_14_ Varro de lingua latina ait, talia ex Graeco sumpta
ex masculino in femininum transire et A litera finiri ὁ
κοχλίας haec cochlea, ὁ χάρτης haec charta, ὁ γαυσάπης
haec gausapa.
_14._ Prisc. VII 55 p. 333, 1: Horatius in II sermonum (8, 10):
‘his ut sublatis puer alte cinctus acernam gausape purpureo
mensam pertersit’. unde Persius (_VI 46_), quasi in e tantum
desinente supra dicti nominis ablatiuo, gausapa dixit
plurale, non gausapia: ‘iam chlamydes regum, iam lutea
gausapa captis’. idem (_IIII 37_) ‘balanatum gausape pectes’.
antiquissimi tamen et his gausapes et haec gausapa et hoc
gausape et plurale neutri haec gausapa quasi a nominatiuo hoc
gausapum protulisse inueniuntur, unde Cassius ad Maecenatem:
‘gausapo purpureo salutatus’. *Varro* uero *de lingua ...
gausapa.* Seneca Ouidium sequens: ‘gausapa si sumpsit,
gausapa sumpta proba’. Char. p. 104, 8: gausapa Ouidius
(_art. am. II 300_) neutraliter dixit ‘gausapa si sumpsit,
gausapa sumpta’ et Cassius Seuerus ad Maecenatem ‘gausapo
purpureo salutatus’, sed Augustus in testamento: ‘gausapes,
lodices purpureas et colorias meas’. *Varro* autem ait
uocabula ex Graeco sumpta, si suum genus non retineant, ex
masculino in femininum latine transire et A littera
terminari, uelut κοχλίας cochlea, Ἑρμῆς herma,
χάρτης charta, ergo γαυσάπης gausapa. cui generi
elegantiores addiderunt necessitatem, ut dicerent tunicam
gausapam, quod quomodo diceretur merito non constitit. quia
usus eius apud ueteres nou fuit. et M. Messala de Antonii
statuis ‘Armenii regis spolia gausapae’. Char. p. 108, 4:
Margarita feminini generis est, quia graeca nomina ης
terminata in A transeunt et fiunt feminina, ut, ὁ χάρτης ;
haec charta, μαργαρίτης margarita, aut communia ut
ἀθλητὴς athleta. ergo neutraliter hoc margaritum dicere
uitiosum est, et tamen multi dixerunt, ut Valgius in
epigrammate ‘situ rugosa, rutunda margarita’. et *Varro*
epistulicarum VIII ‘margaritum unum, margarita plura’. sed
idem *Varro* saepe et alii plures margarita feminine
dixerunt, in genetiuo tamen plurali non nisi feminino genere
margaritarum.
1 sumta _L_ sumpta et masculino _R_ || 2 aliterea
_Rr_ et ea littera _in mg. r_ aliterea _K_ aliter ea
_BDHGL_ || finibri _K_ || 3 ΚΟΧΛΕΑϹ _L_ ΚΟΧΛΗΑϹ
_K_ ΚΟΧΛΙΑϹ {*above Λ: Λ} _Rr_ ΚΟΚlΑΙϹ _H_ ||
coclea _RBH_ coclia _DGL_ || Ο * ΧΑΡΤΕϹ _K_ ΧΑΡΤΕϹ
_R_ ΚΑΡΤΕϹ _H_ || cartha _R_ carta _DH_ || ΓΑΥϹΑΠΕϹ
_BHGK_
_15_ VIS et ipsa tertiae sunt declinationis et similem nominatiuo
faciunt genetiuum: hic ciuis huius ciuis, haec uis
huius uis et plurali hae uis sicut Lucretius et Varro, nam
hae uires numero semper plurali declinantur.
_15._ Prob. cath. p. 30, 26: VAS terminata et SIS faciunt
genetiuo et DIS ... *uis et ipsa ... declinantur*. cf. Prob.
cath. p. 19,19. Prisc. VI 64 p. 249, 9. Sacerd. II 66 p. 59
Endl.: VIS tertiae sunt declinationis, similem nominatiuo
faciunt genetiuum hic: ciuis huius ciuis, haec uis huius uis,
et plurali hae uis, nam hae uires numero semper plurali
declinantur.
2 hic _om. libri_ || 3 huius uis et pluraliter hae
uis _p_ huius uis et piu hae uis _alio atramento ut
uisum est Lindemanno suprascr. in B_ || sicut reneus
(_corr._ renus) et uarro _B_ sicut ritiennus et uarro _p_
_16_ VAS terminata et SIS faciunt genetiuo et DIS, hoc uas
huius uasis his uas huius uadis: utrumque Varro ait de
lingua latina.
_16._ Prob. cath. p. 30, 26: VAS *terminata ... latina*. Cicero
(_p. Sest. 8, 19_) ‘uultu tamquam uade’. _cf._ Prob. cath.
p. 19, 16. Sacerd. II 64 p. 59 Endl.: VAS tertiae sunt
declinationis et SIS faciunt genetiuo et DIS: hoc uas huius
uasis uel uadis. Cicero ‘uultu tamquam uade’.
1 hoc uas huius uasis his uas huius uadis utrumque
_ci. Spengelius allg. schulz. 1832 p. 275_ hoc uas
huius uasis uel hoc uasum huius uasi utrumque _ci.
Keilius_ hoc uas huius uasis utrumque Varro ait de
lingua latina hic uas huius uadis _B_
_17_ Lucius et Aemilius et cetera nomina quae ante V habent
I duplici I genetiuo singulari finiri debent, ne necesse
sit aduersus obseruationem nominum nominatiuo minorem
fieri genetiuum. idque Varro tradens adicit uocatiuum
quoque singularem talium nominum per duplex I 5
scribi debere, sed propter differentiam casuum corrumpi.
Lucilius tamen et per unum I genetiuum scribi posse
existimat. ait enim ‘seruandi Numeri, numerum ut seruemus
modumque’. numquam enim hoc intulisset, nisi et Numerium
per I huius Numeri faciendum crederet. denique 10
et in libro VIIII sic ait ‘porro hoc, filius Luci, feceris I
solum ut Corneli Cornificique’. et paulo post ‘pupilli pueri
Lucili, hoc unius fiet’.
_17._ Char. p. 78, 4: *Lucius et ... unius fiet.* et Plinius
quoque dubii sermonis VI (_cf. Schottmueller l.l. p. 42_)
adicit esse quidem rationem per duo I scribendi, sed multa
iam consuetudine superari. sane opinionem de uocatiuo casu
traditam infirmat, quod his pius in uocatiuo pii faciat, adeo
enim [non] semper uocatiuus casus eandem scripturam patitur
quam genetiuus. cf. Vel. Long. p. 2220 _ad fr. 44 exscr._
Beda p. 2373P. Scaur. de orthogr. p. 2257P.: per
detractionem hoc modo scribendi ratio corrupta est, quibusdam
uno I scribentibus genetiuum eorum nominum, quae IVS
nominatiuo singulari finiuntur, ut Antonius Antoni, Tremelius
Tremeli, exigente regula, ut in horum genetiuis I littera
geminetur, quoniam genetiuus =singularis non debeat minorem
numerum syllabarum habere, quam nominatiuus, quin imo
interdum etiam maior fit. propter quam causam ego etiam
uocatiuos horum per duo I, non ut consuetudo usurpauit, per
unum putem esse scribendum. quia non debeat aeque uocatiuus
minorem numerum syllabarum habere quam nominatiuus. ita
o Antonii, o Aemilii in singulari uocatiuo et dicendum et
scribendum esse contenderim. Prob. de ult. syll. p. 227, 22:
necessarium esse existimo rationem horum nominum et
declinationis exponere, quae genetiui singularis uel
nominatiui et uocatiui pluralium I litteram ultimam debeant
duplicare. ea nomina, quae nominatiuo casu singulari I
litteram uocalem ante ultimam syllabam habuerint, in omni
genere I litteram debent necessario geminare, non solum metri
gratia sed etiam propter uitium barbarismi, et ut ne sit
contra rationem nominatiuo breuior genetiuus, ut ‘Chaoniique
patris’ (_Verg. georg. II 67_), quia dicimus hic Chaonius.
1 Lucius et Aemilius et cetera _in N legi non
possunt_ (= _desunt in N_) Lucius Aemilius et cetera
_Putschius ex codice Dousae Lucil. sat. VIIII 7
p. 45 et 123 quem in reliquis quoque secutus est_
(= _P_) || 2 duplici .ii. _N_ || genetiuo singulari
_desunt in N_ || genetivos singulares finire debent
_P_ || finiri debentur _N_ || ne _om. N_ ut _P_ ||
3 tionem nominum _desunt in N_ || obseruationem
nominatiuo non minorem _P_ || 4 uocatiuum quoque _P
desunt in N_ || 6 sed propter differentiam _P desunt
in N_ || corrumpi .i. _N_ corripi _P_ || 7 Lucilius
tamen et per unum i _desunt in N_ Lucilius tamen et
per unum i in genitiuo _P_ || 8 enim (quare _add.
Dousa_) seruandi numeri et uersus faciendi. Nos
Caeli Numeri numerum et (ut _Dousa_) seruemus _P_ ||
9 modumque _P deest in N_ || nisi et Caelii et
Numerii per ii huius Numerii faciendum _P_ ||
numerum _N_ || 10 Numeri fa _desunt in N_ ||
11 libro IIII sic ad _N_ libro nono sic ait _P_ ||
filius Luci _desunt in N_ si filius Luci ferit
collum ut Corneli Cornificique _P uui_ fecerit colum
ut cornelii cornificiique _N_ feceris i solum _L.F.
Schmidtius Lucil. sat. VIIII p. 21_ || 12 pupilli
_deest in N_ || pueri lucii h. unius fieri _N_ pueri
Lucili hoc unius fiet _P ex Velio Longo p. 2220_
_18_ Plinius eodem libro: ab antiquis, inquit, quos Varro
reprehendit, obseruatio omnis illa damnata est, non quidem
in totum. dicimus enim, inquit, ab hoc canali siti tussi
febri. maiore tamen ex parte forma mutata est. ab hoc
enim cane orbe carbone turre falce igne ueste fine monte 5
fonte ponte strigile tegete aue asse axe naue classe dicimus.
_18._ Char. p. 122, 23: Amni Maro ‘secundo defluit amni’
(_georg. III 447_), ubi *Plinius eodem ... dicimus*. ac ne
illa quidem ratio recepta est quam C. Caesar ponit in
femininis, ut puppim restim peluim * * * hoc enim modo et ab
hoc cani dicemus et ab hoc iuueni pani. _cf._ Varro de l.l.
VIIII 112 p. 539. Char. p. 47, 14.