Rose. Sachel.
SACHEL. Mot ’k de heele avond alleen blijven? Hoor je niet, Esther.
ROSE (angstig-opschrikkend). Ik ben ’t....
SACHEL (woest). Jij! Jij!....
ROSE. O God—doe me niks—doe me niks—’k Ben zoo bang voor je.
SACHEL. Wat mot je nog hier?
ROSE. Ik weet ’t niet....
SACHEL (woest). Durf jij nog....
ROSE. O nee..... ’k durf niks..... ’k zal wel gaan.... as je maar
niet....
SACHEL. .... Ik zal je niet vermoorden.... Ik zié je niet, ’k heb geen
kracht meer—jij, uitvaagsel!... Jij, jij, jij....
ROSE. Ja—ja—Je heb gelijk—je heb gelijk—’k Ben suf—In Godsnaam—In
Godsnaam drijf me ’t wàter niet in!
SACHEL. .... ’t Water....
ROSE. Kwam-ie maar.... Kwam-ie maar.... O Rafaël! Rafaël!...
SACHEL. Hou je bek! Ruk uit! Ruk uit, zeg ’k je!
ROSE (smeekend). Zeg dan of ’t waar is..... Jij ben blind—Je ziet niks
dan donker—Jij kan niet liegen—dat voel ’k—hoe zou jij kunnen
liegen—zeg of ’t wáár is dat-ie met Rebecca trouwt....
SACHEL. Dat raakt je niet! Ruk uit! Of ’k zal je weg-ranselen—met me
ouwe handen!...
ROSE. Ik heb je niks misdaan, nooit wat misdaan! Zeg of ’t wáár is!
Sachel! Sachel!
SACHEL. Niks misdaan? En m’n zoon?... M’n zoon?
ROSE. O, praat daar nou niet over! Nou niet!—Trouwt-ie Rebecca?
Trouwt-ie Rebecca?
SACHEL. Dacht je dat-ie joù trouwen zou, jou, ’n christin, jou, ’n
méid! Wou je méér zijn dan z’n tijdverdrijf, meer dan z’n bijslaap?
ROSE. O! O! Lieg jìj niet! Ze hebben me geld gebojen, géld! Ze hebben
me willen afkoopen... Ze hebben me neergetrapt erger dan ’n hoer! Hoor
me nóu! Hoor me! Wat hebben jullie an m’n ongeluk. Niks heb ’k op de
wereld. Niks. En ’k hou zoo van ’m, zoo alles. Wat kan ’t me schelen of
jullie joden zijn. ’k Denk ’r niet an. ’k Vraag ’r niet na. ’k Hou van
jullie allemaal, van jou en van Esther, van wie hier komt. Als ’k maar
blijven mag, blijven. Enkel blijven—als-ie háár maar niet trouwt! O
Sachel, Sachel, draai je gezicht niet af. Je hoort da’k haast
krankzinnig wor. ’k Zal goed voor je zijn. Je zal niet te klagen
hebben, nooit, nooit! ’k Wil jodin worden, alles wat je maar zegt.
Alles. Maar jaag me niet weg. Ik kan niet leven alléén, zònder hem. Kom
nou. Toe nou!... Zég ’n woordje... Je maakt me bang met je oogen. Kijk
me zoo niet an, Sachel!
SACHEL (rauw). Raak me niet an. Had ’k je liever gewurgd voór ’k je in
me huis nam—jij....
ROSE. ... Scheld niet! ’k Ben kapot genoeg! Zeg ’t! Zeg dat Aaron
gelogen heeft, dat-ie me niet in de steek laat!
SACHEL (hard). Blijf van me af, ongeluksmeid, bedriegster! Was
gekrepeerd de dag van je eerste ontucht! Was....
ROSE. Ja-ja. Vloek me. Vlóek me! Maar lieg niet! Zeg wat je wil, alles
goed, alles goed!... Is ’t wáár?... Ze hebben me.. O, ’k wor gek...
SACHEL. Jij heb mijn jongen... Heb je an mijn gedacht.... An mìjn ouwen
dag?...
ROSE. Nee. Ja.... Verwijt nou niks.... ’t Is niet meer te verhelpen...
’k Wil ’t wel goed maken, als ’t kán, als ’t kán...
SACHEL. ’t Kan niet meer. Ruk uit!
ROSE. O nee, nee... Wéet wat je doet, Sachel! Sachel, weet wat je
doet!...
SACHEL. ’k Weet wat ’k doe, ’k weet dat ’k je haat, ’k weet dat ’k je
bloed zou kunnen drinken...
ROSE. Goed. Goed. Haat me. Vervloek me. Verwensch me. Maar de waarheid!
De waarheid! Jij kán niet liegen, jij met je blinde oogen! Ze wouen me
tweehonderd gulden geven—zeien dat ’t van Rafaël kwam, dat-ie weg is,
me verschopt.... O, dat is schrikkelijk, niewaar Sachel,—schrikkelijk
om zóó je eeden te breken!.... Toe nou! Toe nou! ’k Sta voor je te
beven.... Zeg dan iets, iets... Als ’t waar is—als—als—dan—verdrink ’k
me voor je oogen, dan wil ’k niet langer leven, geen oogenblik langer.
Want wat heb ’k dan nog? Dan heb ’k niks meer, niks, niks! O, jij weet
niet wat niks is!...
SACHEL (dof). Ik? Ik? Ik zou ’t niet weten!
ROSE. O jij ook. Jij ook. Maar niet zoo!
SACHEL (zachter). Niet zoo? Wat heb ik dan! Ik?...
ROSE. Jij.... jij.... O je ben óok ongelukkig.... Maar je leeft.... je
weet niet wat liéfde is.... Je weet niet.... Toe! Toe! We zullen goed
voor je zijn.... We zullen.... Je heb alles in je eigen hand....
SACHEL (snauwend). ’k Mot niks van jou
hebben!
ROSE. Hahaha! Dan hebben ze gelogen! Dan heeft Aaron gelogen! Dan heeft
Esther gelogen! Dan.... Dan.... Als ’t waar was zou je ’t zeggen. En je
zegt niks! Als-ie vanmiddag beloofd had Rebecca te trouwen zou jij ’r
om làchen, had je al lang geroepen jà, jà! Hahaha!... O, nou lukt ’t
niet! Nou wacht ’k—nou wacht ’k op ’m de heele nacht!....
SACHEL (woest). Wacht niet—wacht niet—hij
komt nièt!
ROSE. Hij komt! Hij komt!
SACHEL. Hij komt nièt.—’t Is wáár!
ROSE. Zweer ’t! Zweer ’t Sachel!
SACHEL. Laat me met rust slet van m’n zoon, slet die an me tàfel zat,
slet die me bedrogen heeft, onder me eigen dak!
ROSE. Zweer ’t, toe! ’k Geloof jóu. ’t Water is zoo dichtbij.... ’k Ben
gèk, gèk.... drijf me ’r niet in met ’n leugen....
SACHEL (heesch). Verdrink je voor mijn part! Mot ik je terughouen, ik,
ik?
ROSE. O, wees niet zoo wreed....
SACHEL (woest). Alles is waar. En verdrink je nou! Jij—jij—jij je
verdrinken!... Jouw sóórt, verdrinkt zich niet!
ROSE. Dus hij komt niet terug?
SACHEL. Nee! Vort!
ROSE. Zweer ’t... Zweer bij de geboden op de post van je deur....
SACHEL (legt vluchtig de hand op de mezoesos). ’k Zweer.—’k Zweer.—En
nou wèg! Dat geld kan je krijgen.—Dat gèld....
ROSE (versuft) ... Dan... dan... ja, dan... lieve Jezus....
SACHEL (angstig). Waar ga je heen?...
ROSE. Nergens.... nergens....
SACHEL (schreeuwend). Niet bij ’t water kommen! Niet bij ’t water!...
(zij springt in de gracht)... God! ’t Is niet waar, Rose! Rose! (bukt
zich naar het water). Hier is m’n hand! ’n Stok! ’n Stok! Is ’r geen
stok! Waar ben je? Antwoord dan! Hoor je me niet? O! O,
godlief—godlief—O! O! (bonst op de deur van den buurman). Levi! Levi,
doe open! Niemand thuis! (bukt opnieuw bij den walkant). Hier is m’n
hand. Hier! Hier! Geef dan antwoord!... Hou je mond niet! God, God,
laat ’r niet verdrinken. Rose!—Roòòòse!—O, geen geluid!... Geen enkel
geluid!... (wankelt naar de bank voor den uitdragerswinkel).