In de eerste plaats moet onder dit artijkel geteld worden het
Gemeenelands huis, waarin de gedeputeerde Waarsluiden, thans
Hoogendijks-Heemraaden, vergaderen: hetzelve staat op den dijk bij Jaap
Hannis, niet ver van de Yperslootersluis, en wordt bewoond door een’
Opzichter, die bij voorschrevene Heeren aangesteld wordt: het is een
schoon gebouw met twee vleugels, en werd in 1726 herbouwd: in den
voorgeevel staat
A I C De fret I bato VI furore
ar Cendo agrIs t Ven DIs
ag It Vr
’T voorhuis van het gebouw is van boven en ter wederzijden
gestucadoord, en prijkt, behalven met een Nephtunis op zijn’ wagen, met
de wapens der Provinciën Holland, Utrecht, en dertien steden en
plaatzen, uit welken de Hoogedijks-Heemraaden zijn gedeputeerd: aan
elke zijde ziet men een ruim vierkant vertrek.
Bij dit huis behoort een spatieuse tuin, die in 1789 merkelijk vergroot
is, door het aankoopen van de plaats Ruimzicht, daar nevens gelegen.
Men vindt in Diemen nog een herberg, die aan particulieren behoort, en
het Rechthuis genoemd wordt: deeze herberg, die weleer het Ambacht
toebehoorde, was oudtijds het Rechthuis: men ziet er nog verscheide
oude wapens van het Gerecht: het plagt voorzien te zijn van een boejen,
die thans weggeraakt is.
Voor dit huis staat een justitiepaal: des zomers wordt dikwijls
rechtdag gehouden, doch des winters aan de Diemerbrug.
Bij gezegde brug, aan de Weespervaart, ontmoet men een nieuw aangelegd
kerkhof voor lieden die niet in de kerken begraaven willen worden: het
zelve is geplaveid met groote zerken, en afgesloten door een schoon
hek, met doodshoofden versierd: dit kerkhof, heeft een privilegie,
inhoudende, dat al wie van buiten deeze Jurisdictie daarop begraven
wordt, slechts éénmaal het landsrecht behoeft te betaalen.
Er liggen twee sluizen aan den Hoogendijk; als de IJperslooter sluis en
Diemerdammer sluis, de eerste wordt voornaamlijk onderhouden door
Amsteldam.
Bijleveld voor ¼ in de lasten,
Proosdij ¼ in de lasten.
Doch wordt weder door vier districten gedragen naamlijk:
Zevenhooven, Mijdrecht, Wilnis, Uithoorn.
Amstelveen ¼
Ouderkerk ¼
Deeze sluis lag reeds in 1413: bij dezelve behoort de visscherij in het
Nieuwe diep.
De Diemerdammer sluis, anders genaamd, de Sluis van Claas Jacobsz., in
het jaar 1599 gemaakt, wordt voornaamlijk onderhouden door Weesp.
Weesper Carspel (waar onder ’t Gein, de Gaasp en de Bijlemermeir
behooren,) Diemen, Abcoude, Nigtevegt, Overdiemen.
Oudtijds plagt hier nog een sluis te liggen, die men noemde de Kost
verloren sluis, doch van weinig nut zijnde, is zij gestopt en
vernietigd.