Kara leganto, vi partoprenis kurson por komencantoj aŭ trastudis
memstare elementan lernolibron. Nun vi konas la gramatikon kaj
vortfaradon de Esperanto, scias multe da Esperantaj vortoj, iom pri
la Esperantismo. Vi komprenas Esperantajn tekstojn, scias skribi
Esperantajn tradukojn kaj leterojn, kapablas partopreni Esperantan
interparoladon--se ĝi okazas ne tro flue kaj ne tro malfacile.
Ĉu vi nun estas bona Esperantisto? Tamen ne. Lerta Esperantisto
devas _regi_ nian lingvon, uzante ĝin ne nur en praktika aplikado,
sed ankaŭ flue parolante Esperanton, tradukante eĉ plej malfacilajn
tekstojn, memstare verkante artikolojn pri iuj temoj (ne sole el
la ĉiutaga vivo!) k.t.p. Plie: Bona Esperantisto devas scii la
historion de la Esperanta movado, la organizon de la Esperantistaro,
la sciencan bazon de nia lingvo, kaj ne laste ankaŭ la atakojn
de niaj kontraŭuloj kaj konkurantoj, por refuti ilin per trafaj
argumentoj.
Ĉu vi deziras fariĝi tia Esperantisto? Se jes, mi volas helpi vin
iomete per la antaŭ vi kuŝanta verko, kiu enkonduku vin en la
Esperantismon laŭ dokumentoj originale represitaj.
Nia Majstro okupu en ĉi tiu verko la plej ampleksan spacon! Liaj
kongresparoladoj, restantaj ĉiam historiaj dokumentoj, reprezentas
gravan parton el la evoluo de la Esperanta movado. Krom tio ili estas
atestantoj de lia alta idealismo kaj homamo, kiuj instigu nin, sekvi
liajn postsignojn.
Por enkonduki vin en la Esperantan historion, mi kunmetis kelkajn
eltranĉaĵojn el historiaj verkoj, esperante, ke vi iam ankaŭ havos
okazon, trastudi entute ĉi tiujn librojn, kies plenaj titoloj estas
aldonitaj sur la unuaj paĝoj.
En la ceteraj partoj de mia libro mi kolektis regularojn, leterojn
k.t.p., kiuj havas dokumentan karakteron por nia movado. Ili estas
dissemitaj en malnovaj gazetoj kaj maloftaj dokumentoj, kiuj
hodiaŭ ne facile estas akireblaj por nova adepto de nia lingvo,
tamen sciindaj por ĉiu Esperantisto, precipe por propagandistoj
kaj--kandidatoj por Esperantaj ekzamenoj. Studinte mian libron,
vi posedas la plej necesan scion pri la Esperantismo antaŭ la
mondmilito, kiu tiel kruele disrompis ĝian esperoplenan evoluadon.
Kompreneble la enhavo de la libro en venontaj noveldonoj estos
pliriĉigata. Tial, se vi havas dezirojn pri akcepto de tiu aŭ alia
artikolo aŭ dokumento, sciigu ilin al mi; laŭeble mi ilin plenumos.
Pri la aplikado de mia libro en kursoj permesu al mi nur jenajn
konsilojn: Oni legu kaj traduku--alterne--la tekstojn, rerakontu kaj
priparolu ilian enhavon, kompletigu ĝin per specialaj paroladoj
laŭ la nomitaj aŭ aliaj verkoj k.t.p. De tempo al tempo oni
interrompu--por ne laciĝi--ĉi tiun laboron per legado de aliaj
verkoj el nia riĉa Esperanta literaturo; ĉar la studado de la nun
antaŭ vi kuŝanta libro estas kaj devas esti ne amuza, sed serioza
afero. Tamen la gajno el ĝi, tion mi certe esperas, estos grava por
ĉiu mem kaj por nia kara Esperanto.
_Lübeck_, Pentekosto 1920
Dr. A. Möbusz