Stil--het begint aandoenlijk: 't Is negen uur in den avond. Gerrit
zit met z'n Griet en z'n zeun Gijs bij 't vuur, en zeggen met hun
drieën--niets.
Griet veegt met haar voorschoot een traan weg.
"Moar bi'j dan nou gek?" zegt Gerrit: "Zit j'aweer te grienen? 't is
dan krek of we de wereld uutgoan."
"De wereld neen, de wereld niet," zucht Griet, "moar 't darp toch:
en dan de lokkemetief--de lokkemetief! Meister zei lest nog dat ze
zoo kolderig woaren, en tegenswoordig toezoers en altied uit den weg
sprongen. Ik kan d'r van iesden."
"Meister is 'en gek en gij bint zoo wies as de rest," hernam Gerrit:
"Loaten ze oe niks verdinksen."
"En de kranten," hernam Griet, "of 't doar niet in steet; 't is
'en ding! 'en mins is toch 'en mins!"
"Nou, m'n goeje ouwe Griet," zei Gerrit, "loawwe ons nou niet
veralteresieren; 't is bepoald en we kunnen nou niet meer 't huus
blieven. Domenei he'k 't gezeid, de meister óók; op 't kastêl
he'n ze m'allemoal 'en goeje ries gewunst, dus, lig nou niet te
lamentieren. Moak de wrungel maar verdig, went véur vieren mowwe
al vort."
Griet keek niet zeer vroolijk: dat woordje "ouwe" had haar maar
half bevallen:--vier en vieftig, op 't best van 't lêven!--En
dan die lokkemetief, en allerhande verzuukingen op de Amsterdamse
karmis! Gijs most ook al mee; en wat zouwen de wammissen en de boksen
en de nije leerzen d'r vertrampenierd uutzien as ze weer thuus kwiemen,
_as_.... ze weer 't huus kwiemen! Die lokkemetief! die lokkemetief! die
lokkemetief!!!
Gijs had den heelen tijd in 't vuur zitten pinkoogen. 't Was net asof
ie wat op de lêver had, moar 't kwiem d'r niet toe. Eindelijk toen
de wrungel met brood gereed stond, keek hij zijn vader vragende aan,
en zei: "ik zou wel is...."
Gerrit scheen het niet gehoord te hebben, althans er kwam geen
antwoord.
Gijs grinnikte, streek zich over 't haar; beschouwde toen het
werktuig, waarmee hij die daad had verricht, en zei wat harder:
"'k Zou wel is...."
"Wat?" vroeg Gerrit.
"Mijntje," zei Gijs, terwijl hij bukte om iets op te rapen, waardoor
hem zeker 't bloed zoo naar 't voorhoofd liep.
"Wat zou die, Gijske?" vroeg de moeder.
"Och! zie je, die weet 'r nog niks af."
"Da 'j mee goat?" vraagde Gerrit.
"Neen," antwoordde Gijs.
"He'k van m'n lêven!" hernam Gerrit.
"Och! joa, zie, weet je voader... 'k was zoo benauwd dat ze beduusd
zou zin," zei Gijs weder, en besloot: "'k Zou wel is êfkes noar
't darp willen."
"En de wrungel steet al op toafel!" sprak Meeuwsen: "He'k ooit
zoo'n jong!"
"Za'k moar?" zei Gijs met een innemend gezicht.
"In 'en kertier weerum," beval de vader.
"In 'en kertierke," zei de zoon, en opstaande trok hij de klompen aan;
sloeg de pet in den nek, verliet de woning, en liep--noar Mijntje.
Onder 't loopen had Gijs besloten om bij Mijn moar met de deur in
huus te vallen; en toen hij dus bij oom Kresel de kamer binnentrad,
sprak hij tot het vereenigde gezin een: "G'en oavend!" en zich voor
Mijntje plaatsende, vervolgde hij in éénen adem: "Mijn, 'k goai mergen
met voader noar d' Amsterdamse karmis, 'k kom oe g'en dag zeggen,
'k zal wat veur oe meebrengen, heur ie."
Mijntje had het duidelijk gehoord, en Kresel met de vrouw en de andere
dochters, en de drie zoons, en de meiden en knechts allemaal, misschien
ook de keeshond, die bij 't vuur lag, went die brak 't stilzwiegen af,
en begos te brommen.
"Noar de karmis!" zei de oom.
"Noar de Amsterdamse karmis!" zeiden ze allen.
"Joa," hernam Gijs, en dan op 't zulver harlozie ziende: "Negen zin
d'r al um.
"Wâblief?" zei Kresel.
"k Heb moar een kertierke de tied," zei Gijs "en dus mo'k oe g'n dag
zeggen; sloap wel!"
"Moar jong," zei Mijntje, die wezenlijk beduusd was geworden, "ie
noar de karmis! en 't mot 'r zoo schuins heergoan, zooas Jan Peter
wel het gezeid."
"Dat duut 't!" zei Jan Peter die knecht was, en 'en pik koolslaai
zat te bekijken vóór hij dien innam: "Schouw geet 't 'r heer, dat
versmeer ik oe."--De spreker zweeg, de mond was gestopt.
"Voader is 'r bij," zei Gijs geruststellend: "Nou Mijn, Atjuus,
'k mot vort!"
't Scheen wel of Mijn, die er voor een boerin lang niet slecht uitzag,
van den slungel hield.
"d' Amoer ziet schêl," had Jan Peter dukkels gezeid,--blind had ie
altied zoo'n averechts woord gevonden: "A'j blind bint," zei Jan
Peter, "dan zie je niks, en ku'j nooit geen sjeniejigheid in 'en
ander kriegen."
Of Mijn nu op dit punt schêl zag, weten wij niet, maor, ze vond Gijs
wel 'en slungel en soms oakelik bleu, moar, 't was hoar nêf, en hie
meinde 't zoo best, en ze vond 'm nog zoo min niet, en,--maar dit
is nu niet bekend of ze 't gedacht heeft--hij was de eenige zeun
van eum Meeuwsen: 'en groote boerderij, en _schijven_! doar wist
't heele darp van te proaten; wel viermoal zooveul as hoar voader,
en--dát most nog in zessen.
Mijntje scheen dan van Gijs te houden, want ze dee krek as moeder
Meeuwsen had gedoan; ze begost grienerig in de eugskes te worden, en
er viel spoedig een zilte traan in de koolslaai, die ze, toen Gijs
binnenkwam, van zins was gewêst te verorberen, en ze zei niks as:
"Gijs!"
En Gijs werd ook aangedaan, en stelde haar gerust met de woorden:
"'t Is niks."