MUN.

Utzbala, v'ahaual, nu vinakil! ca nu ya chire ri oyeu, ri achi.... Ri

bala ri, oyeu achi, Cavek-Queche-Vinak, ca nu ya chi ech La ri raibal

La, qutubal La. Xacuxere ma maih La, ma u tih La ri u Chuch-Gug u

Chuch-Raxon! Xata chi hiquiquih La chi mezezeh-ta La chupam u nimal

tzak, chupam u nimal qoxtun.

ROLAHMUL CA CHAU

QUECHE-ACHI.

Ahau Hobtoh! qui yuxtah ba La chuvach cah, chuvach uleu. Areba va nu

cahom mi-x-ya c'ul ach ve; mi-x-in hiquiquih cu uloc mi-x-in mezezen

uloc chi cahpa, chi cah xucutal, chupam u nimal tzak u nimal qoxtun. Chi

quu-ta cu La, chi tzapih-ta cu La chupam u nimal tzak, u nimal qoxtun.

Ca cha chi curi nu tzih: Chi ya-ta chi ba La chuve ch'in cah chi ech La

ri cablahuh u ganal Cot, u ganal Balam, ri e nu qulumam chi e gihil, chi

e agabal chuvach too, chuvach chamiy; x-que nu cah-ta cu chi ech La

mi-x-qu'i be nu v'etzabeh-ta uloc chupam r'al nu chab, chupam r'al nu

pocob, chi cahpa, chi cah xucutal chupam u nimal tzak, u nimal qoxtun,

xata nima r'etalil nu camic, nu zachic varal chuxmut cah, chuxmut uleu.

Quehe cah, uleu chi qohe uq La, Ahau Hobtoh!

U VAHXAKMUL CA CHAU

AHAU HOBTOH.

Oyeu achi, Cavek-Queche-Vinak! La ca cha na curi a tzih chuvach cah,

chuvach uleu? «Ch'in cah-ta na chi ech La ri cablahuh u ganal Cot, u

ganal Balam, ca cha ri tzih La.» Ca nu ya ba chi ech La ri cablahuh u

ganal Cot, u ganal Balam, ri ca raih La, ri ca tzonoh La chi nu chi, chi

nu vach ... Yx, bala, nu Cot, nu Balam, ch'y bana qota qu'el ubi ri oyeu

achi, qu'yx r'etzabeh uloc chupam r'al u chab, chupam r'al u pocob, chi

cahpa, chi cah xucutal.

U VAKLAHMUL CA CHAU

QUECHE-ACHI.

Ahau Hobtoh, qui yuxtah-ta ba La chuvach cah, chuvach uleu! mi-x-ya cu

La chuve ri nu raibal, nu qutubal; ri u ganal Cot, Balam, mi-x-i ben

v'etzabeh c'uloc chupam r'al nu chab, r'al nu pocob.... La are qo Cot la

La, la are Balam la La? mana qo va ch'u biih chi nu chi, chi nu vach;

rumal qo que tzunic, qo ma ca tzun-tah; qo hinta r'e, qo hinta r'ixgag.

Are-ta nape qu'il La ri ve chi nu huyubal, chi nu tagahal, qui-maih que

tzunic, qui-maih que vachinic, qui-maih que chahahic, que chihihic ruq

qu'e, ruq r'ixgag!

U BELEHMUL CA CHAU

AHAU HOBTOH

Oyeu achi, Cavek-Queche-Vinak! Ca k'il na ba r'e ri Cot, ri Balam ri qo

ch'a huyubal. Nakipa que tzunic, que vachinic ri a Cot, ri a Balam ri e

qo ch'a huyubal, ri e qo ch'a tagahal.

U VUKLAHMUL CA CHAU

QUECHE-ACHI.

Ahau Hobtoh, qui yuxtah-ta ba La chuvach cah, chuvach uleu. Ca cha chi

ba ri nu tzih chi chi La, chi vach La. Chi ya-ta chi ba La chuve chi

oxlahu-vinak gih, oxlahu-vinak agab, mi-x-in pixabah-ta chi na ba uloc u

vach nu huyubal, u vach nu tagahal, aviri x-i bin-vi chi cahpa, chi cah

xucutal, chuvi nu zukunic nu cahalenic chirech u tzukuxic v'echa nu

cuxun.

QUECHE-ACHI

UTUQUEL CA CHAUIC.

Yx, Cot, yx, Balam. «X-elic!» qu'yx cha cami.... Mana x-in el-tah; xa

mi-x-in pixabah chi uloc u vach nu huyubal, u vach nu tagahal avi x-i

bin-vi mi-x-i zilab-vi chirech u zukuxic v'echa, chirech v'echa nu

cuxun, chi cahpa, chi cah xucutal. Ahcarroc cah, ahcarroc uleu! la mana

qo x-opon-vi ri v'oyeual, ri v'achihilal! mi-x-in tih curi pa cah nu be,

p'uleu nu be, mi-x-in tzeleh-vi quim, mi-x-in tzeleh vi tolo. Mana qo

c'u x-opon-vi ri v'oyeualal, ri v'achihilal! ahcarroc cah, ahcarroc

uleu! la quitzih varal in camel, in zachel varal chuxmut cah, chuxmut

uleu!... Yx, bala, nu gana-puvak, nu zaki-puvak, yx puch, r'al nu chab,

r'al nu pocob, nu yaquim vit, nu yaquim icah! yx puch xquetak v'atziak,

ruq nu xtapiak, yx, bala chi ka huyubal, chi ka tagahal! h'yx ya bala ka

tzihol chuvach k'ahaual, ka vinakil. Rumal ca cha ulo va nu k'ahaual ka

vinakil. «Qatahin ulo va v'oyeualal, v'achihilal zukuy re cahaley

k'echa, ka cuxun, ca cha ulo va k'ahaual, ka vinakil.» La mana ca cha

tacut, ve xa v'oyobem chi nu camic, chi nu zachic varal chuxmut cah,

chuxmut uleu!... Ahcarroc bala cah, ahcarroc bala uleu! ve catz varal in

camel, in zachel, chuxmut cah, chuxmut uleu, ba-re cu x-ch'i vachilibeh

la cuc, la tziquin, la x-cam chu gab che, chu xum che, chirech u

tzukuxic la re echa, l'u cuxun, varal chuxmut cah, varal chuxmut

uleu!... Yx ba ri Cot, yx ba ri Balam, qu'yx pe-ta bala, ch'y bana ba ri

y chak, ch'y bana ba ri y patan: ch'y bana bala r'yv'e, r'yv'ixgag,

ma-ta catz humervachil quin yv'izmarizah; rumal xax in oyeu chi nu petic

chi nu huyubal, chi nu tagahal. Quehe, cah uleu chi qohe yvuq, yx Cot,

yx Balam!

Rabinal-Achi vepu Xahoh-tun u bi xahoh rech vae tinamit Rabinal · 第 15 / 16 题