ECCO LA DESCRIZIONE CHE NE LASCIÒ SENECA

_In Oedipo v. 37. 70. — 124. 201._

Non aura gelido lenis adflatu fovet

Anhela flammis corda: non Zephyri leves

Spirant: sed ignes auget aestiferi Canis

Titan, Leonis terga Nemaei premens.

Deseruit amnes humor, atque herbas color;

Aretque Dirce; tenuis Ismenos fluit,

Et tingit inopi nuda vix undâ vada.

Obscura caelo labitur Phoebi soror;

Tristisque mundus nubilo pallet novo.

Nullum serenis noctibus sidus micat:

Sed gravis et ater incubat terris vapor,

Obtexit arces caelitum ac summas domos

Inferna facies; denegat fructum Ceres;

Adulta et altis flava cum spicis cremat:

Arente culmo, sterilis emoritur seges,

Nec ulla pars immunis exitio vacat;

Sed omnis aetas pariter et sexus ruit,

Juvenesque senibus jungit, et gnatis patres

Funesta pestis; una fax thalamos cremat:

Fletuque acerbo funera et questu carent:

Quin ipsa tanti pervicax clades mali

Siccavit oculos; quodque in extremis solet,

Periere lacrimae; portat hunc aeger parens

Supremum ad ignem: mater hunc amens gerit,

Properatque; ut alium regerat in eumdem rogum.

Quin luctu in ipso luctus exoritur novus,

Suaeque circa funus exsequiae cadunt:

Tum propria flammis corpora alienis cremant.

Diripitur ignis; nullus est miseris pudor.

Non ossa tumuli sancta discreti tegunt.

Arsisse satis est; pars quota in cineres abit?

Deest terra tumulis: jam rogos silvae negant.

Non vota, non ars ulla correptos levant.

Cadunt medentes; morbus auxilium trahit.

. . . . . . . . . . . . . . . .

Labimur saevo repente fato.

Ducitur semper nova pompa morti;

Longus ad manes properatur ordo

Agminis moesti, seriesque tristis

Haeret, et turbae tumulos petenti

Non satis septem patuere portae.

Stat gravis strages, premiturque juncto

Funere funus.

Prima vis tardas tetigit bidentes,

Laniger pingues male carpsit herbas.

Colla tacturus steterat sacerdos,

Dum manus certum parat alta vulnus,

Aureo taurus, rutilante cornu,

Labitur segnis; patuit sub ictu

Ponderis vasti resoluta cervix.

Nec cruor ferrum maculavit; atra

Turpis e plaga sanies profusa est.

Segnior cursu sonipes in ipso

Concidit gyro, dominumque prono

Prodidit armo.

Incubant pratis pecudes relictae;

Taurus, armento pereunte, marcet:

Deficit pastor, grege deminuto,

Tabidos inter moriens juvencos.

Non lupos cervi metuunt rapaces;

Cessat irati fremitus leonis;

Nulla villosis feritas in ursis.

Perhibit pestem latebrosa serpens.

Aret; et sicco moritur veneno.

Non sylva, sua decorata coma

Fundit opacis montibus umbras,

Non rura virent ubere glebae.

Non plena suo vitis Iaccho

Brachia curvat.

Omnia nostrum sensere malum.

Rupere Erebi claustra profundi

Turba sororum face Tartarea:

Phlegethonque sua motam ripa

Miscuit undis Styga Sidoniis.

Mors alta avidos oris hiatus

Pandit, et omnes explicat alas:

Quique capaci turbida cymba

Flumina servat durus senior,

Navita crudus, vix adsiduo

Brachia conto lassata refert,

Fessus turbam vectare novam.

Quin Taenarii vincula ferri

Rupisse canem fama, et nostris

Errasse locis; mugisse solum;

Vaga per lucos simulacra virum

Majora viris: bis Cadmeum

Nive discussa tremuisse nemus,

Bis turbatam sanguine Dircen:

Nocte silenti Amphionios

Ululasse canes.

O dira novi facies leti

Gravior leto! piger ignavos

Adligat artus languor; et aegro

Rubor in vultu; maculaeque caput

Sparsere leves: tum vapor ipsam

Corporis arcem flammeus urit;

Multoque genas sanguine tendit.

Oculique rigent, et sacer ignis

Pascitur artus, resonant aures,

Stillatque niger naris aduncae

Cruor, et venas rumpit hiantes.

Intima creber viscera quassat

Gemitus stridens; tunc amplexu

Frigida presso saxa fatigant:

Quos liberior domus elato

Custode sinit; petit is fontes:

Aliturque sitis latice ingesto;

Prostrata jacet turba per aras,

Oratque mori; solum hoc faciles

Tribuere dei; delubra petunt

Haud ut voto numina placent,

Sed juvat ipsos satiare deos.

A. del M. 2778. In quest'anno la prima volta il crudel malore della

peste si fece sentire in Italia; o almeno l'Italica storia non ci

somministra altra memoria di peste, che sia prima di questa. Gli

Aborigini ed i Pelasgi, popoli Italici, ne vennero colpiti. Orrenda

fu la strage, che ne seguì, e gravissimi i danni arrecati. (_Dionys.

Halicarnass. Lib. I. Euseb. e il Lebenswaldt_).

A. del M. 2866. La peste si sviluppò in quest'anno fra l'esercito de'

Greci ragunati sotto le mura di Troja. Questo morbo ritardò non solo le

operazioni da essi intraprese contro la città assediata, ma ancora fece

perire un gran numero di persone, fra le quali varj soggetti illustri

per nascita e per valore. (_Omero Iliad. lib. I._).

A. del M. 2910. Poco dopo l'assedio di Troja, ed il ritorno in Grecia

d'Idiomene e Merione, comparve la peste nella Grecia e nelle vicine

provincie dell'Asia; spopolò Creta, e fece per tutto tristissimi

guasti. (_Herod. in Vita Homer._).

A. del M. 2940. In quest'anno la città di Azot ed altre quattro città

principali della Palestina furono colpite da atrocissima peste. Essa

flagellò i Filistei, poco dopo ch'essi ebbero sconfitti gl'Israeliti, e

che si sono permessi la profanazione dell'Arca sacra al vero Dio. (_L.

Regum Cap._ V. _v._ 1599. _et Salian_.).

A. del M. 3017. Quest'è la celebre pestilenza che desolò la Giudea

sotto il regno di Davide, e che uccise in tre giorni settanta mille

persone. Se n'ha menzione in più luoghi delle sacre carte. Davide, re

di Giuda, per isfogo d'orgoglio volle numerare i suoi sudditi. Dio fu

offeso da questa sua vanità; e per punirla gli propose o sette anni di

fame, o tre mesi di guerra, o tre giorni di pestilenza. Davide pentito,

considerando che agevol cosa poteva essere ad un monarca il ripararsi

dai due primi flagelli, si elesse il terzo; e la peste in tre dì fece

morire settanta mille persone del suo popolo. (_Lib. II. Reg. Cap.

XXIV. I. Paralipomenon XXI. Joseph. Flav. Antiquit. Judaicar. Lib. VII.

Cap._ 10.).

Della peste e della pubblica amministrazione sanitaria · 第 60 / 135 题