made his uncle, Egerius, governor of it, whose son was thence named
Collatinus. A different, and much more probable origin of names of this
kind, is given by Niebuhr. Rom. Hist. I. 293.
739. _Nurum_, the wife of Sextus Tarquinius. Nodell ad Avian, p. 108,
proposes _nurus_. It is _nurus_ in Livy. The poet (v. 725,) has, however,
spoken of but one of the young Tarquinii.--_Coronis_, several MSS. read
_capillis_, but compare v. 772.
744. _Tenui_, a low, soft voice.
746. _Lacerna_, a thick, warm, military cloak.
747. This is said to intimate the retired life which Lucretia led.
749. You will certainly be conquered at last; you hold out against better
(i.e. braver) men. _Dum pugnant Danai dum restat barbarus Hector_,
Propert, III. 7, 31. _Nunc paucis plures vix restatis_. Liv. xxiii. 45.
755. _Intenta_, drawn. Most MSS. read _incepta_.
765. _Et quod_, etc. Her modesty. _Tum forma, tum spectata castitas
incitat_. Livy.
785. _aerata_, covered with brass.
787. _Hostis ut hospes_. This play on words was not disdained even by
Livy, who puts it in the mouth of Lucretia herself.
788. He was second cousin to Collatinus.
807. Compare v. 809. _Pro crimine_, as a means of criminating you.
808. _Adulter_, scil. Sextus himself.
825. _Hoc_, scil. that I am obliged to relate my own disgrace. How
infinitely superior is Livy here. It is probable that he kept much closer
to Ennius than Ovid chose to do.
833. Euripides (Hec. 568,) says of Polyxena [Greek: hae de kai thnaeskous
omos Pollaen pronoian eichen euschaemos pesein].
837. Brutus signifies _stupid, foolish_. Niebuhr shews well the
inconsistencies and contradictions in the whole history of Brutus.
845. _Ad verba_. Eight MSS. read _adversa_.--_Sine lumine_, as being now
sunk in death.
846. _Concussa coma_. Gierig thinks this is an allusion to the Jupiter of
Homer, and condemns it; most justly, no doubt, if it is such, but of that
I am by no means certain.
847. _Fertur_ scil. effertur_.
848. Tears for her own hard fate; hatred (_invidia, odium_) of the
tyrant.
853. Columella, xi. 2, says, that the, swallow is seen on the VII. Kal.
Mart, Pliny, II. 47, says, _Favonium quidam a. d. viii. Kal. Mart.
Chelidoniam vacant ab hirundinis visu.--Veris praenuntia_ [Greek: haeros
angelos imerophonos aaedon]. Sappho.
854. _Qua_ scil. _parte_.
855. For Progne and Tereus, see Met. vi. 425, _et seq_. Mythology, p.
341.
857. The Equiria or horseraces on the Campus Martius, in honour of Mars,
were held on the III. Kal. Mart.
861. Your month (_tua tempora_) demands a place in my poem.
864. _Mihi_. Five MSS. read _mea_.
LIBER III.
Bellice, depositis clypeo paullisper et hasta,
Mars, ades, et nitidas casside solve comas.
Forsitan ipse roges, quid sit cum Marte poetae.
A te, qui canitur, nomina mensis habet.
Ipse vides manibus peragi fera bella Minervae; 5
Num minus ingenuis artibus illa vacat?
Palladis exemplo ponendae tempora sume
Cuspidis; invenies et quod inermis agas.
Tum quoque inermis eras, quum te Romana sacerdos
Cepit, ut huic urbi semina digna dares. 10
Silvia Vestalis--quid enim vetat inde moveri?--
Sacra lavaturas mane petebat aquas.
Ventum erat ad molli declivem tramite ripam:
Ponitur e summa fictilis urna coma.
Fessa resedit humi, ventosque accepit aperto 15
Pectore, turbatas restituitque comas.
Dum sedet, umbrosae salices volucresque canorae?
Fecerunt somnos, et leve murmur aquae.
Blanda quies victis furtim subrepit ocellis,
Et cadit a mento languida facta manus. 20
Mars videt hanc, visamque cupit, potiturque cupitam,
Et sua divina furta fefellit ope.
Somnus abit: jacet illa gravis. Jam scilicet intra
Viscera, Romanae conditor urbis, eras.
Languida consurgit, nec scit, cur languida surgat, 25
Et peragit tales arbore nixa sonos:
Utile sit faustumque, precor, quod imagine somni
Vidimus! An somno clarius illud erat?
Ignibus Iliacis aderam, quum lapsa capillis
Decidit ante sacros lanea vitta focos. 30
Inde duae pariter--visu mirabile--palmae
Surgunt. Ex illis altera major erat,
Et gravibus ramis totum protexerat orbem,
Contigeratque nova sidera summa coma.
Ecce meus ferrum patruus molitur in illas! 35
Terreor admonitu, corque timore micat.
Martia picus avis gemino pro stipite pugnant
Et lupa. Tuta per hos utraque palma fuit.
Dixerat: et plenam non firmis viribus urnam
Sustulit.--Implerat, dum sua visa refert.-- 40
Interea crescente Remo, crescente Quirino,
Coelesti tumidus pondere venter erat.
Quo minus emeritis exiret cursibus annus,
Restabant nitido jam duo signa deo:
Silvia fit mater. Vestae simulacra feruntur 45
Virgineas oculis opposuisse manus.
Ara deae certe tremuit, pariente ministra,
Et subiit cineres territa flamma suos.
Haec ubi cognovit contemptor Amulius aequi,
--Nam raptas fratri victor habebat opes-- 50
Amne jubet mergi geminos. Scelus unda refugit:
In sicca pueri destituuntur humo.
Lacte quis infantes nescit crevisse ferino,
Et picum expositis saepe tulisse cibos?
Non ego te, tantae nutrix Larentia gentis, 55
Nec taceam vestras, Faustule pauper, opes.
Vester honos veniet, quum Larentalia dicam:
Acceptus Geniis illa December habet.
Martia ter senos proles adoleverat annos,
Et suberat flavae jam nova barba comae: 60
Omnibus agricolis armentorumque magistris
Iliadae fratres jura petita dabant.
Saepe domum veniunt praedonum sanguine laeti,
Et redigunt actos in sua rura boves.
Ut genus audierunt, animos pater editus auget, 65
Et pudet in paucis nomen habere casis:
Romuleoque cadit trajectus Amulius ense,
Regnaque longaevo restituuntur avo.
Moenia conduntur, quae, quamvis parva fuerunt,
Non tamen expediit transiluisse Remo. 70
Jam, modo qua fuerant silvae pecorumque recessus,
Urbs erat, aeternae quum pater urbis ait:
Arbiter armorum, de cujus sanguine natus
Credor, et ut credar, pignora certa dabo,
A te principium Romano ducimus anno: 75
Primus de patrio nomine mensis eat.
Vox rata fit, patrioque vocat de nomine mensem.
Dicitur haec pietas grata fuisse deo.
Et tamen ante omnes Martem coluere priores;
Hoc dederat studiis bellica turba suis; 80
Pallada Cecropidae, Minoia Creta Dianam,
Vulcanum tellus Hypsipylea colit:
Junonem Sparte Pelopeïadesque Mycenae:
Pinigerum Fauni Maenalis ora caput.
Mars Latio venerandus erat, quia praesidet armis. 85
Arma ferae genti remque decusque dabant.
Quod si forte vacas, peregrinos inspice fastos:
Mensis in his etiam nomine Martis erit.
Tertius Albanis, quintus fuit ille Faliscis:
Sextus apud populos, Hernica terra, tuos. 90
Inter Aricinos Albanaque tempora constant
Factaque Telegoni moenia celsa manu.
Quintum Laurentes, bis quintum Aequicolus asper,
A tribus hunc primum turba Curensis habet.
Et tibi cum proavis, miles Peligne, Sabinis 95
Convenit: hic genti quartus utrique deus.
Romulus, hos omnes ut vinceret ordine saltem,
Sanguinis auctori tempora prima dedit.
Nec totidem veteres, quot nunc, habuere Kalendas,
Ille minor geminis mensibus annus erat. 100
Nondum tradiderat victas victoribus artes
Graecia, facundum, sed male forte genus.
Qui bene pugnabat, Romanam noverat artem;
Mittere qui poterat pila, disertus erat.
Quis tunc aut Hyadas, aut Pliadas Atlanteas 105
Senserat, aut geminos esse sub axe polos?
Esse duas Arctos, quarum Cynosura petatur
Sidoniis, Helicen Graja carina notet?
Signaque, quae longo frater percenseat anno,
Ire per haec uno inense sororis equos? 110
Libera currebant, et inobservata per annum
Sidera: constabat sed tamen esse deos.
Non illi coelo labentia signa movebant,
Sed sua: quae magnum perdere crimen erat.
Illa quidem feno; sed erat reverentia feno, 115
Quantam nunc aquilas cernis habere tuas.
Pertica suspensos portabat longa maniplos:
Unde maniplaris nomina miles habet.
Ergo animi indociles et adhuc ratione carentes
Mensibus egerunt lustra minora decem. 120
Annus erat, decimum quum luna repleverat orbem.
Hic numerus magno tunc in honore fuit;
Seu quia tot digiti, per quos numerare solemus:
Seu quia bis quino femina mense parit:
Seu quod adusque decem numero crescente venitur; 125
Principium spatiis sumitur inde novis.
Inde pares centum denos secrevit in orbes
Romulus, Hastatos instituitque decem;
Et totidem Princeps, totidem Pilanus habebat
Corpora, legitimo quique merebat equo. 130
Quin etiam paries totidem Titiensibus idem,
Quosque vocant Ramnes, Luceribusque dedit.
Assuetos igitur numeros servavit in anno.
Hoc luget spatio femina maesta virum.
Neu dubites, primae fuerint quin ante Kalendae 135
Martis, ad haec animum signa referre potes,
Laurea Flaminibus, quae toto perstitit anno,
Tollitur, et frondes sunt in honore novae.
Janua nunc Regis posita viret arbore Phoebi:
Ante tuas fit idem, Curia Prisca, fores. 140
Vesta quoque ut folio niteat velata recenti,
Cedit ab Iliacis laurea cana focis.
Adde, quod arcana fieri novus ignis in aede
Dicitur, et vires flamma refecta capit.
Nec mihi parva fides, annos hinc isse priores, 145
Anna quod hoc coepta est mense Perenna coli.
Hinc etiam veteres initi memorantur honores
Ad spatium belli, perfide Poene, tui.
Denique quintus ab hoc fuerat Quintilis, et inde
Incipit, a numero nomina quisquis habet. 150
Primus oliviferis Romam deductus ab arvis
Pompilius menses sensit abesse duos:
Sive hoc a Samio doctus, qui posse renasci
Nos putat, Egeria sive monente sua.
Sed tamen errabant etiam tunc tempora, donec 155
Caesaris in multis haec quoque cura fuit.
Non haec ille deus, tantaeque propaginis auctor,
Credidit officiis esse minora suis,
Promissumque sibi voluit praenoscere coelum,
Nec deus ignotas hospes inire domos, 160
Ille moras solis, quibus in sua signa rediret,
Traditur exactis disposuisse notis.
Is decies senos tercentum et quinque diebus
Junxit, et e pleno tempora quarta die.
Hic anni modus est. In lustrum accedere debet, 165
Quae consummatur partibus, una dies.
Si licet occultus monitus audire deorum
Vatibus, ut certe fama licere putat,
Quum sis officiis, Gradive, virilibus aptus,
Dic mihi, matronae cur tua festa colant. 170
Sic ego. Sic posita dixit mihi casside Mavors;
Sed tamen in dextra missilis hasta fuit:
Nunc primum studiis pacis deus utilis armis
Advocor, et gressus in nova castra fero.
Nec piget incepti; juvat hac quoque parte morari, 175
Hoc solam ne se posse Minerva putet.
Disce, Latinorum vates operose dierum,
Quod petis, et memori pectore dicta nota.
Parva fuit, si prima velis elementa referre,
Roma: sed in parva spes tamen hujus erat. 180
Moenia jam stabant, populis angusta futuris,
Credita sed turbae tunc nimis ampla suae.
Quae fuerit nostri, si quaeris, regia nati,
Adspice de canna straminibusque domum.
In stipula placidi carpebat munera somni, 185
Et tamen ex illo venit in astro toro.
Jamque loco majus nomen Romanus habebat,
Nec conjux illi, nec socer ullus erat.
Spernebant generos inopes vicinia dives,
Et male credebar sanguinis auctor ego. 190
In stabulis habitasse, boves pavisse, nocebat,
Jugeraque inculti pauca tenere soli.
Cum pare quaeque suo coëunt volucresque feraeque,
Atque aliquam, de qua procreet, anguis habet.
Extremis dantur connubia gentibus: at, quae 195
Romano vellet nubere, nulla fuit.
Indolui, patriamque dedi tibi, Romule, mentem.
Tolle preces, dixi: quod petis, arma dabunt.
Festa para Conso.--Consus tibi cetera dicet
Illo facta die, quum sua sacra canes.-- 200
Intumuere Cures, et quos dolor attigit idem,
Tum primum generis intulit arma socer.
Jamque fere raptae matrum quoque nomen habebant,
Tractaque erant longa bella propinqua mora,
Conveniunt nuptae dictam Junonis in aedem, 205
Quas inter mea sic est nurus orsa loqui:
O pariter raptae,--quoniam hoc commune tenemus--
Non ultra lente possumus esse piae.
Stant acies: sed utra dî sint pro parte rogandi,
Eligite; hinc conjux, hinc pater arma tenent, 210
Quaerendum, viduae fieri malimus an orbae.
Consilium vobis forte piumque dabo.
Consilium dederat: parent, crinemque resolvunt,
Maestaque funerea corpora veste tegunt.
Jam stabant acies ferro mortique paratae: 215
Jam lituus pugnae signa daturus erat:
Quum raptae veniunt inter patresque virosque,
Inque sinu natos, pignora cara, ferunt.
Ut medium campi passis tetigere capillis,
In terram posito procubuere genu; 220
Et, quasi sentirent, blando clamore nepotes
Tendebant ad avos brachia parva suos.
Qui poterat, clamabat avum tum denique visum,
Et qui vix poterat, posse coactus erat.
Tela viris animique cadunt, gladiisque remotis 225
Dant soceri generis accipiuntque manus;
Laudatasque tenent natas, scutoque nepotem
Fert avus: hic scuti dulcior usus erat.
Inde diem, quae prima, meas celebrare Kalendas
Oebalides matres non leve munus habent. 230
An, quia committi strictis mucronibus ausae
Finierant lacrimis Martia bella suis?
Vel, quod erat de me feliciter Ilia mater,
Rite colunt matres sacra diemque meum?
Quid? quod hiems adoperta gelu nunc denique cedit, 235
Et pereunt victae sole tepente nives;
Arboribus redeunt detonsae frigore frondes,
Vividaque e tenero palmite gemma tumet;
Quaeque diu latuit, nunc, se qua tollat in auras,
Fertilis occultas invenit herba vias. 240
Nunc fecundus ager: pecoris nunc hora creandi:
Nunc avis in ramo tecta laremque parat.
Tempora jure colunt Latiae fecunda parentes,
Quarum militiam votaque partus habet.
Adde, quod, excubias ubi rex Romanus agebat, 245
--Qui nunc Esquilias nomina collis habet--
Illic a nuribus Junoni templa Latinis
Hac sunt, si memini, publica facta die.
Quid moror, et variis onero tua pectora causis?
Eminet ante oculos, quod petis, ecce tuos. 250
Mater amat nuptas: matrum me turba frequentant.
Haec nos praecipue tam pia causa decet.
Ferte deae flores: gaudet florentibus herbis
Haec dea: de tenero cingite flore caput.
Dicite, Tu lucem nobis, Lucina, dedisti; 255
Dicite, Tu voto parturientis ades.
Si qua tamen gravida est, resoluto crine precetur,
Ut solvat partus molliter illa suos.
Quis mihi nunc dicet, quare coelestia Martis
Arma ferant Salii, Mamuriumque canant? 260
Nympha, mone, nemori stagnoque operata Dianae:
Nympha, Numae conjux, ad tua facta veni.
Vallis Aricinae silva praecinctus opaca
Est lacus antiqua religione sacer.
Hic latet Hippolytus furiis distractus equorum: 265
Unde nemus nullis illud initur equis.
Licia dependent longas velantia sepes,
Et posita est meritae multa tabella deae.
Saepe potens voti, frontem redimita coronis,
Femina lucentes portat ab urbe faces. 270
Regna tenent fortesque manu, pedibusque fugaces;
Et perit exemplo postmodo quisque suo.
Defluit incerto lapidosus murmure rivus:
Saepe, sed exiguis haustibus, inde bibi.
Egeria est, quae praebet aquas, dea grata Camenis. 275
Illa Numae conjux consiliumque fuit.
Principio nimium promptos ad bella Quirites
Molliri placuit jure deûmque metu.
Inde datae leges, ne firmior omnia posset,
Coeptaque sunt pure tradita sacra coli. 280
Exuitur feritas, armisque potentius aequum est,
Et cum cive pudet conseruisse manus.
Atque aliquis, modo trux, visa jam vertitur ara,
Vinaque dat tepidis salsaque farra focis.
Ecce deûm genitor rutilas per nubila flammas 285
Spargit, et effusis aethera siccat aquis.
Non alias missi cecidere frequentius ignes.
Rex pavet, et vulgi pectora terror habet.
Cui dea, Ne nimium terrere! piabile fulmen
Est, ait, et saevi flectitur ira Jovis. 290
Sed poterunt ritum Picus Faunusque piandi
Prodere, Romani numen uterque soli.
Nec sine vi tradent; adhibeto vincula captis!
Atque ita, qua possint, erudit, arte capi.
Lucus Aventino suberat niger ilicis umbra, 295
Quo posses viso dicere, numen inest.
In medio gramen, muscoque adoperta virenti
Manabat saxo vena perennis aquae.
Inde fere soli Faunus Picusque bibebant.
Huc venit, et Fonti rex Numa mactat ovem, 300
Plenaque odorati dîs ponit pocula Bacchi,
Cumque suis antro conditus ipse latet.
Ad solitos veniunt silvestria numina fontes,
Et relevant multo pectora sicca mero.
Vina quies sequitur: gelido Numa prodit ab antro, 305
Vinclaque sopitas addit in arcta manus.
Somnus ut abscessit, tentando vincula pugnant
Rumpere: pugnantes fortius illa tenent.
Tum Numa, Di nemorum, factis ignoscite nostris,
Si scelus ingenio scitis abesse meo; 310
Quoque modo possit fulmen, monstrate, piari.
Sic Numa. Sic quatiens cornua Faunus ait:
Magna petis, nec quae monitu tibi discere nostro
Fas sit. Habent fines numina nostra suos.
Di sumus agrestes, et qui dominemur in altis 315
Montibus. Arbitrium est in sua tela Jovi.
Hunc tu non poteris per te deducere coelo:
At poteris nostra forsitan usus ope.
Dixerat haec Faunus: par est sententia Pici.
Deme tamen nobis vincula, Picus ait. 320
Jupiter huc veniet summa deductus ab arce.
Nubila promissi Styx mihi testis erit.
Emissi quid agant laqueis, quae carmina dicant,
Quaque trahant superis sedibus arte Jovem,
Scire nefas homini. Nobis concessa canentur, 325
Quaeque pio dici vatis ab ore licet.
Eliciunt caelo te, Jupiter; unde minores
Nunc quoque te celebrant, Eliciumque vocant.
Constat Aventinae tremuisse cacumina silvae,
Terraque subsedit pondere pressa Jovis. 330
Corda micant regis, totoque e pectore sanguis
Fugit, et hirsutae diriguere comae.
Ut rediit animus, Da certa piamina, dixit,
Fulminis, altorum rexque paterque deum,
Si tua contigimus manibus donaria puris, 335
Hoc quoque, quod petitur, si pia lingua rogat.
Annuit oranti: sed verum ambage remota
Abdidit, et dubio terruit ore virum.
Caede _caput_, dixit. Cui rex, Parebimus, inquit:
Caedenda est hortis eruta _cepa_ meis. 340
Addidit hic, _Hominis. Summos_, ait ille, _capillos_.
Postulat hic _animam_. Cui Numa, _Piscis_, ait.
Risit, et, His, inquit, facito mea tela procures,
O vir colloquio non abigende deum!
Sed tibi, protulerit quum totum crastinus orbem 345
Cynthius, imperii pignora certa dabo.
Dixit, et ingenti tonitru super aethera motum
Fertur, adorantem destituitque Numam.
Ille redit laetus, memoratque Quiritibus acta.
Tarda venit dictis difficilisque fides. 350
At certe credemur, ait, si verba sequatur
Exitus. En, audi crastina, quisquis ades.
Protulerit terris quum totum Cynthius orbem,
Jupiter imperii pignora certa dabit.
Discedunt dubii, promissaque tarda videntur, 355
Dependetque fides a veniente die.
Mollis erat tellus rorataque mane pruina;
Ante sui populus limina regis adest.
Prodit et in solio medius consedit acerno.
Innumeri circa stantque silentque viri. 360
Ortus erat summo tantummodo margine Phoebus:
Sollicitae mentes speque metuque pavent.
Constitit, atque caput niveo velatus amictu
Jam bene dîs notas sustulit ille manus.
Atque ita, Tempus adest promissi muneris, inquit, 365
Pollicitam dictis, Jupiter, adde fidem.
Dum loquitur, totum jam sol evolverat orbem,
Et gravis aetherio venit ab axe fragor.
Ter tonuit sine nube deus, tria fulgura misit.
Credite dicenti; mira, sed acta, loquor. 370
A media coelum regione dehiscere coepit:
Submisere oculos cum duce turba suo.
Ecce levi scutum versatum leniter aura
Decidit. A populo clamor ad astra venit.
Tollit humo munus caesa prius ille juvenca, 375
Quae dederat nulli colla premenda jugo;
Idque _ancile_ vocat, quod ab omni parte recisum est,
Quaque notes oculis angulus omnis abest.
Tum, memor imperii sortem consistere in illo,
Consilium multae calliditatis init. 380
Plura jubet fieri simili caelata figura,
Error ut ante oculos insidiantes eat.
Mamurius, morum fabraene exactior artis,
Difficile est ulli dicere, clausit opus.
Cui Numa munificus, Facti pete praemia, dixit: 385
Si mea nota fides, irrita nulla petes.
Jam dederat Saliis--a saltu nomina ducunt--
Armaque, et ad certos verba canenda modos.
Tum sic Mamurius, Merces mihi gloria detur,
Nominaque extreme carmine nostra sonent. 390
Inde sacerdotes operi promissa vetusto
Praemia persolvunt, Mamuriumque vocant.
Nubere si qua voles, quamvis properabitis ambo,
Differ: habent parvae commoda magna morae.
Arma movent pugnam, pugna est aliena maritis. 395
Condita quum fuerint, aptius omen erit.
His etiam conjux apicati cincta Dialis
Lucibus impexas debet habere comas.
Tertia nox emersa suos ubi moverit ignes,
Conditus e geminis Piscibus alter erit. 400
Nam duo sunt: Austris hic est, Aquilonibus ille
Proximus; a vento nomen uterque tenet.
Quum croceis rorare genis Tithonia conjux
Coeperit, et quintae tempora lucis aget;
Sive est Arctophylax, sive est piger ille Bootes, 405
Mergetur, visus effugietque tuos.
At non effugiet Vindemitor. Hoc quoque causam
Unde trahat sidus, parva docere mora est.
Ampelon intonsum Satyris Nymphaque creatum
Fertur in Ismariis Bacchus amasse jugis. 410
Tradidit huic vitem pendentem ex frondibus ulmi,
Quae nunc de pueri nomine nomen habet,
Dum legit in ramo pictas temerarius uvas,
Decidit: amissum Liber in astra vehit.
Sextus ubi Oceano clivosum scandit Olympian 415
Phoebus, et alatis aethera carpit equis;
Quisquis ades, canaeque colis penetralia Vestae,
Cratera Iliacis turaque pone focis.
Caesaris innumeris, quem maluit ille mereri,
Accessit titulis Pontificalis honos. 420
Ignibus aeternis aeterni numina praesunt
Caesaris. Imperii pignora juncta vides.
De veteris Troiae dignissima praeda favilla,
Qua gravis aeneas tutus ab hoste fuit;
Ortus ab aenea tangit cognata sacerdos 425
Numina; cognatum, Vesta, tuere caput.
Quos sancta fovet ille manu, bene vivitis ignes.
Vivite inexstincti, flammaque, duxque! precor.
Una nota est Martis Nonis, sacrata quod illis
Templa putant lucos Vejovis ante duos. 430
Romulus ut saxo lucum circumdedit alto,
Quilibet huc, inquit, confuge, tutus eris.
O quam de tenui Romanus origine crevit!
Turba vetus quam non invidiosa fuit!
Ne tamen ignaro novitas tibi nominis obstet, 435
Disce, quis iste deus, curve vocetur ita.
Jupiter est juvenis: juveniles adspice vultus.
Adspice deinde manum, fulmina nulla tenet.
Fulmina post ausos coelum affectare Gigantas
Sumpta Jovi: primo tempore inermis erat. 440
Ignibus Ossa novis, et Pelion altior Ossa
Arsit, et in solida fixus Olympus humo.
Stat quoque capra simul: Nymphae pavisse feruntur
Cretides: infanti lac dedit Jovi.
Nunc vocor ad nomen. _Vegrandia_ farra colonae, 445
Quae male creveruut, _vescaque_ parva vocant.
Vis ea si verbi est, cur non ego _Vejovis_ aedem,
aedem non magni suspicer esse Jovis?
Jamque, ubi caeruleum variabunt sidera coelum,
Suspice; Gorgonei colla videbis equi. 450
Creditur hic caesae gravida cervice Medusae
Sanguine respersis prosiluisse jubis.
Huic supra nubes et subter sidera lapso
Coelum pro terra, pro pede penna fuit.
Jamque indignanti nova frena receperat ore, 455
Quum levis Aonias ungula fodit aquas.
Nunc fruitur coelo, quod pennis ante petebat,
Et nitidus stellis quinque decemque micat.