NOTE AL CAPITOLO UNDICESIMO.

[103] _Cod. Theod._, 9, 16, 9; AMM. MARC., 30, 9, 5.

[104] HIERON., _Ep._, 60; (_Epitaph. Nepotiani_), 16, 2-5.

[105] _Cod. Theod._, 16, 2, 24.

[106] _Cod. Theod._, 16, 5, 4. Intorno alla data, vedi il Commento del

Gotofredo.

[107] _Cod. Theod._, 16, 5, 5.

[108] SOZOM., _H. Eccl._, 7, 4; _Cod. Theod._, 16, 1, 2.

[109] _Cod. Theod._, 16, 5, 6.

[110] _Cod. Theod._, 16, 10, 7.

[111] Cfr. l’importantissima _Epistola 20_ di S. AMBROGIO.

[112] SOZOM., _H. Eccl._, 7, 13; AMBROS., _Epistola 21_, 13 sg.

[113] AMBROS., _Epist. 40_.

[114] Di questo fatto sono numerose le testimonianze degli scrittori.

Ci contenteremo di citare un documento ufficiale, un rescritto

imperiale dell’anno 400: «destitutae ministeriis civitates splendorem

quo quidem nituerant amiserunt. Plurimi siquidem collegiati cultum

urbium deferentes agrestem vitam secuti in secreta sese et devia

contulerunt». _Cod. Theod._, 12, 19, 1.

[115] _Cod. Theod._, 13, 4, 2 contiene la lista, molto interessante,

degli artisti privilegiati. Ci figurano tutti i mestieri di lusso.

[116] _Cod. Just._, 11, 50, 1.

[117] Sui terribili effetti di tutte queste coazioni cfr. SALVIANO, _De

gubernatione Dei_, V, 8, 34 sg., ed. Pauly.

Roma antica, Vol. 3/3 · 第 36 / 42 题