Er is geen orgel in deze kerk, doch voor het overige ontbreekt er
niets, van het geen men gewoonlijk in een wèl aangelegd kerkruim
begeert te vinden; de predikstoel is zeer net, als mede het doophek;
vóór den predikstoel staande ziet men ter linkerzijde een zeer
aanzienlijk gestoelte van den Ambachtsheer, of de Ambachtsvrouwe; boven
hetzelve staat een breed bord, beschilderd met de wapens van de
tegenwoordige Ambachtsvrouwe en van haar Eds. echtgenoot; beneden
deezen op het zelfde veld, zijn in quartieren als een algemeen wapen,
die van de Ambachten van Waverveen, Waveren Botsholl, en voorts met
ornamenten geschilderd: tegen over dit gestoelte, ter andere zijde van
den predikstoel, is de Schepensbank, die mede zeer ruim is, en recht
tegen over den predikstoel, aan het andere einde der kerk staat het,
niet minder ruim gestoelte van oude Regenten en Armmeesteren; boven dit
gestoelte hangt een wapenbord van den Heere Gouwenaar, Capitein ter
zee, overleden den 17 Mai 1714 op deszelfs buiten Zee Rust, aan de
Nessersluis, thans aan den Heere Jacob Vlasvat behoorende: ten teken
zijns diensts hangt er een degen boven: het heeft de vorige kerk reeds
vercierd.
De Gemeente word thans bediend door de predikanten uit den Ring; zijnde
het beroep vacant geweest door het vertrek van den Wel-Eerwaarden Heere
Joh. Leon. Wolterbeek, die naar Loenen beroepen is: doch thans is in
deszelfs plaats den Wel-Eerwaarden Heere J. C. Guinoseau Proponent in
’s Haage, alhier beroepen; dewelke in de maand Februarij aanstaande één
aanvang zijner bediening staat te neemen: zijnde zijn Wel-Eerw. alsdan
de 21 predikant sedert de Reformatie ter deezer plaatse.
De kerk is gemeenschaplijk voor Waverveen en Waveren.
Het Schoolhuis dat mede gemeenschaplijk voor Waverveen en Waveren
dient, staat nabij de kerk, en is een vrij goed gebouw, dat in alle
deelen aan het oogmerk beantwoordt: de Roomschgezinden van beide de
meergemelde Ambachten, zijn ook verpligt hier hunne kinderen ter
schoole te laaten gaan om dat zij geen school voor hun afzonderlijk in
dezelven hebben: het getal der gezamenlijke kinderen, welken in dit
school komen, bedraagt, de jaaren door elkander gerekend, bijna 50 ’s
jaars.
Vier a vijf minuten gaans van de Kerk staat de Pastorij, dat een zeer
goed ruim en welgelegen gebouw en in den laatstledenen jaare merkelijk
verbeterd is.
Een Weeshuis, Armenhuis, of dergelijk gesticht is hier niet: zie verder
het art. wereldlijke regeering.
Een tolbrug, die te Waverveen gevonden wordt, en den naam draagt van
Bijleveldsche brug, wordt ten voordeele van de kerk verpacht, door
Schout en Kerkmeesters, ten overstaan van Schepenen van Waverveen en
Waveren: nog heeft de Kerk een ander inkomen voor derzelver onderhoud,
naamlijk één duit van iedere roede lands dat onder Waverveen, Waveren,
enz. zal uitgeveend worden; ook moeten de veenders, boven dien, voor
iederen ploeg volks, welken zij te werk stellen ƒ 1:10 stuivers
betaalen, dit echter niet ten voordeele van de Kerk maar van de
algemeene armen, zo wel die van de Roomschen als van de Gereformeerden,
die het gelijklijk deelen: beide gezegde belastingen op het veenen,
beloopen jaarlijks, (de jaaren weder door elkander gerekend,) eene
somme van ƒ 600.