Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online
Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This
book was produced from scanned images of public domain
material from the Google Print project.)
_Transcriber's Notes_
A few minor typographical errors have been corrected without notice.
However, many grammatical errors and odd spellings have been left as
in the original.
SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.
_No. 4._
_February, 1904._
THE
ESPERANTIST
The Esperanto Gazette for the spreading
of the International Language....
Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE.
ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1-1/2 roubles; 75 cents).
Published by THE LONDON ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
CONTENTS.
Page
President's speech at Annual Meeting 49-50
Dr. Zamenhof's Greetings by Phonograph 51
How to Found a Group (H. W. Clephan) 52-53
New Year's Poem (Clarence Bicknell) 54
Oje (Osip Ivanovich Elleder) 55
The Tempest, continued from pages 5, 31 & 40
(translated by A. Motteau) 56
Foreign Friends 57
Dr. Zamenhof's Views on an Academy 58-9
Giant Despair from Bunyan's Pilgrim's Progress
(translated by Joseph Rhodes) 60-61
Correspondence Notes 62
Various Items of Interest 63
Science Notes 64
Esperantists' Hymn (Fred Crook) 64
FOR FREE PARTICULARS write to
the HON. SECRETARIES of
ESPERANTO SOCIETIES at
BOURNEMOUTH, I. F. H. Woodward, Esq.,
Norwood, St. Swithin's Road.
DUBLIN, C. Fournier, Esq.,
Celtic Association, St. Stephen's Green.
EDINBURGH, Miss Tweedie, M.A.,
2, Spence Street.
GLASGOW, J. Hunter, Esq.,
138, Darnley Street, Pollokshields.
HUDDERSFIELD, G. H. Taylor, Esq.,
13, Birkly Hall Road.
KEIGHLEY, J. Ellis, Esq.,
Compton Buildings, Bow Street.
LONDON, H. Bolingbroke Mudie,
41, Outer Temple, W.C.
NEWCASTLE, H. W. Clephan, Esq.,
3, Cotfield Terrace, Gateshead.
PLYMOUTH, J. A. Thill, Esq.,
6, Barton Crescent, Mannamead.
PORTSMOUTH, Dr. Greenwood,
21, St. George's Square.
SURBITON, P. Howard, Esq.,
The Bungalow, Cranes Park.
TYNEMOUTH, Alan F. Davidson, Esq.,
26, Park Crescent, N. Shields.
N.B.--It is earnestly hoped that gentlemen who are willing to form
local groups will communicate with the Hon. Sec., Esperanto Club, who
will do all in his power to assist them in the work.
The Remington
THE _UNIVERSAL_ TYPEWRITER.
Just think of it!
THE INTERNATIONAL MACHINE.
_Unbound by ties of nationality:
The common bond of union of all civilised peoples._
The Remington can be supplied fitted for Esperanto.
* * *
THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,
100, Gracechurch St., London, E.C.
La Remington
LA _UNIVERSALA_ SKRIBMASXINO.
Pripensu je tio!
LA INTERNACIA MASXINO.
_Tute liberigxita de naciaj ligiloj:
La Komuna unuigilo por cxiuj civilizitaj popoloj._
La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.
* * *
LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,
100, Gracechurch St., Londono, E.C.
To Interest Your Friends,
Send 2/6 to the Librarian, P. HOWARD, Esq., The Bungalow, Cranes
Park, Surbiton, for 6 copies of No. 52. These can subsequently be
returned with 1/3 extra, and exchanged for The Complete Text Book if
desired.
LINGVO INTERNACIA,
A Monthly Gazette entirely in Esperanto. Edited by M. Paul Fruictier.
Annual Subscription, 3/6. With Literary Supplement. 5/6.
Send to the Librarian, Esperanto Club.
Single Numbers, 4d.
The
Dictionaries
Are Ready.
ENGLISH-ESPERANTO,
By J. C. O'CONNOR, B.A. & C. F. HAYES, 2/6 net.
ESPERANTO-ENGLISH,
By A. MOTTEAU, 2/6 net.
These and all other books can be had from the Librarian--
P. H. HOWARD, Esq.,
The Bungalow, Cranes Park, Surbiton.
"The Playgoer."
The Leading Theatrical Magazine.
Illustrated Souvenirs of Plays.
An Up-to-date Artistic Record of
everything connected with
the Theatre.
THE ORGAN OF THE HABITUAL PLAYGOER.
SIXPENCE, MONTHLY.
THE ESPERANTIST.
The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.
ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ CXE
SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO
The Hon. Sec. ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
AUSTRIA.--Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.
BELGIUM.--M. M. Seynaeve, 3, Rue de l'Avenir, Courtrai.
CANADA.--A. Saint Martin, Esq., 79, St. Christopher Street, Montreal.
FRANCE.--M. Paul Fruictier, Boulevard Arago 27, Paris.
GERMANY.--Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.
MALTA.--A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun.
RUSSIA.--G. B. Smith, Esq., 19, Wiborg Quay, St. Petersburg.
SWEDEN.--Sro. P. Ahlberg, 50, Dobelnsgatan, Stockholm.
TRINIDAD.--Geo. O. Messerly, Esq., Port of Spain.
_Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis
posxtsignon._
_Alsendatajn artikolojn la Redakcio laux bezono korektos._
No. 4.
Subscription, 3s. Per Annum.
Single Copies, 4d. net.
FEBRUARO, 1904.
Cxe Essex Hall, je Jan. 14, laux la anonco en The Esperantist,
la Membroj kaj Amikoj de la London Esperanto Club jarkunvenis. Kaj
sekve la raporto de tiu cxi kunveno postulas multe da spaco. Por ke
aliaj interesajxoj ne estu limigitaj, la kutimata Gramatiketo estas
forigita. Mi esperas ke la legantaro aprobos tiun cxi. La Prezidanto
de la Klubo, Sinjoro Felix Moscheles, malfermis la kunsidon per
longan kaj interesan Esperantan paroladon. Li diris:--
Estimataj Gesinjoroj,
La unuaj vortoj, kiujn mi diras je tiu cxi unua Jarkunveno, sendube
devas esti parolataj en la lingvo kreita de nia glora majstro,
Doktoro Zamenhof. Kaj la unua penso, kiu sin prezentas al mi, estas
la tre felicxa, ke ni povas nin gratuli pri la sukcesoj, kiujn ni
gajnis. Sed la gxojo, kiun mi nun sentas, ne devas silentigi la duan
penson, kiu memorigas al ni cxion, kion ni ankoraux devas fari. Ni
devas, kaj ni devas longatempe, jes, dum longaj jaroj, bataladi
kontraux la antauxjugxoj enradikitaj en multaj el niaj samlandanoj,
kaj ni ankaux devas batali kontraux la malhelpanta nescieco de tiuj,
kiuj gxis nun ne estas auxdintaj la vocxon de nia kara lingvo.
La maniero, je kiu niaj kontrauxuloj traktas niajn penadojn,
memorigas al mi la historion de ia Germana deputato, kiu,
interrompante la paroladon de la ministro, ekkriis "Mi ne scias viajn
argumentojn, sed mi tute malaprobas ilin." Tiel ankaux estas la
taktiko de tiuj, kiuj cxiam provadas malhelpi la progreson de la
mondo, kaj kiuj precipe malvolas je nia kara Esperanto. "Ni ne konas
vian lingvon," ekkriadas tiuj cxi, "sed ni gxin tute malaprobas." Nu,
tiaj blindaj kritikistoj ne povas maltrankviligi nin. Nia devizo
estas "_Antauxen_," kaj tiu cxi alia eldiro de la glora Galileo:
"_E pur si muove._" Kaj nun ni nature demandas kial _ni_, membroj
de la Londono Klubo Esperanta povas antauxvidi je la estonteco kun
tiom da konfido. Ni ne similas al tiu deputato; ni sercxas la kauxzojn
kaj ni pesas la argumentojn de la aferoj. "Felicxulo tiu," diris
Virgilo, "kiu povis sciigxi la kauxzojn de la aferoj."
Kial ni povas esti konfidemaj pri la kreskado kaj prosperado de nia
Klubo? Tial ke gxi tiel bonege sukcesis dum la unua jaro de sia
estado, ni devas demandi kial gxi tiel sukcesis. Jen la respondo je
tiu demando. Gxi sukcesis, cxar gxiaj Membroj estas per fervoro
plenigataj kaj pretaj por sencxese labori pro la propagando de la
lingvo. Ni posedas inter nia membraro multajn Geesperantistojn, kiuj
nin multege helpis, instruante Esperanton senpage, farante kursojn en
diversaj kvartoloj de Londono, de Anglujo kaj ecx eble de la tuta
mondo; cxar multaj el niaj membroj estas anoj de malproksimaj landoj.
Ni estas konfidemaj, cxar ni havas Sekretarion (la sekvantajn frazojn
la Redaktoro estas devigita pro la modesteco elstreki, cxar li ankaux
estas la Hon. Sek.).
Miaparte, mi kredeble estas la sola kulpinda membro de la Klubo, cxar
mi nur faris pro gxi la ordinaran cxiutagan propagandon. Tamen, mi
gxojas atesti, ke ne malofte mi sukcesis varbi rekrutojn por nia
Afero inter la nekreduloj. Neniu povas sin interesigi pli ol mi pri
la celo de nia Klubo. De mia infaneco--nuntempe tre malproksima
tempo--mi elsercxadis la rimedojn por interkonigi la diversajn
naciojn de la mondo kaj kunligi ilin, anstataux malamigi, mortigi
ilin. La plej potenca ilo por forigi la mallumon, kiu nin cxirkauxas,
la cxiampova instrumento por kunligi la diversajn naciojn de la
mondo, estas _La Lingvo Internacia_.
Ne forgesu, do, karaj gesamideanoj kaj geamikoj, ke, laborante pro la
lingvo internacia, ni klopodas por benita kaj sankta celo; ni laboras
por la felicxeco de estontaj generacioj, kaj por la plibonigo de la
civilizita mondo.
Tuj post la fino de tiu cxi interesa parolado, la Vicprezidanto,
Sinjoro J. C. O'Connor, legis leteron de la Kasisto, Sinjoro W. T.
Stead, kiu malfelicxe ne povis cxeesti pro malsaneto. Sinjoro
O'Connor ankaux diris malmultajn vortojn en la Angla lingvo pri la
rapida progreso, kiun Esperanto faris inter ni.
Tiam la Hon. Sekretario legis Raporton pri la Klubaj aferoj, kiu
estos sendata al cxiuj Membroj.
Frauxlino Lawrence tiam donis al ni du interesajn leterojn. Unu estis
de Sinjoro Geoghegan, en Alaska, por kiu, bedauxre, spaco mankas. La
alia estis de Doktoro Zamenhof, reakcentigante la fakton ke, se
presistoj ne havas la akcentojn sur la literoj en Esperanto, ili
cxiam povos anstatauxi la akcentojn per la litero "H" (chi, ghi,
jhus, ehho, shi) kaj ke la akcento sur "UX" ne devas esti presata.
Tiu cxi eble helpos nian aferon.
La Membraro de kelkaj aliaj Societoj, kiuj deziris kunligi sin kun
ni, estis aldonita al la Londona Klubo Esperanta; kaj la oficiala
parto de la kunveno finigxis per fanfarado, cxar nia kara Estro,
Doktoro Zamenhof mem, sendis al ni paroladon per fonografo.
La uzo de fonografoj certe estas gravega ilo por la lernado de la
elparolado de Esperanto, kaj tiuj, kiuj havas ilin, estos sagxaj, se
ili acxetos Esperantajn cilindrojn. Sinjoro Rees, de la Modern
Language Press, 13 Paternoster Row, London, afable venis por pruvi al
ni tiun cxi fakton, per la cilindro de Doktoro Zamenhof, kaj alia el
The Esperantist. La paroladon kiun Doktoro Zamenhof sendis
tiel afablege al ni, mi jam estis kopiinta, antaux ol la transskribo
alvenis. Tiu cxi fakto pruvos al skeptikuloj, ke la paroloj de nia
Estro Varsovie tute estis Londone kompreneblaj al ni.
Estimataj Sinjorinoj kaj Sinjoroj,
Ne havante la eblon partopreni persone en la unua jarkunveno de la
Londona Klubo Esperanta, mi sendas per fonografo mian koran saluton
al cxiuj partoprenantoj en la kunveno. En mia imago mi prezentas al
mi, ke mi sidas nun inter Vi, estimataj Anglaj amikoj de la ideo de
lingvo internacia, kaj mi gxojas kune kun Vi pro la belaj fruktoj,
kiujn Via energia laborado donis en la dauxro de la foririnta jaro.
Antaux unu jaro nia afero estis ankoraux tre malmulte konata en Via
lando, kaj nun ni havas en Via lando jam tre multe da varmegaj kaj
sinceraj amikoj; ni havas diversajn klubojn de Esperantistoj, ni
havas konstantajn kursojn de Esperanto, ni havas belan gazeton
Esperantan. Preskaux cxio estas la frukto de laborado de la Klubo
Londona, kiu povas esti fiera je la rezultato de sia unuajara penado.
Al la noblaj kaj energiaj kondukantoj kaj laborantoj de la Londona
Klubo Esperanta nia afero sxuldas koran dankon.
Parolante pri la sukcesoj de la Klubo Londona mi ne devas forgesi pri
tiu malgranda rondeto Esperantista en Keighley, kiu metis la komencon
por nia afero en Anglujo. Nian koran saluton al la Esperantistoj
Kihxlianoj!
La laboradon de la Londona Klubo Esperanta la tuta mondo observas kun
grandega intereso. Ni cxiuj esperas kaj antauxsentas ke, pli aux
malpli frue, Londono farigxos unu el la plej gravaj centroj de
nia afero por la tuta mondo. Londono longe dormis; sed kiam gxi
vekigxis, tio cxi estos kiel vekigxo de leono. Potenca voko iros el
Londono kaj cxiam pli kaj pli sonados kaj resonados en cxiuj partoj
de la mondo. Kun atento la popoloj auxskultados la vocxon venantan el
la potenca centro de la angle-parolantaj regionoj. Kiam pri frateco
de popoloj kaj pri neuxtraleco de internaciaj rilatoj ekparolos tia
potenca popolo kiel la angla, la mondo aplauxdos kun entuziasmo, kaj
tiu sankta afero, por kiu ni batalas ekmarsxos rapidege.
Esperantistoj en Londono, Esperantistoj en Anglujo, laboru kuragxe
kaj energie. Malfacila, tre malfacila, estas la semado, sed dolcxaj
kaj benitaj estos la fruktoj. Granda kaj grava estas Via rolo. La
tuta mondo Esperantista rigardas Vin kaj multe de Vi esperas.
Tiu cxi parolado treege placxis al la auxdintaro, kiuj korege dankis
la Doktoron pro lia aminda saluto. Sinjoro Motteau kun tri aliaj
bonege kantis lian belan himnon "Espero" (presita je la dek-sesa
pagxo de The Esperantist), kaj cxiuj entuziasme kunkantis la
hxorajxon. Post multaj paroladetoj kaj bela poemeto, kiun elparolis
Frauxlino Schafer, la kunveno finigxis, kaj cxiuj el la
partoprenintoj revenis hejmen pripensantaj kiel helpi la kreskadon de
Esperanto en Anglujo, kaj tra la tuta mondo.
At Essex Hall, on Jan. 14, as announced in The Esperantist,
the members and friends of the London Esperanto Club held their
annual meeting. And consequently the report of this meeting demands
much space. In order that other interesting matter should not be
limited, the usual short grammar is left out. I hope readers will
approve of this. The Club's President, Felix Moscheles, Esq., opened
the meeting by a long and interesting speech in Esperanto. He said:--
Ladies and Gentlemen,
The first words I say in this first annual meeting must, undoubtedly,
be spoken in the language created by our illustrious master, Doctor
Zamenhof. And the first thought which occurs to me is the most happy
one that we may congratulate ourselves on the successes which we have
gained. But the joy I now feel must not silence the second thought
which reminds us of everything which we still have to do. We must,
and for a long time, yes, for long years, keep on fighting against
the rooted prejudices of many of our fellow-countrymen, and we also
have to contend against the obstructing ignorance of those who, till
now, have not heard the voice of our prized language.
The manner in which our opponents treat our efforts calls to mind the
tale of a certain German deputy who, interrupting the speech of the
Minister, cried out, "I do not know your arguments, but I thoroughly
disapprove of them." So also are the tactics of those who continually
endeavour to hinder the world's progress, and who bear an especial
ill-will against our valued Esperanto. "We do not know your language,"
these are ever proclaiming, "but we thoroughly disapprove of it!"
Now, blind critics of that sort cannot disconcert us. Our motto is
"_Forwards_," and this other saying of the glorious Galileo: "_And
nevertheless it moves._" And now we naturally ask why we, Members of
the London Esperanto Club, can look into the future with so much
confidence. We do not resemble that deputy; we seek for the causes
and weigh the arguments of things. "Happy that man," says Virgil,
"who has been able to discover the causes of things."
Why may we be confident as to the continued growth and prosperity of
our Club? Since it has succeeded so very well during the first year
of its existence, we must ask why it has thus succeeded. Here is the
answer to that question. It has succeeded because its members are
filled with fervour, and are ready to labour ceaselessly to spread
the language. We possess among our members many Esperantists who have
very greatly helped us in teaching Esperanto without charge, in
holding classes in various parts of London, of England, and even of
the whole world; for many of our members are inhabitants of distant
lands. We are confident because we have a Secretary (the sentences
following the Editor is compelled by modesty to delete, as he is also
the Hon. Sec).
I, for my part, believe I am the only blamable member of the Club, as
I have only assisted it by the ordinary daily propaganda.
Nevertheless, I rejoice to state that not infrequently have I
succeeded in enrolling recruits for our Cause from among the
incredulous. Nobody can interest himself more than I about the
purpose of our Club. From my childhood--now a very remote period--I
have continually been seeking out means for making the various
nations of the earth acquainted with one another, and to cause them
to unite instead of hating and killing each other. The most powerful
means for dispelling the darkness which surrounds us, the
ever-powerful instrument for uniting the various nations of the
earth, is _the International Language_.
Do not forget, then, dear fellow-thinkers and friends, that, in
working for the cause of the international language, we are devoting
ourselves to a blessed and a holy aim; we are striving for the
happiness of future generations, and for the amelioration of the
civilised world.
At the termination of this interesting speech the Vice-President, J.
C. O'Connor, Esq., read a letter from the Treasurer, W. T. Stead,
Esq., who was not able to be present on account of a slight illness.
Mr. O'Connor also said a few words in English on the rapid progress
Esperanto has made amongst us.
Then the Hon. Secretary read a Report of the Club's affairs, which
will be sent to all Members.
Miss Lawrence then gave us two interesting letters. One was from Mr.
Geoghegan, in Alaska, for which, unfortunately, we have not space.
The other was from Dr. Zamenhof, once more accentuating the fact
that, if printers have not the accents over Esperanto letters, they
may always substitute the accents by the letter "H" (ch, gh, hh, sh,
jh), and that the accent over the "UX" need not be printed. This
will, possibly, help our Cause.
The Members of some other Societies, who wished to unite with us,
were added to the London Esperanto Club; and the official part of the
meeting terminated with a flourish, for our dear Chief, Dr. Zamenhof
himself, had sent us a speech on the phonograph.
The use of phonographs is certainly an important means of studying
the pronunciation of Esperanto, and those who have access to them
will be wise in getting Esperanto records. Mr. Rees, of the Modern
Language Press, 13, Paternoster Row, London, kindly came to prove
this fact by means of Dr. Zamenhof's record, and another one from
The Esperantist. I had already copied the speech which Dr.
Zamenhof thus kindly sent before the transcript arrived. This fact
will prove to sceptical people that our Chief's words in Warsaw were
quite intelligible to us in London.
Esteemed Ladies and Gentlemen,
Not having the power of participating in person in the first annual
meeting of the London Esperanto Club, I send by phonograph my hearty
greeting to all participants in the meeting. In my imagination I
picture to myself that I now sit with you, esteemed English friends
to the idea of an international language, and I rejoice with you at
the fine fruits which your energetic continuous labour has given in
the course of the past year. One year ago our Cause was still but
little known in your land, and now we already have in your land very
many most warm and sincere friends; we have various Esperanto groups,
we have permanent Esperanto classes, we have a beautiful Esperanto
Gazette. Almost all this is the fruit of the labour of the London
Club, which may be proud of the result of its first year's
endeavours. To the noble and energetic conductors and workers of the
London Esperanto Club our Cause owes most hearty thanks.
In speaking of the successes of the London Club I must not forget
that little Esperantist circle in Keighley, which gave a start to our
movement in England. Our hearty greeting to the Keighley
Esperantists.
The entire world observes with very great interest the work of the
London Esperanto Club. We all hope and anticipate that, sooner or
later, London will become one of the most important centres of
our Cause for the whole world. London has for a long time slept;
but when it awakens it will be as the awakening of a lion. A mighty
voice will issue forth from London, and will sound and resound in
all parts of the earth. The nations will listen with attention to
the voice issuing from the centre of the English-speaking world.
When such a powerful nation as the English begins speaking of the
brotherhood of nations and the neutrality of international relations,
the world will applaud with enthusiasm, and that sacred Cause for
which we contend will march forward with great strides. Esperantists
in London, Esperantists in England, work courageously and
energetically. Difficult, very difficult, is the sowing, but sweet
and blessed will be the fruits. Great and important is your _role_.
The whole Esperantist world watches you and hopes much from you.
This speech greatly pleased the audience, who most heartily thanked
the Doctor for his kind greeting. Mr. Motteau, with three others,
sang most effectively his beautiful hymn "Espero" (printed on the
page 16 of The Esperantist), and all joined in the chorus
with enthusiasm. After many short speeches and a pretty poem recited
by Miss Schafer, the meeting came to an end, and all the
participants returned home thinking how to help the spread of
Esperanto in England, and throughout the world.
KIEL FONDI ESPERANTAN GRUPON.
La fondigo de Esperanta Grupo, por ke gxi havu bonsukceson, postulas
multe da kapableco de organizado, entuziasmon senliman, grandan
paciencon, kaj firman decidon ke la grupo prosperos, malgraux la
malfacilajxoj, kiuj staras en gxia vojo.
Sendube la kreado de tia societo aux grupo kauxzos al vi amason da
laborojn, kiun cxiu ajn krom entuziasmulo prave povus nomi sklaveco.
Kalkulante la korespondadon, la verkadon de artikoloj, kaj la faradon
de cxio, kion ni povas por gajni la atenton de la skeptikema Publiko,
plie la varbadon de aliaj samideanoj por ricevi ilian kunhelpon, la
laboro vere estas senfina. Sed aliparte, la rezultatoj de viaj penoj
estos rekompenco multe pli granda ol sia kosto, cxar, interalie, oni
konatigxas kun multaj interesaj personoj, cxeestas cxe multaj
instruantaj priparoladoj, kursoj, k.t.p., kaj, krom tio, gxuados
nombron da aliaj profitajxoj, kiun bone valorigas la laboradon
elspezitan.
Kompreneble, oni apenaux bezonas diri, ke viaj klopodoj tute ne
finigxos tiam, kiam vi estos fondinta la grupon. Efektive, ili nur
jxus komencigxis.
Oni cxiam trovos en nova movado kiel Esperanto, multe da personoj,
kiuj volonte alprenos gxin dum dauxras la intereso ordinare elvokita
de novajxo ia; sed tuj kiam gxi cxesas esti priparolata, ili kviete
lasas gxin subfali. Pri tiaj membroj oni devos precipe zorgi; se iu
el ili forlasos cxeesti la kursojn aux sxajnos perdi sian intereson
je la afero, skribu mallongan leteron aux aliru viziti lin, por
certigi lin, ke la Grupo bezonas lian kunhelpon.
Nu, rilate al la maniero laux kiu mi volus agadi por fondi grupon.
Unue, estas la Publika Gazetaro, institucio, kies gravaj utilajxoj
por tia movado kiel tiu-cxi, estas absolute necesegaj. Gxi liveros al
ni la solan efektivan ilon por disvastigi Esperanton inter la
gxenerala publiko. Mi konsilas personajn paroladojn kun Redaktoroj,
la plimulto el kiuj jam interesigas sin je lingvaj aferoj, kaj mi
kredas, ke vi renkontos nenian malfacilajxon priparoladi Esperanton
kun ili, kaj ricevi ilian subtenpromeson fine. Artikoloj donantaj
skizon pri la movado de gxia komencigxo, ankaux ekzemploj, por montri
gxian utilecon komercie, literature kaj sociale, devos esti
prezentataj. Kiel eble plej ofte korespondado por-kaj-kontrauxa,
devas esti iniciatata.
Nun tiam kiam, nia afero reale ekmovas en tiu cxi lando (pardonu min
se mi kaptas la nunan okazon por diri kiel mirinda, laux mia opinio,
estas la progreso, kiun gxi jam faris, kiam oni konsideras ke apenaux
pasis dek du monatoj de gxia komencigxo), mi estas certa, ke
trovigxos multaj Esperantistoj cxe diversaj partoj de Britujo, kiuj
tre volonte donos sian subtenon al la afero, skribante leterojn en
la Gazetaro pro la fondo de ia ajn Klubo, Grupo, aux Societo. Tia
korespondado sendube pruvos, ke ekzistas multe da kontrauxuloj
al nia ideo. Tio-cxi estas neevitebla por ia nova movado, kaj
iliaj kontrauxdirajxoj devas esti gxentile auxskultataj, kaj lerte
rebatitaj de iu el ni, kiu posedas la necesan kapablecon por tia
laboro. Ni cxiam memoru, ke tia kontrauxeco pli multe valoras por ni
ol apatio kaj indiferenteco.
Elvokinte dum kelke da tempo, intereson pri la afero, kaj tiel
kauxzis ian parton de la publiko igxi dezireman eklerni pli da gxi,
faru publikan paroladon pri la temo de Helpanta Lingvo Internacia.
La Prezidanto devas esti loka eminentulo ia.
Anoncoj de la kunveno devos enpresigxi en la lokan Gazetaron.
Ankaux estos bone, ke vi petegu la apogon de la diversaj Institucioj
Literaturaj de la lokajxo, kaj, arangxinte la kunvenon, alsendu al
cxiu Sekretario, por dissemado inter la membroj, cirkuleretojn
sciigantaj gxian daton, lokon kaj celon.
Je la finigxo de la parolado, invitu disputadon, kaj tuj anoncu la
fondon de la nova Grupo (nature, la regularo, proponoj, k.t.p., devas
esti antauxe formulitaj), decidu pri la titolo de la Grupo, difinu
gxian celon, kaj elektu la registaro, k.t.p. Tion farinte petu al
viaj auxdantoj, ke ili tuj farigxu membroj.
La abonpago devos esti tiel malgranda, ke gxi ne farigxu baro por
malhelpi ies ajn aligxon.
Cxi tiuj estas la cxefaj principoj, laux kiuj mi ekfondis la
Societon, kies Hon. Sekretario mi estas; kompreneble ne sen havinte
la valoran kunhelpon de la aliaj membroj (el kiuj konsistas la nuna
Komitato), kaj ankaux tiun de la nelacigebla Hon. Sekretario de la
Esperanto Klubo, la Redaktoro de tiu cxi Gazeto.
Mi kore esperas, ke tiuj cxi malmultaj rimarkoj utilos al samideanoj,
kaj ke ili estu kuragxigitaj por fondi Grupojn en tiaj regionoj, kie
neniaj nun trovigxas.
HOW TO FOUND AN ESPERANTO GROUP.
The founding of an Esperanto Group, so that it should be successful,
demands much organising ability, boundless enthusiasm, great
patience, and firm determination that the group shall prosper, in
spite of the difficulties which stand in its path.
Undoubtedly the creation of such a society or group will cause you an
amount of work which anyone other than an enthusiast would justly
name slavery. In reckoning up the correspondence, the writing of
articles, and the accomplishing of everything we can do to gain the
attention of the sceptical public, besides the enrolling of other
adherents in order to gain their cooperation, the work is truly
endless. But, on the other hand, the results of your trouble are
recompense far greater than the cost, for, among other things, one
becomes acquainted with many interesting persons, is present at many
edifying lectures, classes, etc., and, besides this, one enjoys a
number of other advantages which are well worth, the labour expended.
Of course it is hardly necessary to say that your great exertions
certainly do not cease when you have founded the group. In fact, they
have only just commenced.
One will always find in a new movement like Esperanto many persons
who will willingly take it up while the interest lasts, which is
generally aroused by any novelty; but, as soon as it ceases to be
talked about, they quietly let it drop. Of such members one must take
especial care; should any one of them discontinue attending the
classes or seem to lose interest in the subject, write a short letter
or pay him a call to assure him that the group needs his
cooperation.
Now, as regards the _modus operandi_ for founding a group.
In the first place, there is the Public Press, an institution whose
uses in such a movement as this are absolutely essential. It will
give us the only effectual means for spreading Esperanto among the
general public. I advise personal interviews with Editors, the
majority of whom are already interested in matters linguistic, and I
believe you will not encounter any difficulty in discussing Esperanto
with them, and in finally obtaining their promise of support.
Articles giving a sketch of the movement from its commencement, also
examples for illustrating its uses for commerce, literature, and
society must be submitted. As often as possible correspondence _pro
and con_ should be initiated.
Now that our cause really begins to move in this land, (excuse me if
I take the present opportunity to say how remarkable, in my opinion,
is the progress it has already made when one considers that scarcely
twelve months have passed since its commencement), I am certain that
many Esperantists will be found in various parts of Britain who most
willingly will give their support to the movement by writing letters
to the Press in favour of the foundation of any Club, Group, or
Society. Such correspondence will doubtless prove that there exist
many opponents to our proposal. This is inevitable in any new scheme,
and their adverse comments must be politely listened to, and
instructively refuted by any of us who possess the necessary
capability for such work. Let us ever bear in mind that this
opposition is to us of far greater worth than apathy and indifference.
Having aroused, for a time, interest in the subject, and thus having
caused a certain section of the public to become desirous of learning
more about it, give a public lecture on the theme of an Auxxiliary
International language. The Chairman should be someone of local
eminence.
Announcements of the meeting must be printed in the local Press.
It would also be well to seek the support of the various Literary
Institutions of the neighbourhood, and, having arranged the meeting,
to send to every Secretary, for distribution to the members, bills
announcing its date, place, and purpose.
At the termination of the lecture invite discussion, and then and
there announce the foundation of the new Group (obviously the rules,
proposals, etc., must be drawn up beforehand), fix the title of the
Group, define its purpose, and elect its officers, etc. This done,
ask your audience to at once become members.
The subscription must be so small as to form no obstacle to anyone's
joining.
These are the chief principles by which I have founded the Society
whose Hon. Secretary I am, but certainly not without having had the
valuable cooperation of the other members (of whom the present
Committee is composed), and also that of the indefatigable Hon.
Secretary of the Esperanto Club, the Editor of this Gazette.
I sincerely hope that these few remarks will be useful to
Friends-in-Esperanto, and that they will be encouraged to found
Groups in those localities, where none at present exist.
H. W. Clephan.
LA NOVA JARO 1904.
Originale verkita de CLARENCE BICKNELL, Kun Angla traduko.
Cxu la Jar' Nova povus esti
Sen kruco aux doloro?
Sen tim' pro ia perd' malgxoja
En tre proksima horo?
Cxu estos gxi de brila lumo
Sen unu ombr' malbona?
Cxu estos kampoj floroplenaj,
Kaj cxiu flor' fruktdona?
Sen dornoj estu la rozujoj
Sed rozoj plimultigxu!
Pli bona ol komenco sia
La Nova Jar' finigxu!
Almenaux gxi devigxos porti
Progreson al la tero,
Cxar DI' al ni vidajxojn novajn
Donacos de la Vero.
A year without a sorrow
Or a cross,
Or dread of any morrow
Bringing loss. Could it be?
A year of light, with shadow
Scarcely one?
Of fruits in every meadow,
Thistles none. Will it be?
A year of many roses
And few thorns;
A year that brighter closes
Than it dawns. May it be!
A year of God's unfolding
Wider wings;
A year of man's beholding
Better things. Must it be!
OJE.
RUSA SKIZO, Originale Verkita de OSIP IVANOVICX ELLEDER.
Melankolia auxtuna nebulo disvastigxis super la cxirkauxajxo. Malgaja
malsupreniganta Novembra nebulo. Griza en griza aperigxas cxio.
Grizaj nuboj tiradas tien malalte sur la cxielo, preskaux kun manoj
preneblaj. Kiel nigraj dikaj buloj sidas korvoj sur pintoj de nudaj
senfoligxitaj arboj, cxie kaj tie malrapide, mallauxte ekflugante.
Multaj grandaj akvogutoj de la matena nebulo pendigxas sur la
brancxoj malsuprenigxinte ilin: larmoj de naturo postplorantaj al la
pasintaj belaj somertagoj. Malgxojeco en la naturo, Malgajeco en homa
koro.
El la budo, sur la korto, sonadas lauxtega hundbojado. Jam de frua
mateno gxi sonadas. La granda nigra hundo bojas. Li bojas cxar li
sopirigxas je sia bela ordonantino, kiun li pli frue cxiam kaj cxie
akompanadis, sed nun oni lin alcxenigis kaj li ne povante al sia
amanta, cxarma ordonantino kuri, bojas. Li sencxese estis bojanta,
malgaje----.
La cxarmega frauxlino, ordonantino de Oje amis tiun hundon bojantan,
kiu sxin pli frue, kiam sxi estis en la vilagxo vizitanta sian
fratinon, akompanis cxiam kaj cxie; sed nun ne estis tio eble--! Ho!
kiel alie tiam sonadis lia bojado, kiel gxoje, hele, sed nun----
Sxi iris al la budo. La hundo saltadis antauxen al sxi, sed la cxeno
tiris lin ree malantauxen, li sxiris fortike je la cxeno, sed gxi
estas pli forta ol li kaj ne lasas lin. La juna frauxlino pasxis al
Oje kaj elteniginte sian malgrandan blankan maneton, sxi karesadis
lin. La hundo frenezigxis de gxojo. Li estis granda rusa cxashundo,
malbela sed fidelega. Kun siaj mallumaj sagxaj hundokuloj li prudente
rigardadis la belajn okulojn de sia ordonantino kaj, silentigxinte,
kvieteme li premis sian nigran kapon je sxia vestajxo.
Rimarkinde! La okuloj de Oje havis similecon kun sxiaj okuloj. Ne en
la koloro, sxiaj estis grizabluaj, liaj brunaj, sed la esprimo en ili
estas egala. Rimarkinda simileco!
Sur la korto regxis nun silentado, sed ne por longe. La bela
frauxlino foriris kaj Oje ree malgaje bojadis.--Post kelkaj tagoj la
bojado de Oje enuigis la belan frauxlinon kaj, cxar li ne cxesis,
restante cxiam alcxenigita sxi, preninte belan pezon de rostita
viando kaj irinte al la budo, jxetis gxin tien, dirante "Havu, mangxu
kaj kvietigxu!" Sxi eldiris tion malkare, malmole kaj foriris sen ia
kutima amema vorto, sen kareso. Hodiaux sxi estis iom cxagrenita, la
bela frauxlino.
Malgaje postrigardis Oje sian amantan malproksimigxantan
ordonantinon. Malgaje li ekbojis kaj kasxigxis en la budon.
Aljxetitan viandon li ne mangxis.
En la sekvanta nokto frostigxis kaj falis iom da negxo. Matene
regxadis tutega silentado sur la korto.
La servistino forirante vespere vidis ke, antaux la budo, kusxas la
nigra Oje sur la negxo entendata, senmove. Proksimigxinte sxi vidis
ke li estas mortinta. Antaux li kusxis la bela peco de rostita
viando.
"Ho, Dio estu lauxdata," diris la servistino, "li pli ne
maltrankviligos la domon": kaj sxi rapidis alkomuniki tiun bonan
novajxon al la aliaj domlogxantoj.
"Eble li mortis pro malsato," kompatinde diris la administrantino.
"Ho, ne!" respondis la servistino, "kusxas ankoraux apud li la granda
peco de viando kiun nia frauxlino hieraux jxetis al li."
"Ah, nia frauxlino, ni devas do al sxi tuj alkomuniki tiun aferon,"
rimarkis la maljunulino "sxi amis Ojen, kvankam mi vidis ke sxi
hieraux estis al li malkara; spite tion sxi amis lin, mi scias. Iru,
Nellie, kaj diru al sxi ke Oje mortigxis; sxi estas en rugxa cxambro.
Mi nun estas okupata, cxar morgaux mi havas grandan lavadon."
----Nellie foriris al la ordonantino----
* * *
Vesperstelo jam aperigxis. Ekstere farigxis klare, froste. La plena
luno hele allumigis cxiujn objektojn sur la korto, kie nun estis
senvivo, funebro.--Cxe la fenestro de rugxa cxambro, apoginte sin al
la kadro, staris tiatempe silente, senmove la juna virina figuro. La
vizajxon forte alpremigita je la vitro, sxi rigardadis eksteren. Jam
longe sxi staris tiel enprofundigxinta en pensoj. Sxiaj rigardoj
estis dirigitaj al unu punkto sur la korto. Rigide eltendita kusxis
tie antaux sia logxejo Oje, la mortinta rusa cxashundo. Akre, klare
desegnigxis la konturoj de la senviva korpo sur la blanka negxplato.
Liaj largxe malfermigitaj brunaj okuloj sxajnis rigardadi alten al la
fenestro de sia amanta ordonantino. Li kusxis tie kvazaux en la morto
ankoraux gardante sxin.
Longe rigardadis la juna virino senmove, senlauxte, al sia fidela
mortinta akompaninto.
Kion sxi pensadis? Cxu sxi pensis pri Oje, kiel en pasintaj belaj
somertagoj fidele li akompanadis sxin, je sxiaj promenadoj? Aux cxu
sxi bedauxris siajn lastajn malmolajn vortojn? Kiu povas tion scii?
Eble sxi tute ne pensis pri la senviva hundo, eble sxi en tiu momento
kalkulis kiamaniere sxi akiros alian. Kiu povas scii tion? Kompatinda
Oje!----
Sed nun trafis la argxenta lunradio sxian vizajxon kaj eklumigis du
multepezajn larmojn. Du grandaj perloj briligxis en la belegaj
grizabluaj okuloj.--"Felicxa Oje" gxentile sxi sopiris. "Fidela en la
vivo, fidela ankoraux en la morto" mallauxte parolis la lipoj de la
juna frauxlino en rugxa cxambro.--"FELICXEGA OJE."----
En la nokto falinta negxo mole kovradis lian korpon.
[_Copyright reserved._]
[_Tradukis Esp. 6266._]
LA VENTEGO (Dauxrigo).
(_Vidu la tri antauxajn Nrojn._)
AKTO I.
Sceno 2 (dauxrigo).
Prospero.--De mi plu li ne vidis vualitan
La rolon kiun ludis Antonio--
Min rigardante kiel malsagxulon,
Kaj regxon sole de mizeraj libroj--
Li absolute duko sin anoncis!
Avida tiel estis li je povo
Ke li konsentis al la regx' Alonzo
Duklandon fari depagantan jare,
Submetis dukan al la regxa trono,
Milanan kapon altan li klinigis ...
Duklando, gxis li, cxiam liberama!
Ve! Kia mallevajxo!
Mirando.-- Diaj povoj!
Prospero.--Konduton lian notu, al mi diru
Cxu frate kun mi agis via onklo--
Mirando.-- Mi pekus se ne noble mi ekpensus
Pri la avino mia--sed, patrinoj
Bonegaj naskis tre malbonajn filojn.
Prospero.--L'enradikita malamiko mia,
Alonzo tuj aprobis la proponon
Per kiu, por la submetigxo landa
Kaj jara pago de dukatoj multaj,
Forpelus Antonio min kaj miajn
El la duklando, kiun de la regxo,
Kun multaj gxojaj, luksaj gratulegoj,
Akceptis nun perfida mia frato.
Soldatojn estis li subacxetinta,
Pordegojn li malfermis en la nokto ...
Envenis bando, kiu, tra l'mallumo,
Forportis min, kaj ankaux vin gxemantan,
Rapide el Milano!
Mirando.-- Ho ve, patro!
Tiamajn plorojn mi ne plu memoras,
Sed la pripenso min devigas plori.
Prospero.--Auxskultu, tamen plie, gxis mi venos
Al nuna la afero--cxar sen tio
Ne tauxgus la rakonto.
Mirando.-- Kial ili
Tuj ne mortigis nin?
Prospero.-- Demando prava,
--El la rakonto rajte postulata--
Pro l'amo de l'popolo al Prospero
Ne faris ili sangavidan krimon:
Perfidon tiel ili belsxajnigis
Ke gxi blindigis cxiun Milananon.
En barko nin elsendis ili maren,
Sed, kiam la marmezon ni atingis,
Nin ili jxetis en putrantan sxipon
Senmastan, sensxnurajxan, forlasitan
Ecx de la ratoj.--Ho ve! malfelicxaj!
Ni ekkriadis al la marondegoj,
Ekgxemis ni al la gxemantaj ventoj ...
Koncerto stranga, sed ne simpatia!
Mirando.-- Cxielo! kia mi malhelpo estis!
Prospero.--Ho, ne! farigxis vi kerubo vera,
Traplenigita de l'cxiela beno;
Rideto via min revivigadis!
Mi maron kiam faris pli salitan
Per el la koro tiel akraj ploroj,
Vi kuragxigis min kaj fortigadis
Por kontrauxstari eblan mizeregon!
Mirando.-- Sed kiel ni el sxipo landon trafis?
Prospero.--Per Dia helpo, kara!--Jes; nutrajxon
Ni havis--kiun regxa konsilano
Gonzalo--elektita de Alonzo
Por tiel nin elpeli--al ni donis.
Cxiele inspirita bonfarinto!
Li plie ricxajn vestojn, sxtofojn, silkojn
Aldonis--pli ecx ol mi diri povas!
Objektojn, kiujn gxis nun ni uzadis,
Utilajn kaj bonegajn. Cxar li sciis
Ke estas mi precipe libramulo,
Eltiris li el la biblioteko--
De mi sxatita pli ol la Duklando--
Amatajn librojn, kaj al mi alportis.
Mirando.-- Cxielo volu tiun homon beni!
Mi tre dezirus vidi lin!
Prospero (_Remetas la mantelon_).--Mirando,
Auxskultu de l'rakonto la finigxon.
Cxi tien sur insulon ni alvenis,
Cxi tie mi mem, edukisto via,
Instruis vin pli zorge ol princinon
Gxuantan vane multajn liberhorojn,
Aux guvernistojn ne zorgamajn tiel.
Mirando.-- Cxielo rekompencu vin!--Nu, patro,
Mi petas, diru kial vi jxus kauxzis
Tielan marventegon.
Prospero.-- Nu! sciigxu
Ke tien cxi, hodiaux, per okazo
Felicxa, kvankam stranga, jxus alvenis
La malamikoj miaj. Nun dependas
Zenito mia de favora stelo,
Influon kies devas mi fidele
Akcepti--aux neniam relevigxi--
Demandoj cxesu! Vi nun dormi volas--
Kontrauxbatali tion vi ne povos--
Filino, gxin obeu! (_Mirando ekdormas_).
(_Dauxrigota_).
ALILANDAJ KUNBATALANTOJ.
Estas bedauxrinde ke, gxis la nuna tempo, Germanujo ne estas estinta
grava helpanto al nia Afero. Estas do pli ol ordinara plezuro
lerni, ke Grupo fondigxis en la cxefurbo de tiu lando. La "Berlina
Esperantista Grupo" espereble farigxos centro de multaj estontaj
societoj, kaj cxiuj Germanaj Samideanoj devas skribi al unu el la
membroj de gxia estraro. La Hon. Sekretario estas Sinjoro J. Borel,
Prinzenstrasse, 95, Berlin.
* * *
Ankaux estas plezurege fari anoncon pri alia grupfondigxo, en pli
malproksima regiono. Ni cxiuj bone scias ke Meksikujo estas tre ricxa
lando, sed nur antaux kelkaj tagoj gxi aldonis la karan Esperanton al
siaj aliaj trezoroj. La Gazeto _El Minero Mexicano_ enpresis tutan
pagxon pri la fondo de tiu cxi plej juna grupo, en la Hispana kaj
Esperanta lingvoj, kaj kompreneble tiu cxi apogo de tia grava
jxurnalo multe helpos niajn novajn kunbatalantojn.
La Sekretario estas Doktoro A. Vargas, kiu plezure donos pluajn
sciigxojn pri gxi. Cxar multaj gesamideanoj estas dirintaj, ke
Esperanto pli similas je la Hispana ol je alia ajn lingvo, mi
presigis kelkajn liniojn el tiu cxi anonco en la lingvo de Cervantes.
Cxu Esperantistoj, kiuj ne konas la Hispanan lingvon, povos gxin
kompreni?
"Esta dificultad no existe con el Esperanto, que se
presenta humildemente, no para destronar los idiomas existantes, sino
como intermediaro entre todas las naciones."
* * *
Sed, nunatempe, trovigxas pli de Esperantistoj, kiuj parolas la
lingvon de Dante, ol tiun de Cervantes, kaj, eble, frazo en la Itala
lingvo ankaux estos komprenebla por tiuj el miaj legantoj, kiuj tute
ne komprenas tiun cxi belan sudan lingvon. Ni legu eltirajxon el
"_Malta_," skribita de la tiea sindonema Sinjoro Dominic Ciantar.
"L'Esperanto non mira neanche ad abattere alcuna delle lingue;
al contrario esso promette di servire come chiave per acquistarle.
I libri che trattano sullo studio dell' Esperanto sono oramai
tradotti in diciotto lingue."
Mi esperas, ke la legantaro pardonos tiun cxi enpreson de lingvo alia
ol la helpo internacia, sed ili estas enkondukitaj, cxar estus
interese ekscii, kiun el tiuj cxi du lingvoj pli similas je
Esperanto.
* * *
Kaj sendube la malmultaj vortoj en la Itala lingvo tre placxos al
niaj fervoraj Maltaj Gesamideanoj. Sciigo pri la fondo de forta Malta
grupo (72 membroj) aperis en la Januaro Esperantist.
Lia Mosxto Napoleone Tagliaferro, Estro de la Malta Edukafako estas
la Prezidanto de tiu cxi Societo, kaj Doktoro C. Sammut, Profesoro
cxe la Universitato, estas Vic-Prezidanto. Plie, je la tago de la
Nova Jaro, la Redaktoro de tiu cxi Gazeto ricevis tre afablan
leteron, kiu sciigis lin pri lia elektigxo kiel Hon. Prezidanto de la
Grupo.
Kvankam li multe klopodadis pri la naskigxo de la Grupo, li tute ne
atendis tian honoron. Tamen, esperante ke li povu multe helpi siajn
tieajn amikojn dum la estonteco, li dankeme akceptis la honoron, kaj
deziras per la kolonoj de The Esperantist sendi sian koran
dankesprimon. Kompreneble la Estro de la Grupo estas Doktoro Zamenhof
mem, kiu afable sendis sian gratulon kun la espero ke Maltujo rapide
antauxmarsxos gxis la pordoj de akordado internacia.
* * *
Sinjoro Jonko Davidov sendis la sekvantan leteron:--
Estimata Sinjoro,
"Mi faris sukcesindan paroladon pri Esperanto en la salono de la
Silistra (Bulgarujo) instruista lernejo antaux cxiuj lernantoj
instruistoj, kun permeso de la Direktoro. Post la parolado mi
malfermis senpagan kurson pri Esperanto en la sama lernejo antaux 32
instruistoj, estontaj disvastigistoj de Esperanto. La kurso iras
sukcesplene."
Sinjoro Davidov estas Sekretario de la Silistra Esperanta Klubo, kaj
sendube tiu cxi kurso tre helpos la aferon en Bulgarujo, kie jam
trovigxas multe da samideanoj.
Bedauxrinde, la spaco mankas por la enpreso de la alia letero, kiun
tiu cxi sinjoro afable estas sendinta, kaj kiu proponis organizon
inter la diversaj grupoj Esperantistaj. Sed la longa letero de
Doktoro Zamenhof jam traktis pri tiu cxi afero.
* * *
En la komencigxo de Januaro aperos la unua numero de la _Juna
Esperantisto_, revuo por gejunuloj redaktata tute en Esperanto. Gxi
eliros cxiudumonate (6 numeroj en jaro) po almenaux 16 pagxoj
auxtografie presataj. Gxia abonkosto estas du frankoj (1/9), kaj la
Redaktoro estas Sinjoro Hector Hodler, 9, Avenue des Vollandes,
Geneva, Switzerland.
* * *
La Redaktoro deziras danki la multenombrajn amikojn, kiuj afable
estas sendintaj artikolojn por estontaj ekzempleroj de The
Esperantist. Malfelicxe estas tute neeble tuj respondi pri la
tauxgeco kaj presebleco de tiuj cxi artikoloj, kaj li esperas, ke
amikoj pardonos la neeviteblajn malrapidojn.
DR. ZAMENHOF PRI AKADEMIO.
Courtrai (Belgujo), 12an de Januaro.
_Al la Redaktoro de_ The Esperantist.
Kara Sinjoro Redaktoro,
En la lasta numero de via tre estiminda jxurnalo, vi konsentis
publikigi proponon kiun mi, kune kun Sro. Ch. Lambert (pri tio
via jxurnalo nekorekte raportis), sendis al vi pri kunveno de
Esperantista Kongreso kaj ebla priparolado, tiu-okaze, de la demando
pri Akademio. Petinte nian tre karan Majstron, Dro. Zamenhof, ke li
konigu sian opinion, mi ricevis la jenan gravegan leteron:
"Kara Sinjoro,--Vian ideon pri la arangxo de internacia
kongreso de Esperantistoj mi trovas tute bona. Sed por ke tia
kongreso donu al nia afero ne malutilon sed nur utilon, gxi devas
esti arangxita laux la sekvantaj principoj:
1. Gxi devas esti bone kaj zorge arangxita, havi multe da
partoprenantoj kaj havi la karakteron de granda, solena kaj imponanta
_festo_ de internacia frateco, por ke la gazetoj de la tuta mondo
multe parolu pri gxi kaj por ke gxi estu plena de entuziasmo kaj veku
en la tuta mondo entuziasmon kaj deziron aligxi al ni. Krom paroloj
oni devas arangxi komunajn kantojn en Esperanto, eble ecx ian
internacian ludon aux publikan konkurson; oni devas arangxi en ia
granda teatro prezentadon de dramo en Esperanto. Oni devas antauxe
eksciti la interesigxon de la tuta urbo, por ke al cxiuj festoj de la
kongreso venu grandega multo da gastoj ne-Esperantistoj;--per unu
vorto, oni devas fari grandan _impreson_, kaj devigi la tutan mondon
paroli pri la kongreso.
2. En la kongreso oni devas paroli pri organizado de nia afero,
reciproka helpo en la batalado, pri rimedoj de propagando, pri kreado
de granda kaj utila literaturo, k.t.p.; sed _nenion_, absolute nenion
oni devas paroli pri iaj _sxangxoj_ aux '_plibonigoj_!' Por ke nia
lingvo atingu sian celon kaj ne disfalu kiel Volapuk, gxi devas
resti por ni absolute _netusxebla_, tiel same kiel cxiu alia lingvo,
en kiu nenia persono ja kuragxas proponi iajn reformojn, kvankam cxiu
el tiuj lingvoj estas multe malpli perfekta ol nia.
Nun al la demando pri Akademio. Jam tre longe mi pensas pri arangxo
de ia konstanta 'Centra Komitato' kiu prezentus per si la plej altan
auxtoritaton en nia afero kaj kiu sola havus la rajton solvadi cxiujn
dubojn kiuj aperas en nia afero. Sed tia komitato devos decidadi nur
pri demandoj _dubaj_; fari iajn _sxangxojn_ en la lingvo la komitato
_ne_ havos la rajton. Kun la arangxo de tia Centra Komitato oni devas
esti tre singarda, por ne fari ian dangxeran pasxon; tial mi nun publike
ankoraux nenion parolas pri tio cxi, sed mi konsiligxados pri gxi private
kun diversaj amikoj. Kiam la plano post matura pripenso montrigxos bona,
tiam mi publike proponos al la Esperantistoj efektivigi tiun planon.