Flores dioici spicati, bracteati; pedicellis brevibus basi
bibracteolatis. Calyx triphyllus. Stamina 3; filamentis exsertis; imâ
basi monadelphis. Antherae extrorsae, loculis oppositis ex apice
filamenti pendulis, longitudinaliter dehiscentibus. Fem. Calyx
triphyllus. Ovarium triloculare; loculis uniovulatis. - Arbores v.
frutices lactescentes, foliis oppositis petiolatis integerrimis v.
serratis, spicis terminalibus v. axillaribus.
OBSERVATIO. Characterem generis ad species gerontogeas restrinximus;
americanae spicis diclinibus, lactae destitutae, ob synema ramosum
genus proprium Gymnanthes _Sw._ constituunt. Gussonia _Spr._ spicis
androgynis differt. Sebastiania _Spr._ ad Colliguaiam accedere
videtur. Omnia haec genera, etiam ex antherarum structura,
Stilagineis aliquatenus, affinia.
142. EXCOECARIA AGALLOCHA, foliis elliptico-oblongis obtusiusculis
distanter obtuse serratis, spicis axillaribus solitariis folio
brevioribus.
Arbor excoecans _Rumph. Amboin. II. t._ 79. 80.
Excoecaria Agallocha _Linn. sp. pl._ 1451. _Swartz Fl. Ind. occid._
1119. _in not. Lam. illustr. t._ 805. _Blum. Bydr. XII._ 632.
_Ferd. Bauer Illustr. pl. Norfolk. t._ 182.
Crescit in insula Norfolk, mense Octobri in Januarium florens.
(_Ferd. Bauer._)
Arbor cujus ramulos videmus pedales, digito minimo vix crassiores,
cortice fusco-cinereo rugoso vestitos, basi foliorum delapsorum
cicatricibus torulosos. Folia alterna, petiolata approximata,
elliptico-oblonga v. obovato-oblonga, obtusa, 2-2½ pollicem longa,
1-1½ pollicem lata, utrinque glabra, supra lucidiuscula, subtus
pallidiora, marginibus subrevoluta, remote et obtuse serrata,
subundulata, nervo centrali valido, supra canaliculatim impresso,
subtus valde prominente, secundariis multo tenerioribus, oppositis v.
alternis, fere rectangulis, prope marginem combinatis. Petioli 6-7
lineas longi, supra canaliculati,
{83}
lati, subtus convexi, basi incrassato-dilatati, post lapsum
cicatrices semilunares relinquentes. Stipulae fugaces. Spicae
masculiflorae in axillis foliorum solitariae v. prope ramulorum
apicem confertae, erectae, graciles, foliis dimidio fere breviores,
basi involucro vix 2 lineas longo, urceolato, sessili,
quadri-quinquedentato sustentae. Bracteae membranaceae late-ovatae,
breviter cuspidatae, serratae, prope basim obsolete biauriculatae in
rhachin adnato-decurrentes, dense spiratim imbricatae, uniflorae.
Flos intra quamvis bracteam unicus, stipitulo brevissimo
crassiusculo, basi bracteolis duabus lateralibus, bracteam
longitudine subaequantibus auriculatis amplexo, impositus. Perigonium
e foliolis 3, lineari-lanceolatis carinatis, inciso-serratis, lineam
longis, ½ lineam latis, distinctis, duobus anticis et uno postico
axim spectante. Stamina 3, perigonii foliolis alterna; filamentos
teretiusculis, basi incrassatis, brevissime monadelphis, stipitulo
continuis, in aestivatione erectis, staminis antici reliquis nonnihil
breviore, demun elongatis, perigonii foliola quadruplo fere
superantibus. Perigonii foliolum posticum interdum mutatur in stamen
sterile reliqua longitudine aequans, apice brevissime incurvum,
anantherum. Antherae extrorsae biloculares, loculis ovato-globosis,
ellipticis, ex apice connectivi granuliformis, filamentum terminantis
pendulis, in alabastro parallelis, dextrum sinistrumque filamenti
latus spectantibus, demum horizontalibus, extrorsum versis,
longiludinaliter bivalvibus. Spicae feminiflorae in diversa stirpe.
Bracteae, bracteolae et perigonium ut in mare. Ovarium e carpellis
tribus, cum perigonii foliolis alternantibus, triloculare,
rotundato-trilobum, loculis uniovulatis, ovulis ex axi centrali
pendulis. Stigmata 3, carpellis continua, extus convexa, intus
complanata, papillosa, basi brevissime inter se cohaerentia, caeterum
patentia, apice revoluta. Capsula tricocca, verrucoso-exasperata,
coccis medio bivalvibus sexfariam dehiscens. Semina in loculis
solitaria, apice podospermio ex axi centrali dilatato amplexa,
inversa. Testa membranacea, obscure brunea, nigro-variegata, umbilico
prope apicem laterali. Albumen copiosum. Embryo orthotropus axilis,
cotyledonibus orbiculatis, basi emarginatis, planis Radicula conica,
cotyledonum longitudine verticem fructus spectante.
OBSERVATIO I. Coloni anglici cum primum in insulam Norfolk essent
deducti, fatale hujus arboris virus suo damno experti sunt, quorum
nonnullos ad ligna cedenda exmissos, cum incaute Excoecariae truncos
securi inciderent, prosiliente lympha coinquinatos et lumine privatos
fuisse legimus. _Vid. King in Hunter's Nachricht. p._ 290.
OBSERVATIO II Excoecariae species binae aliae ineditae in Nova
Hollandia tropica durante Flindersii periplo detectae fuerunt, nempe:
EXCOECARIA AFFINIS, foliis ellipticis acutiusculis crenato-serratis,
spicis terminalibus foliis brevioribus.
_Ferd. Bauer Illustr. pl. Nov. Holl. t._ 1341.
_Habitat in Novae-Hollandiae orientalis sinu Broad-Sound dicto._
EXCOECARIA OVALIS, foliis ovalibus retusis obsolete crenatis, spicis
axillaribus solitariis folio longioribus.
_Ferd. Bauer l. c. t._ 1342.
_Habitat in Novae Hollandiae septemtrionalis sinu Carpentaria._
{84}