding mabatíd na
dî sa tuwîtuwî na’y dapat baguhin, hal.: _madalî_ at dî _maralî_;
_madilím_ at dî _marilím_; _madilat_ at dî _marilat_, atbp. At dapat
ding matantô na, kapág ang mg̃a pangtinig (ó consonante) na _w_ at
_y_ ang siyáng sinusundán ay nárarapat ding baguhin; hal.: _buháY
Rin siyá_, _sumigaW Rito_, atbp.
G. Ang _g_ ¿paano namán ang tunóg?
N. Ang _g_ sa wikàng tagalog ay malumanay kung bigkasín, dî gaya
sa kastilàng malakás. Nakákatumbás niyá ang _gua_, _gue_, _gui_ sa
kastilà, bagamá’t walâng _u_ sa gitnâ; hal.: _gintô_, _gising_,
_pigíng_, _lagì_, atbp.
G. ¿Anó namán ang tunóg ng̃ _g̃_?
N. Ang tunóg nitó ay nagbubuhat sa ilóng at tumutulóy sa lálamunan.
Ang lalòng magaling at angkóp na pagbigkás ay anyông pahumál.
G. ¿Anó ang káhalagaháng dapat idulot ng̃ _g̃_ sa ating wikà?
N. Ang _g̃_ na katumbás ng̃ _ng̃_ ay nápakamahalagá, pagkâ’t bukód sa
siyáng tang̃ìng titik na makasusunód sa ating mahirap at magandáng
pagbigkás na, ang tunóg ng̃â’y sa ilóng at lálamunan (nasal-gutural)
at siyáng ikaiibá sa ibáng wikà, ay siyá pang madalî, malinaw at
tugmâng tugmâ sa pahumál na pagbigkás, na lubhâng marami sa wikà
natin[6].
G. ¿Paano kung bigkasín ang _h_?
N. Ang _h_ sa tagalog ay may hang̃in kung bigkasín, at itó’y hindî
náwawang̃ís sa _h_ ng̃ kastilà: mana pa’y nálalapit ng̃ bahagyâ sa
_j_ bagamá’t marahan dito; hal.: _halík_, _hawíg_, _luhà_, _buhò_,
at ibá pa.
G. Ang _r_, ¿paano kung bigkasín?
N. Ang pagbigkás sa _r_ ay malumanay. Dapat matantô na ang titik
na itó’y mahirap makita sa simulâ ng̃ salitâ, bagamá’t may
mang̃ilánng̃ilán din, paris ng̃ _rahuyo_, _rahá_, atbp. Sa hulí ó
katapusán ay lalò ng̃ walâ, bagamá’t noóng dakong una ay palasák na
palasák ang paggamit, at sa lugál niyá’y _d_ ang náhalili.[7] Sa
gitnâ ng̃ pang̃ung̃usap ay malimit gamitin kailan ma’t napapagitnâan
ng̃ dalawáng ting̃ig (ó vocal).
G. ¿Anó namán ang tunóg ng̃ _w_?
N. Ang _w_ ay isáng bago at mahalagáng titik na náparagdág sa
tagalog. Lubhâng nápabuti at nápatumpák ang maraming salitâ dahilán
sa kanyá. Sa dating bigkás na _kalabao_, _arao_, _sing̃ao_, _ilao_,
atbp., ay nagíng _kalabáw_, _araw_, _sing̃áw_, _ilaw_, na siyáng
tumpák na tumpák. Siyá rin ang nagíng kahalili ng̃ ting̃ig _u_,
hal.: _wikà_, _walâ_, _káluluwá_, _tuwâ_, atbp., sa dating _uica_,
_uala_, _kaloloua_, _toua_.[8]