Sachel. Esther.
SACHEL. Staat ’r niemand in de poort?...
ESTHER. Nee....
SACHEL. Hoór ’k dan niks?
ESTHER. Je hoort kinderen in de straat spelen. Hij zal de meid achterop
wezen. Jouw zoon... jouw zóón godbetert!
SACHEL. Is naastan niemand thuis?
ESTHER. Wat vraag je weer ’n boel! Néé. Levi en z’n vrouw zijn over
Sjabbes bij d’r dochter. We hebben ’t rijk alleen. En maar goed ook.
Anders wist morgen de heele kille [9] wat voorgevallen is.
SACHEL. Asof ze ’t morgen toch niet weten—van—van de rebbe—èn van
hèm—èn van die mèid—Die mèid! Waar blìjft die meid?
ESTHER. Begrijp je niet dat-ie ’r tegemoet is geloopen, d’r alles
gezeid heit, dat ze niet meer dúrft. ’k Zou d’r oogen uit d’r kop
krabbe. As ’k maar kòn. Jouw zóón die zich afgeeft met zoo’n del, met
zoo’n slét! Joùw zoon onder joùw dak! ’t Hoogste woord heb je ’m laten
voeren. Heb je ooit naar ’n gezond woord geluisterd, jij, jij? Heb ’k
je niet honderdmaal gewaarschouwd, as-ie uitbleef, as-ie ons alleen
liet sàppelen? Nou krijg je ’t met rènte terug. Met woekerrente. Nou
oogst je! ’n Zoon die zich vergooit, ’n zoon die de rabbijn as ’n
kwajongen behandelt! De snotneus! Opstaan tegen ’t geloof van z’n
vaderen. Weet-ie ’r véul van! En wàt ’n huwelijk had-ie kennen doen! ’n
Engel, ’n huisvrouw uit duizenden, ’n vrouw die de negotie
verstaat—heit ze ’t niet bij d’r vader geleerd tot in de nagels van d’r
duimen?—’n rechtschapen meissie—en die smijt-ie weg voor oud-vuil om
zoo’n lellebel die nog geen aardappel schillen kan, die geen hemd an
d’r lijf heit, die van handel zooveul weet as de ràt die daar gaat....
SACHEL. Ging ’r ’n ràt?....
ESTHER. Schrik je van ’n rat, nar? Daar gaat-ie ’t water in.
Afgeloopen.—Dat serpent! Overmorgen verwijt z’m z’n geloof, scheldt ’m
voor jood! Jood en Chris gààt niet samen. Zijn vróúw! Og! Tróúwen! Og!
Die jongen is niet wijs, die mot opgesloten worden—Je zal ’r wat van
beleven! ’t Is om je dood te ergeren. En jij, jij die altijd zoo’n
praas heb—jij—dat je nòù niks zegt, hè?
SACHEL. Laat me met rust—Ik ben kapot—Ik ben op.
ESTHER. ’t Most mìjn zoon wezen. ’k Zou ’m leeren. As ’k ’r an denk!
Laat ze is om d’r goed kommen, d’r armeluisrommel! Geen korrel geef ’k
af. Geen zaddoek. Wie heit ’m slecht gemaakt? Wie heit ’m angehaald?
Keek-ie ooit naar ’n vrouw? Heb je ’m zien scharrelen zooas de jongens
van Ruth en van Bram? Wie heit ’m met d’r strèken ingepalmd? Kreeg ze
voor mijn part, kreeg ze ’n ziekte, dat ze morgen krepeerde!
SACHEL. Schreeuw zoo niet.... Denk an de buren....
ESTHER. Buren! Buren! Is ’r iemand thuis? En làten ze ’t hooren! Zal
d’r me één ongelijk geven? Nou héb je je zin—As ìk wat zei wer ’k
afgesnauwd. As ìk wat zei kreeg ’k ’n groote bek. En hij? Hoeveel keer
heit-ie me niet ’t bloed uit me vingers gezogen. ’t Komt je toe.
SACHEL. Hou op. M’n kop staat ’r niet na.
ESTHER. De schande—de schande in de kille.
SACHEL. Ik weet ’t. Je hoeft me niet op te warmen.
ESTHER. Dat gezicht dat ’k zoo vertrouwd heb!... Dat pestgezicht!...
Gister gaf ’r nog ’n afgedragen japon. Hoe kom ’k zoo gek? Maar ze
neemt ’m nièt mee. Niks geef ’k af.
SACHEL. Daar is iemand....
ESTHER. Nee. Je maakt me zenuwachtig. Laten we naar binnen gaan. ’t
Wordt donker.
SACHEL. Ik blijf hier. Binnen heb ik geen rust. As-die nou is niet
terugkwam—wegbleef—voor góed wegbleef....
ESTHER. Groot verlies! Liever geen zoon—dan zoo een....
SACHEL. Jij—jij kan dat zeggen—màkkelijk zeggen—jij heb nooit ’n kind
gehad—Wat heb ’k voor vreugde—voor afleiding—dan...
ESTHER (verbaasd). .... Huil je, Sachel? Sàchel?
SACHEL. Nee. Hou je bek! Wie praat ’r van huilen! Ik zeg dat z’n
stem... Maar dat begrijp jij niet—dat kán jíj niet begrijpen—Wàt
begrijp je wel? Steek de lamp an! Nou dan!
ESTHER. Goddank. Je ben weer gezond. ’k Had me haast ongerust gemaakt.
(af).