FUSSNOTEN:

[202: Vgl. Anzeiger 1878, Nr. 11, Sp. 350.]

[203: Vergl. a. a. O. Taf. XXVIII, Nr. 3. u. Nr. 4. u. 6.]

Ein Kapitel von Ketzern.

Am Schluß der Maihinger medela animae vulueratae (s. Anzeiger 1878, Sp.

87) befinden sich zwei Anhängsel von zwei verschiedenen Schreibern. Die

Hand, welche Fol. 1-29 b. schrieb, machte nach Besprechung der septem

principalia vicia keine Subscriptio. Ob das, was von Fol. 30-31 b. und

von Fol. 32-33 a. zu lesen ist, zur eigentlichen medela gehörte, oder

nicht, kann ich nicht angeben. Das erste der zwei angefügten Stücke ist

überschrieben (fol. 30 a.): „Nota quod LXXII sunt secte hereticorum.“

Der ereiferte Schreiber kennzeichnet sich als der nämliche Mann,

welcher die neulich mitgetheilten spukhaften Weihnachtsorakel schrieb.

Das zweite, von anderer Hand geschriebene Anhängsel (fol. 32-33 a.)

zählt eine Menge Sündersorten auf; am Schluß werden diejenigen genannt,

welche „expelluntur a communione in Cena domini“ und darunter zuletzt:

„sortilegi, nocturni exitores, agrorum depopulatores.“

Im Nachstehenden gebe ich unter Auflösung der Abkürzungen den Wortlaut

dessen, was im ersten Anhängsel über sectae haereticorum gesagt ist.

Eingehendere Verbesserungsversuche des durch die Relativsätze so

wirren Eingangs unterlasse ich absichtlich. /Mali/barij[204] steht

eben so deutlich im Text, wie weiter hinten /Ordi/barij. Daß den zu

Anfang erwähnten Rutani keine ausführlichere Behandlung gewidmet ist,

fällt auf. Es mag diese Secte harmlos genug gewesen sein; in Neanders

Religions- und Kirchen-Geschichte finde ich nichts über sie.

Secte horentiorum sunt LXXII quarum in teutunica sunt quattuor,

Baldenses Malibarij Rutani Manichei. Iste quatuor secte communi nomine

vocantur deutinice: /von dem hohem leben/. Waldenses dicti sunt

a Walido magistro vel a valle; _qui et_ [cod. quia, compendiert] ut

alii latine dicuntur sapientes, qui de quadam valle orti sunt. qui alio

nomine dicuntur pauperes de _Lugduno_ [cod. leudino, s. Neander Bd.

8. (1865), p. 412]. Teutonice isti vocant se /die weisen/. qui

alio modo dicuntur sapientes. Dicunt enim isti quod omne iuramentum

sit mortale peccatum. Item dicunt quod omnis coitus cum legitima sit

mortale peccatum nisi fiat spe prolis. Item separant virum ab uxore

tali condicione et eiusmodi, si velit intrare sectam ipsorum. Item

dicunt quod quilibet bonus homo sicut bonus clericus possit absolvere

conficere et ligare dum modo sciat verba. Item dicunt quod suspendere

latrones et occidere per sententiam iustitie [cod. iuste] sit mortale

peccatum. Et quod due vie sint tantum post mortem scilicet infernus

et celum; purgatorium negant. Item dicunt litanaria et oblationes et

cetera remedia non prosint defunctis. Item dicunt quod tam conjugate

quam virgines et vidue debent predicare. Item dicunt quod predicatores

eorum non debent laborare ullo modo. Item suffragia sanctorum non

petunt nec reverentur. Item festos dies non celebrant, veniam non

observant. Omni tempore commedunt quod eis apponitur et carnes in XLª

commedunt. Item peregrinationes negant. Item dicunt quod malus _non_

(über der Zeile) potest conficere. Item quod baptismum sacerdotis,

existentis in mortali peccato, non valet. Et si baptizent pueros,

debent iterato ab ipsis sacerdotibus hereticorum baptizari. Item

dicunt quod eorum sacerdotes possint conficere ex omni vase. --

/Ordibarij/ (s. Neander, Bd. 8, p. 362) dicunt quod mundus non

habet principium. Item dicunt quod Archa Noe fuerit eorum secta, et

quod Christus iterum invenit eorum sectam. Item quod Christus sit

filius Iosep et quod fuerit peccator. Dicunt quod Christus per eorum

sectam salvus fiat et quod factus (nicht ursprünglich war, sondern erst

geworden ist) est filius dei. Item dicunt Christum non passum. Item

dicunt „patrem“ illum qui intrat sectam eorum; „filium“ dicunt a tali

patre conversum per predicationem. Spiritum sanctum dicunt a filio per

predicationem conversum. [Es ist bei den Worten per pred. conversum

ein lapsus oculorum anzunehmen, d. h. daß sie aus der vorigen Zeile

der Vorlage fälschlich heruntergezogen wurden; die Stelle ist dadurch

sinnlos geworden]. Item dicunt cantum ecclesie clamorem inferni.

Item dicunt papam caput esse totius mali et doctorem erroris. Item

dicunt sacerdotes factores vie mendacij. /Manichei/ proponunt

duo principia dominantia, filium dicunt Luciferum. Hunc dicunt omnia

visibilia et tangibilia creasse et deum dicunt creatorem spirituum

tantum. Item matrimonium simpliciter negant. Item corpus Christi in

altari negant. Item dicunt quod carnes, ova, caseum non licet manducare

quod de fornicatore nascitur. Item negant ressurectionem. Item dicunt

quod deus non apparuit in igne; qui [cod. quod] sic comburet eos.

Confundantur et pereant qui hec et hijs similia credant. Amen.

Primum iubetur iurare hereticus quod sine omni fallacia et omni

deceptione et sensus duplicatione et secundum intellectum et audientiam

respondeat ad omnia interrogata. Post prestitum sacramentum si

litteratus est interrogetur de symbolo Anastasij, quicumque vult per

singulos articulos. Post ea sive sit litteratus vel non de sequentibus

articulis interrogetur, ita tamen ut sepius de modo et de fide

iuramenti expressius amoneatur: Credis in deum patrem? e. q. s.

/Dinkelsbühl./ /G. Schepß./

Anzeiger für Kunde der deutschen Vorzeit (Jg. 26, 1879) Neue Folge · 第 75 / 177 题