Nur unu vorton mi diros pri la sekvanta gravuraĵo: ĝi estas la familio de
la malfeliĉa Ugoleno mortanta pro malsato. Ĉirkaŭ li, unu el liaj filoj
kuŝas senmove apud liaj piedoj; la aliaj prezentas al li siajn
senfortigitajn brakojn kaj petas pri pano, dum la malfeliĉa patro, apogata
al kolono de la malliberejo, kun senmova vizaĝo, kun okuloj fiksaj kaj
sovaĝaj, en la terura kvieteco kaŭzita de la plej alta grado de la
malespero--mortas samtempe sian propran morton kaj tiun de ĉiuj siaj
infanoj, kaj suferas ĉion, kion la homo povas suferi.
Brava kavaliro d’Assas, jen vi mortas sub cent bajonetoj, per ekpeno
kuraĝa, kun heroeco, kiun oni jam ne konas nuntempe!
Kaj vi, malfeliĉa nigrulino ploranta sub la palmoj! vi, kiun barbaro,
kredeble ne Angla, perfidis kaj forlasis;--kion mi diras? vi, kiun li
kruele vendis kiel malnoblan sklavinon, malgraŭ via amo kaj via servado,
malgraŭ la frukto de sia amo, kiun vi portas en via ventro,--mi ne pasos
preter via portreto, ne donante al vi la saluton merititan de via sentemo
kaj de viaj malfeliĉoj!
Ni haltu momenton antaŭ tiu alia pentraĵo: tio estas juna ŝafistino, kiu
tute sola paŝtas sian brutaron sur supro Alpa; ŝi sidas sur maljuna trunko
de abio renversita kaj blankigita de la vintroj; ŝiaj piedoj estas
kovritaj de larĝaj folioj de tufo de kakalio, kies floro siringviola sin
etendas super ŝia kapo. Lavendo, timiano, anemono, centaŭreo, ĉiuspecaj
floroj, kiujn oni malfacile kulturas en niaj ĝardenoj kaj varmejoj kaj
kiuj naskiĝas sur la Alpoj en la plena beleco primitiva, faras brilan
tapiŝon, sur kiu vagas ŝiaj ŝafoj.--Aminda ŝafistino! diru al mi, kie
troviĝas la feliĉa terpeco, sur kiu vi loĝas? El kia malproksima ŝafejo vi
eliris hodiaŭ matene je la apero de la matenruĝo?--Ĉu mi ne povus iri tien
kaj vivi kun vi? Sed, ho ve! la dolĉa kvieteco, kiun vi ĝuas, baldaŭ
malaperos. La demono de la milito, ne kontenta kun la detruo de urboj, tuj
portos malkvietecon kaj teruron ĝis via dezerta rifuĝejo. Jam venas la
soldatoj; mi vidas ilin rampantaj de monto al monto, kaj proksimiĝantaj al
la nuboj.--La bruo de la pafilego aŭdiĝas en la alta loĝejo de la
tondro.--Forkuru, ŝafistino, rapidigu vian brutaron, kaŝu vin en la plej
malproksimaj kaj dezertaj kavernoj; jam ne estas ia ripozo sur tiu malĝoja
tero!