Mi promesis dialogon inter mia animo kaj _la aliulo_; sed kelkaj ĉapitroj
forkuras de mi, aŭ plibone kelkaj aliaj fluas el mia plumo kvazaŭ kontraŭ
mia volo kaj deklinigas miajn projektojn: inter tiuj estas la ĉapitro de
mia biblioteko, kiun mi faros kiel eble plej mallonga.--La kvardek du
tagoj baldaŭ finiĝos kaj samlonga tempo ne sufiĉus por plenigi la
priskribon de la riĉa lando, kie mi tiel agrable vojaĝas.
Mia biblioteko do konsistas el romanoj, se mi tion devas konfesi,--jes,
romanoj kaj kelkaj elektitaj verslibroj.
Kvazaŭ miaj ĉagrenoj ne sufiĉus al mi, mi ankoraŭ volonte partoprenas en
la ĉagrenoj de mil fantaziaj personoj, kaj tiujn ĉi mi sentas tiel forte,
kiel miajn proprajn; kiom da larmoj mi verŝis pri tiu malfeliĉa Klariso
kaj pri la amanto de Ĉarloto!
Sed, se mi tiel serĉas neverajn dolorojn, mi kontraŭe trovas en tiu
fantazia mondo: virton, bonecon, neprofitemon, ankoraŭ ne trovitajn
kunigite en la reala mondo, kie mi vivas.--Mi trovas tie virinon tian,
kian mi deziras, ne malbonhumoran, ne malseriozan, ne malvereman; mi
nenion diros pri ŝia beleco; oni fidu al mia fantazio: mi faras ŝin tiel
bela, ke nenion oni povas kritiki en ŝi. Poste, ferminte la libron, kiu
jam ne respondas al miaj ideoj, mi prenas ŝin per la mano, kaj ni kune
trairas landon milfoje pli ĉarman, ol la Edeno. Kia pentristo povus
reprezenti la sorĉan landon, kie mi lokis la diaĵon de mia koro? kaj kia
poeto povos iam priskribi la fortajn kaj diversajn sentojn, kiujn mi ĝuas
en tiuj sorĉaj regionoj?
Kiel ofte mi malbenis tiun Kleveland-on, kiu ĉiuminute eniras novajn
malfeliĉojn, kiujn li povus eviti!--Mi ne povas toleri tiun libron kaj
tiun sekvon da malfeliĉegoj; sed se mi pro distreco malfermas ĝin, mi
nepre devas engluti ĝin ĝis la fino.
Kiel mi lasus tiun malfeliĉan homon ĉe la Abakisoj? Kio fariĝus el li ĉe
tiuj sovaĝuloj? Ankoraŭ malpli mi kuraĝus forlasi lin en la ekskurso, kiun
li faras por eliri el kaptiteco.
Fine, mi tiel kore partoprenas en liaj ĉagrenoj, mi tiel forte interesas
min por lia kompatinda familio, ke la neatendita apero de la kruelaj
Ruintonoj starigas miajn kapharojn; malvarma ŝvito ekkovras min, dum mi
legas tiun ĉapitron kaj mia timego estas tiel forta, tiel reala, kvazaŭ mi
mem estus tuj rostota kaj manĝota.
Kiam mi sufiĉe ploris kaj amindumis, mi serĉas kelkan poeton, kaj mi
denove foriras al alia mondo.